🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Tuhalett bağ levis buhar basıncı kaynama noktası Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Tuhalett bağ levis buhar basıncı kaynama noktası Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Su (\( H_{2}O \)) molekülünün Lewis nokta yapısını göstererek, molekül içindeki bağların türünü belirleyiniz.
(Atom numaraları: \( H = 1 \), \( O = 8 \))
(Atom numaraları: \( H = 1 \), \( O = 8 \))
Çözüm:
- 1. Adım: Atomların katman elektron dizilimlerini yazalım.
\( H: 1 \) (1 tane değerlik elektronu var)
\( O: 2, 6 \) (6 tane değerlik elektronu var) - 2. Adım: Lewis sembollerini çizelim.
Hidrojenin etrafında 1 nokta, Oksijenin etrafında ise 6 nokta (2 çift, 2 tek) bulunur. - 3. Adım: Bağ oluşumunu gösterelim.
Oksijen atomu, her bir tek elektronunu bir Hidrojen atomu ile ortaklaşa kullanarak kararlı hale gelir.
Molekül yapısı: \( H - \ddot{O} - H \) (Oksijen üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron bulunur). - Sonuç: Farklı ametal atomları arasında elektron ortaklaşması olduğu için bağlar Polar Kovalent Bağdır. ✅
Örnek 2:
Aşağıda verilen moleküllerden hangileri apolar kovalent bağ içerir?
I. \( Cl_{2} \)
II. \( HCl \)
III. \( N_{2} \)
IV. \( NH_{3} \)
I. \( Cl_{2} \)
II. \( HCl \)
III. \( N_{2} \)
IV. \( NH_{3} \)
Çözüm:
- Bilgi: Aynı tür ametal atomları arasında oluşan bağlara apolar kovalent bağ, farklı tür ametal atomları arasında oluşan bağlara polar kovalent bağ denir. 💡
- I. \( Cl_{2} \): İki tane Klor (aynı tür) atomu arasında olduğu için Apolar kovalent bağdır.
- II. \( HCl \): Hidrojen ve Klor (farklı tür) atomları arasında olduğu için Polar kovalent bağdır.
- III. \( N_{2} \): İki tane Azot (aynı tür) atomu arasında olduğu için Apolar kovalent bağdır.
- IV. \( NH_{3} \): Azot ve Hidrojen (farklı tür) atomları arasında olduğu için Polar kovalent bağdır.
- Cevap: I ve III. ✅
Örnek 3:
Sıvıların buhar basıncı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
1. Sıcaklık arttıkça buhar basıncı artar.
2. Dış basınç artarsa buhar basıncı artar.
3. Sıvının cinsi (tanecikler arası çekim kuvveti) buhar basıncını etkiler.
1. Sıcaklık arttıkça buhar basıncı artar.
2. Dış basınç artarsa buhar basıncı artar.
3. Sıvının cinsi (tanecikler arası çekim kuvveti) buhar basıncını etkiler.
Çözüm:
- 1. İfade: Doğrudur. Sıcaklık arttıkça taneciklerin kinetik enerjisi artar ve daha fazla tanecik buhar fazına geçer, bu da basıncı artırır. 🌡️
- 2. İfade: Yanlıştır. Buhar basıncı dış basınca bağlı değildir. Sadece sıcaklık, sıvının cinsi ve saflık derecesine bağlıdır. ⚠️
- 3. İfade: Doğrudur. Tanecikler arası çekim kuvveti zayıf olan sıvılar daha kolay buharlaşır, dolayısıyla buhar basınçları daha yüksektir.
- Sonuç: 1 ve 3 doğrudur. ✅
Örnek 4:
Aynı koşullarda bulunan Saf Su ve Tuzlu Su örnekleri için;
a) Kaynamaya başlama sıcaklıklarını karşılaştırınız.
b) Aynı sıcaklıktaki buhar basınçlarını karşılaştırınız.
a) Kaynamaya başlama sıcaklıklarını karşılaştırınız.
b) Aynı sıcaklıktaki buhar basınçlarını karşılaştırınız.
Çözüm:
- a) Kaynama Noktası: Saf bir sıvıda uçucu olmayan bir katı (tuz gibi) çözündüğünde, tanecikler arası etkileşim artar ve sıvının kaynama noktası yükselir.
Bu nedenle: Tuzlu Su > Saf Su 🌡️ - b) Buhar Basıncı: Tanecikler arası çekim kuvveti ne kadar fazlaysa, sıvının buharlaşması o kadar zorlaşır ve buhar basıncı düşer.
Bu nedenle: Saf Su > Tuzlu Su 💨
Örnek 5:
Bir dağcı, deniz seviyesinden (0 metre) yola çıkarak 3000 metre yükseklikteki bir kamp alanına ulaşıyor. Dağcının yanında götürdüğü özdeş kaplardaki saf suların kaynama noktası ve buhar basıncı değişimi hakkında ne söylenebilir?
Çözüm:
- Dış Basınç Etkisi: Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça atmosfer basıncı (dış basınç) azalır. 🏔️
- Kaynama Noktası: Kaynama, iç buhar basıncının dış basınca eşitlendiği anda gerçekleşir. Dış basınç azaldığı için su daha düşük bir sıcaklıkta kaynar.
👉 Kaynama noktası azalır. - Buhar Basıncı: Buhar basıncı dış basınca bağlı değildir; sadece sıcaklığa ve sıvının cinsine bağlıdır. Eğer sıcaklık sabit tutulursa buhar basıncı değişmez.
👉 Buhar basıncı (sabit sıcaklıkta) değişmez.
Örnek 6:
Mutfaklarda kullanılan düdüklü tencerelerin çalışma prensibini "kaynama noktası" ve "dış basınç" ilişkisi üzerinden açıklayınız. 🍲
Çözüm:
- Prensip: Düdüklü tencere, içerideki buharın dışarı kaçmasını engelleyerek kapalı bir sistem oluşturur.
- Basınç Artışı: Isınan suyun oluşturduğu buhar, tencere içindeki basıncı normal atmosfer basıncının çok üzerine çıkarır.
- Kaynama Noktası: Dış basınç (tencere içi basınç) arttığı için suyun kaynama noktası \( 100^\circ C \) üzerine çıkar (yaklaşık \( 120^\circ C \)).
- Pişme Süresi: Su daha yüksek bir sıcaklıkta kaynadığı için yemekler daha yüksek ısıda ve çok daha kısa sürede pişer. ⏱️
Örnek 7:
Azot molekülünün (\( N_{2} \)) Lewis yapısını çizerek, atomlar arasındaki bağ sayısını ve türünü belirtiniz.
(Atom numarası: \( N = 7 \))
(Atom numarası: \( N = 7 \))
Çözüm:
- 1. Adım: Azotun elektron dizilimi \( 2, 5 \) şeklindedir. Değerlik elektron sayısı \( 5 \)'tir.
- 2. Adım: Lewis sembolünde Azotun etrafına 5 nokta konulur (1 çift, 3 tek).
- 3. Adım: İki Azot atomu, kararlı hale gelmek (oktetini tamamlamak) için 3'er elektronunu ortaklaşa kullanır.
- Yapı: \( :N \equiv N: \) şeklinde gösterilir.
- Analiz: Atomlar arasında 3 tane apolar kovalent bağ (üçlü bağ) oluşur. ✅
Örnek 8:
Aynı sıcaklıkta bulunan X ve Y sıvılarından X'in uçuculuğu Y'den fazladır. Buna göre;
I. X'in buhar basıncı daha yüksektir.
II. Y'nin tanecikler arası çekim kuvveti daha fazladır.
III. Aynı dış basınçta Y'nin kaynama noktası daha yüksektir.
yargılarından hangileri doğrudur?
I. X'in buhar basıncı daha yüksektir.
II. Y'nin tanecikler arası çekim kuvveti daha fazladır.
III. Aynı dış basınçta Y'nin kaynama noktası daha yüksektir.
yargılarından hangileri doğrudur?
Çözüm:
- Analiz: Uçuculuğu fazla olan sıvı, taneciklerini daha kolay serbest bırakıyor demektir. 💨
- I. Yargı: Doğrudur. Daha uçucu olan X'in aynı sıcaklıkta buhar basıncı daha fazladır.
- II. Yargı: Doğrudur. Y daha az uçucu olduğuna göre tanecikleri birbirini daha sıkı tutuyor demektir.
- III. Yargı: Doğrudur. Tanecikler arası çekim kuvveti fazla olan (Y) sıvının kaynaması için daha fazla enerji gerekir, dolayısıyla kaynama noktası daha yüksektir. 🌡️
- Cevap: I, II ve III. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-tuhalett-bag-levis-buhar-basinci-kaynama-noktasi/sorular