📄 9. Sınıf Kimya: Lewis Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

1. Azot atomunun elektron dizilimi \(1s^2 2s^2 2p^3\) olduğundan 5 değerlik elektronu vardır. Hidrojen atomunun elektron dizilimi \(1s^1\) olduğundan 1 değerlik elektronu vardır.
2. Toplam değerlik elektron sayısı: \(5 \text{ (Azot)} + 3 \times 1 \text{ (Hidrojen)} = 8\) elektron.
3. Azot merkez atomdur. Hidrojen atomları azot atomuna bağlanır.
4. Her \(N-H\) bağı için 2 elektron kullanılır. Üç adet \(N-H\) bağı için \(3 \times 2 = 6\) elektron bağ yapımında kullanılır.
5. Kalan elektron sayısı: \(8 - 6 = 2\) elektron. Bu 2 elektron, azot atomu üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron olarak yer alır.
6. Lewis yapısı: Azot atomu merkezde olup, üç Hidrojen atomuyla tekli bağlar oluşturur ve Azot atomunun üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron bulunur.
7. Bu yapıda 3 tane ortaklanmış elektron çifti (\(N-H\) bağları) ve 1 tane ortaklanmamış elektron çifti (azot üzerindeki) bulunur.

💡 Çözüm Adımları:

1. Magnezyum atomunun elektron dizilimi \(1s^2 2s^2 2p^6 3s^2\) olduğundan 2 değerlik elektronu vardır. Klor atomunun elektron dizilimi \(1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5\) olduğundan 7 değerlik elektronu vardır.
2. Magnezyum, oktetini tamamlamak için 2 değerlik elektronunu verme eğilimindedir ve \(Mg^{2+}\) iyonunu oluşturur. \(Mg\) atomunun Lewis yapısı \(Mg\cdot\cdot\) iken, elektron verdikten sonra \(Mg^{2+}\) şeklinde gösterilir.
3. Klor, oktetini tamamlamak için 1 elektron alma eğilimindedir ve \(Cl^-\). \(Cl\) atomunun Lewis yapısı \(\cdot\overset{\cdot\cdot}{\underset{\cdot\cdot}{\text{Cl}}}\cdot\) iken, bir elektron aldıktan sonra \([\overset{\cdot\cdot}{\underset{\cdot\cdot}{\text{Cl}}}:]^-\) şeklinde gösterilir.
4. Bir magnezyum atomu, iki klor atomuna birer elektron verir.
5. Oluşan iyonik bileşiğin Lewis yapısı: \([\overset{\cdot\cdot}{\underset{\cdot\cdot}{\text{Cl}}}:]^-\ Mg^{2+} [\overset{\cdot\cdot}{\underset{\cdot\cdot}{\text{Cl}}}:]^-\).

💡 Çözüm Adımları:

1. Karbon atomunun elektron dizilimi \(1s^2 2s^2 2p^2\) olduğundan 4 değerlik elektronu vardır. Oksijen atomunun elektron dizilimi \(1s^2 2s^2 2p^4\) olduğundan 6 değerlik elektronu vardır.
2. Toplam değerlik elektron sayısı: \(4 \text{ (Karbon)} + 2 \times 6 \text{ (Oksijen)} = 16\) elektron.
3. Karbon merkez atomdur. Oksijen atomları karbon atomuna bağlanır.
4. Başlangıçta tekli bağlar çizilir: \(O-C-O\). Bu 4 elektron kullanır. Geriye \(16 - 4 = 12\) elektron kalır.
5. Kalan 12 elektron, dıştaki oksijen atomlarının oktetlerini tamamlamak için kullanılır. Her oksijen atomuna 6'şar elektron (3 çift) yerleştirilir. Bu durumda Lewis yapısı geçici olarak \(\overset{\cdot\cdot}{\text{O}}-\text{C}-\overset{\cdot\cdot}{\text{O}}\) şeklinde olur, ancak oksijenlerin üzerinde 3 çift nokta olmalıdır.
6. Bu durumda karbon atomunun okteti tamamlanmamış olur (sadece 4 elektronu var). Karbonun oktetini tamamlamak için oksijen atomlarındaki ortaklanmamış elektron çiftleri karbon ile oksijen arasına kaydırılarak ikili bağlar oluşturulur.
7. Lewis yapısı: \(\overset{\cdot\cdot}{\text{O}} = C = \overset{\cdot\cdot}{\text{O}}\) (Her bir oksijen atomunun üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur).
8. Bu yapıda 2 adet ikili bağ bulunur. Karbon atomu, iki ikili bağ ile 8 elektrona (oktetini tamamlar). Her bir oksijen atomu da bir ikili bağ ve iki çift ortaklanmamış elektron ile 8 elektrona ulaşarak oktetini tamamlar. Tüm atomlar oktet kuralına uyar.