💡 9. Sınıf Kimya: Lewis Yapısı, Molekülde Polarlık-Apolarlık, Bileşik Adlandırma, Türler Arası Etkileşim, Katılar Çözümlü Örnekler

👉 Öncelikle atomların değerlik elektron sayılarını bulalım:

• \(H\) (1): 1 değerlik elektronu
• \(C\) (6): 4 değerlik elektronu
• \(N\) (7): 5 değerlik elektronu
• \(O\) (8): 6 değerlik elektronu

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• a) \(H_2O\) (Su): Merkez atom Oksijen'dir. Oksijen'in 6 değerlik elektronu vardır. İki Hidrojen ile birer bağ yapar, kalan 4 elektron iki çift halinde ortaklanmamış elektron çifti olarak kalır. Oksijen oktetini (8 elektron), Hidrojenler dubletini (2 elektron) tamamlar.
  Doğru Lewis yapısı: \[ H - \overset{\large{\cdot\cdot}}{\underset{\large{\cdot\cdot}}{O}} - H \] Verilen yapı doğru çizilmiştir. ✅
• b) \(CH_4\) (Metan): Merkez atom Karbon'dur. Karbon'un 4 değerlik elektronu vardır. Dört Hidrojen ile birer bağ yapar. Karbon oktetini, Hidrojenler dubletini tamamlar. Karbon'un ortaklanmamış elektron çifti kalmaz.
  Doğru Lewis yapısı: \[ \overset{H}{\underset{H}{|C|}}-H \\ \ \ \ \ \ \ \ H \] Verilen yapıda Karbon'un ortaklanmamış elektron çiftleri gösterilmemiştir, ancak bu gösterim 9. sınıf düzeyinde bağları göstermek için yeterlidir. Burada önemli olan atomların bağ sayıları ve oktet/dublet kurallarına uyulmasıdır. Ancak daha eksiksiz bir çizim, moleküldeki tüm değerlik elektronlarını göstermelidir. Verilen yapıda H'lerin bağlı olduğu C'nin etrafındaki noktalar eksik.
• c) \(N_2\) (Azot gazı): İki Azot atomu arasında üçlü bağ bulunur ve her Azot atomunda birer ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
  Doğru Lewis yapısı: \[ :\overset{\large{\cdot\cdot}}{N} \equiv N:\overset{\large{\cdot\cdot}}{} \] Verilen yapıda tekli bağ gösterilmiştir, bu yanlıştır. ❌
• d) \(CO_2\) (Karbondioksit): Merkez atom Karbon'dur. Karbon iki Oksijen ile ikişerli bağ yapar. Her Oksijen atomunda ikişer ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
  Doğru Lewis yapısı: \[ :\overset{\large{\cdot\cdot}}{O} = C = \overset{\large{\cdot\cdot}}{O}: \] Verilen yapıda Oksijen atomlarının ortaklanmamış elektron çiftleri gösterilmemiştir, bu eksiktir. ❌
• e) \(NH_3\) (Amonyak): Merkez atom Azot'tur. Azot'un 5 değerlik elektronu vardır. Üç Hidrojen ile birer bağ yapar, kalan 2 elektron bir çift halinde ortaklanmamış elektron çifti olarak kalır.
  Doğru Lewis yapısı: \[ \overset{\large{\cdot\cdot}}{N} - H \\ \ \ \ \ \ \ \ | \\ \ \ \ \ \ \ \ H \\ \ \ \ \ \ \ \ | \\ \ \ \ \ \ \ \ H \] Verilen yapıda Azot üzerindeki ortaklanmamış elektron çifti yukarıda gösterilmiştir, bu bir gösterim şeklidir ve doğrudur. ✅

Birden fazla doğru cevap olabileceği için soruyu "yanlış çizilmiştir" veya "en doğru çizilmiştir" şeklinde düzeltmek daha iyi olurdu. Ancak Lewis yapısının temel kurallarına (oktet/dublet, değerlik elektronları ve ortaklanmamış elektron çiftleri) uyan seçenekler a ve e'dir. Eğer "tüm elektronları eksiksiz gösteren" istenirse, a ve e en uygunlardır. Soruda "doğru çizilmiştir" dendiği için, a) seçeneği tam ve doğru bir çizimdir. e) seçeneği de doğru bir çizimdir. Bu durumda soru "hangisi doğru çizilmiştir" şeklinde tek bir cevabı işaret etmez. Ancak genel kabule göre, tüm elektron çiftlerinin gösterildiği a) ve e) seçenekleri doğru Lewis yapılarını temsil eder. Genellikle bu tür sorularda tek bir en doğru cevabı ararız. A seçeneği, Oksijen üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftlerini ve bağları eksiksiz gösterdiği için kesinlikle doğrudur. E seçeneği de Azot üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftini ve bağları eksiksiz gösterdiği için kesinlikle doğrudur. Bu durumda, sorunun birden fazla doğru cevabı bulunmaktadır. Ancak 9. sınıf müfredatında, Lewis yapılarının temel prensiplerini anlama hedeflenir. Hem a) hem de e) bu prensiplere uyar. Eğer tek bir cevap beklenseydi, sorunun daha spesifik olması gerekirdi. Ancak bu haliyle, ikisi de doğru kabul edilebilir. Genellikle ilk verilen doğru cevap tercih edilir. Cevap: a) ve e)

👉 Bir molekülün polar mı apolar mı olduğunu belirlemek için iki şeye bakmalıyız:

1. Moleküldeki bağların polarlığı (atomlar arası elektronegatiflik farkı).
2. Molekülün geometrisi ve simetrisi (dipol momentlerin birbirini götürüp götürmemesi).

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• a) \(HCl\): Hidrojen ve Klor atomları arasında elektronegatiflik farkı vardır, bu yüzden bağ polardır. Molekül sadece iki atomdan oluştuğu için dipol momenti sıfırdan farklıdır ve molekül polardır.
• b) \(H_2O\): Oksijen atomu, iki Hidrojen atomu ile bağ yapar ve Oksijen üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur. Bu ortaklanmamış elektron çiftleri ve bağların açılı yapısı nedeniyle molekül asimetriktir. Bağlar polar olduğu için ve dipol momentler birbirini götürmediği için \(H_2O\) molekülü polardır.
• c) \(NH_3\): Azot atomu, üç Hidrojen atomu ile bağ yapar ve Azot üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron bulunur. Bu ortaklanmamış elektron çifti ve bağların üçgen piramit yapısı nedeniyle molekül asimetriktir. Bağlar polar olduğu için ve dipol momentler birbirini götürmediği için \(NH_3\) molekülü polardır.
• d) \(CF_4\): Karbon atomu, dört Flor atomu ile bağ yapar. Karbon atomunun üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz. Flor atomları Karbon atomunun etrafına simetrik olarak dağılmıştır (düzgün dörtyüzlü yapı). C-F bağları polar olmasına rağmen, molekülün simetrik yapısı nedeniyle bağ dipol momentleri birbirini götürür ve toplam dipol momenti sıfır olur. Bu yüzden \(CF_4\) molekülü apolardır. ✅
• e) \(H_2S\): Kükürt atomu, iki Hidrojen atomu ile bağ yapar ve Kükürt üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur (Oksijen ile aynı gruptadır). Bu ortaklanmamış elektron çiftleri ve bağların açılı yapısı nedeniyle molekül asimetriktir. Bağlar polar olduğu için ve dipol momentler birbirini götürmediği için \(H_2S\) molekülü polardır.

Cevap: d)

👉 Bileşik adlandırmalarında iyonik ve kovalent bileşikler için farklı kurallar uygulanır.

• a) \(Al_2O_3\): Alüminyum (Al) 3A grubunda yer alan ve daima \(+3\) değerlik alan bir metaldir. Oksijen (O) ise ametaldir. Bu bir iyonik bileşiktir. Sabit değerlikli metallerle oluşan iyonik bileşiklerde metalin değerliği belirtilmez. Adı "Alüminyum oksit"tir. Doğru. ✅
• b) \(CuCl_2\): Bakır (Cu) değişken değerlikli bir metaldir. Klor (Cl) ise ametaldir. Bu da bir iyonik bileşiktir. Bakırın aldığı değerlik Roma rakamıyla belirtilmelidir. Klor \( -1 \) değerlik aldığına göre, iki Klor \( -2 \) yapar. O zaman Bakır \( +2 \) değerlik almıştır. Adı "Bakır(II) klorür"dür. Doğru. ✅
• c) \(N_2O_4\): Azot (N) ve Oksijen (O) ametallerdir. Bu bir kovalent bileşiktir. Kovalent bileşiklerde atom sayıları Latince ön eklerle belirtilir. İki Azot için "Diazot", dört Oksijen için "tetraoksit" denir. Adı "Diazot tetraoksit"tir. Doğru. ✅
• d) \(H_2SO_4\): Bu bileşik sülfürik asittir. Ancak kovalent bileşik adlandırma kurallarına göre adlandırmaya çalışırsak "Dihidrojen kükürt tetraoksit" veya "Dihidrojen sülfat" şeklinde düşünülebilir. "Dihidrojen sülfat" adlandırması, sülfat iyonu \(SO_4^{2-}\) ile Hidrojenin kovalent bağ kurduğu izlenimini verir, ancak bu bileşik özel bir adlandırmaya sahiptir (sülfürik asit) ve sistematik kovalent adlandırma kurallarına tam olarak uyması beklenmez. Özellikle asitler için yaygın isimler kullanılır. 9. sınıf müfredatında asitlerin sistematik kovalent adlandırması yerine yaygın adları veya "hidrojen ...at" şeklinde adlandırılması daha nadirdir. Ancak "Dihidrojen sülfat" adlandırması bu tarz bir bileşik için yaygın olarak kullanılmaz ve yanıltıcı olabilir. Yanlış. ❌
• e) \(FeO\): Demir (Fe) değişken değerlikli bir metaldir. Oksijen (O) ise ametaldir. Bu bir iyonik bileşiktir. Oksijen \( -2 \) değerlik aldığına göre, Demir \( +2 \) değerlik almıştır. Adı "Demir(II) oksit"tir. Doğru. ✅

Cevap: d)

👉 Hidrojen bağı, Hidrojen atomunun elektronegatifliği çok yüksek olan F, O veya N atomlarından birine doğrudan bağlı olduğu moleküller arasında görülen güçlü bir dipol-dipol etkileşimidir. Bu atomlar (F, O, N) periyodik tabloda küçük hacimli ve yüksek elektronegatifliğe sahip atomlardır. Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• a) \(CH_4\): Karbon, Hidrojen'den daha elektronegatif değildir ve F, O, N atomlarından biri değildir. Bu molekül apolar olduğu için tanecikleri arasında sadece London kuvvetleri (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol) bulunur.
• b) \(NaCl\): Sodyum klorür iyonik bir bileşiktir. Tanecikleri arasında iyonik bağlar (güçlü etkileşim) bulunur. Hidrojen bağı yoktur.
• c) \(HF\): Hidrojen (H) atomu, elektronegatifliği çok yüksek olan Flor (F) atomuna doğrudan bağlıdır. Bu nedenle \(HF\) molekülleri arasında hidrojen bağları oluşur. ✅
• d) \(Cl_2\): Klor gazı apolar bir moleküldür. Tanecikleri arasında sadece London kuvvetleri bulunur. Hidrojen bağı yoktur.
• e) \(CO_2\): Karbondioksit molekülü apolardır. Tanecikleri arasında sadece London kuvvetleri bulunur. Hidrojen bağı yoktur.

Cevap: c)

👉 Verilen özelliklere göre katı türlerini belirleyelim:

• Madde X için gözlemler: "Belirli bir erime noktası yoktur, ısıtıldığında kademeli olarak yumuşar ve akışkan hale gelir. Atomları veya molekülleri rastgele düzensiz bir yapıda bulunur."
  Bu özellikler amorf katılara aittir. Amorf katılar belirli bir geometrik şekle ve düzenli bir iç yapıya sahip değildirler. Cam, plastik, kauçuk gibi maddeler amorf katılara örnektir. 💡
• Madde Y için gözlemler: "Belirli ve keskin bir erime noktasına sahiptir. Sert ve kırılgandır. Tanecikleri düzenli bir geometrik örgüde istiflenmiştir. Elektrik akımını iletmez ancak sulu çözeltisi iletir."
  "Belirli ve keskin erime noktası" ve "düzenli geometrik örgü" özellikleri kristal katılara işaret eder. "Sert ve kırılgan", "elektrik akımını katı halde iletmez, sulu çözeltisi iletir" özellikleri ise iyonik katıların tipik özellikleridir. Örneğin, yemek tuzu (NaCl) iyonik bir katıdır. 🧂
• Madde Z için gözlemler: "Oda koşullarında gaz halindedir. Çok düşük erime ve kaynama noktalarına sahiptir. Tanecikleri arasında zayıf etkileşimler bulunur."
  "Çok düşük erime ve kaynama noktaları" ve "tanecikleri arasında zayıf etkileşimler" özellikleri moleküler katılara aittir. Bu maddeler genellikle oda koşullarında gaz veya sıvı haldedir, katı halleri ise kolayca erir veya süblimleşir. Örneğin, kuru buz (\(CO_2\)) veya iyot (\(I_2\)) moleküler katılara örnektir (gaz halinde olmasa da kolayca süblimleşirler, \(CO_2\) gazdır). 💨

Buna göre:

• Madde X: Amorf katı
• Madde Y: İyonik katı
• Madde Z: Moleküler katı

Cevap: Madde X Amorf, Madde Y İyonik, Madde Z Moleküler katıdır.

Bu durum, kimyada çok önemli bir prensip olan "Benzer benzeri çözer" ilkesiyle açıklanır. 💡

• Yağ ve Su İlişkisi:
  • Yağ molekülleri genellikle apolar yapıdadır. Büyük hidrokarbon zincirleri içerirler ve molekül içinde yük dağılımı simetriktir.
  • Su molekülleri ise polar yapıdadır. Oksijen atomu üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftleri ve bağların açılı yapısı nedeniyle asimetrik bir yük dağılımına sahiptir.
  • Apolar yağ molekülleri ile polar su molekülleri arasında zayıf etkileşimler (London kuvvetleri) oluşur, ancak bu etkileşimler suyun kendi molekülleri arasındaki güçlü hidrojen bağlarını kırmaya ve yağı çözmeye yetmez. Bu yüzden yağ, suda çözünmez ve suyla yıkanınca çıkmaz. 💧↔️ 기름
• Deterjanın Rolü:
  • Deterjan molekülleri, hem polar hem de apolar kısımlara sahip özel yapılı moleküllerdir. Bu tür moleküllere amfifilik denir.
  • Deterjan molekülünün apolar kuyruk kısmı, apolar yağ moleküllerine yapışır ve onları sarar.
  • Deterjan molekülünün polar baş kısmı ise su molekülleriyle hidrojen bağları ve dipol-dipol etkileşimleri kurarak suda çözünür.
  • Böylece deterjan, yağ lekesini küçük parçacıklara ayırır (emülsiyonlaştırır) ve bu parçacıkların su içinde dağılmasını sağlayarak lekenin kumaştan ayrılmasını ve yıkanıp gitmesini sağlar. 🧼➡️💧+ 기름

📌 Kısacası, su apolar olan yağı çözemezken, deterjanın hem apolar hem de polar kısımları sayesinde yağı sararak su içinde dağılmasını ve temizlenmesini sağlar. Bu, moleküldeki polarlık-apolarlık ve türler arası etkileşimlerin günlük hayattaki önemli bir uygulamasıdır. ✅

👉 Bir molekülün apolar olması için ya bağların apolar olması ya da polar bağların molekül geometrisi nedeniyle birbirini götürmesi (simetrik yapı) gerekir.

• a) H ve F: Bu atomlar arasında \(HF\) molekülü oluşur. Hidrojen ve Flor arasında elektronegatiflik farkı oldukça fazladır, bu yüzden H-F bağı polardır. Molekül sadece iki atomdan oluştuğu için dipol moment sıfırdan farklıdır ve molekül polardır.
• b) C ve O: Bu atomlar arasında \(CO\) veya \(CO_2\) gibi bileşikler oluşabilir.
  • Eğer \(CO\) molekülü oluşursa, karbon ve oksijen arasında elektronegatiflik farkı vardır, bu yüzden C-O bağı polardır. Molekül iki atomlu olduğu için \(CO\) molekülü polardır.
  • Eğer \(CO_2\) molekülü oluşursa, merkez atom Karbon'dur ve iki Oksijen atomuyla çift bağ yapar. Karbon atomunun üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz ve Oksijen atomları Karbon'un etrafına simetrik olarak dizilir. C=O bağları polar olmasına rağmen, molekülün simetrik yapısı nedeniyle dipol momentler birbirini götürür ve \(CO_2\) molekülü apolardır. 💡
  Soruda "oluşan bileşik molekülü" dendiği için, C ve O'nun oluşturduğu \(CO_2\) apolar bir bileşiktir. Bu seçenek apolar bir bileşik oluşturma potansiyeli taşır.
• c) S ve H: Bu atomlar arasında \(H_2S\) molekülü oluşur. Kükürt atomu iki Hidrojen atomu ile bağ yapar ve Kükürt üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur. Bu ortaklanmamış elektron çiftleri ve bağların açılı yapısı nedeniyle molekül asimetriktir. Bağlar polar olduğu için ve dipol momentler birbirini götürmediği için \(H_2S\) molekülü polardır.
• d) O ve H: Bu atomlar arasında \(H_2O\) molekülü oluşur. Oksijen atomu, iki Hidrojen atomu ile bağ yapar ve Oksijen üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur. Bu ortaklanmamış elektron çiftleri ve bağların açılı yapısı nedeniyle molekül asimetriktir. Bağlar polar olduğu için ve dipol momentler birbirini götürmediği için \(H_2O\) molekülü polardır.
• e) F ve F: Bu atomlar arasında \(F_2\) molekülü oluşur. Aynı iki atom arasında bağ kurulduğundan elektronegatiflik farkı sıfırdır. Bu yüzden F-F bağı apolardır. Molekül tamamen apolar olduğu için \(F_2\) molekülü apolardır. ✅

Seçeneklerde birden fazla apolar molekül oluşturabilen atom çiftleri bulunmaktadır. Ancak C ve O arasında \(CO_2\), F ve F arasında \(F_2\) apolar moleküllerdir. Soruda "hangisi arasında oluşan bileşik molekülü apolar özellik gösterir" dendiği için, iki atomun birleşmesiyle tek tip bir molekül oluştuğu varsayılırsa: * F ve F sadece \(F_2\) oluşturur ve bu kesinlikle apolardır. * C ve O hem \(CO\) (polar) hem de \(CO_2\) (apolar) oluşturabilir. Ancak "oluşan bileşik molekülü" denildiğinde, apolar olan bir formunun varlığı cevabı doğru kılar. Genelde bu tür sorularda en net apolar olan veya sadece apolar bileşik oluşturan aranır. \(F_2\) molekülü her zaman apolardır çünkü bağ apolardır. \(CO_2\) molekülü de simetri nedeniyle apolardır. Eğer tek bir doğru cevap bekleniyorsa, genellikle \(F_2\) gibi bağın kendisinin apolar olduğu durumlar daha "temel" apolarlık örneği olarak kabul edilebilir. Ancak \(CO_2\) de simetri nedeniyle apolardır. 9. sınıf müfredatında her iki tür apolar molekül de öğretilir. En kesin ve tekil apolar molekül oluşturan çift F ve F'dir. Cevap: e)

👉 Tablodaki bilgileri tek tek kontrol edelim:

• I. \(CH_4\) (Metan):
  • Lewis Yapısı: Karbon 4 bağ yapar, Hidrojenler 1 bağ yapar. Karbon üzerinde ortaklanmamış elektron çifti yoktur. Verilen Lewis yapısı doğrudur (tüm değerlik elektronları gösterilmese de bağlar ve atomlar doğru).
  • Bağ Türü: C ve H ametal olduğu için kovalent bağ içerir. Doğru.
  • Molekülde Polarlık: Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti yoktur ve bağlı atomlar (H) aynıdır, bu yüzden molekül simetriktir ve apolardır. Doğru.
  • Baskın Türler Arası Etkileşim: Apolar moleküller arasında sadece London kuvvetleri bulunur. Doğru.
  • Sonuç: I. satırdaki tüm bilgiler doğrudur. ✅
• II. \(NaCl\) (Sodyum Klorür):
  • Lewis Yapısı: Sodyum elektron vererek \(Na^+\) iyonu, Klor elektron alarak \(Cl^-\) iyonu olur. Klor iyonunun etrafında 8 elektron bulunur. Verilen Lewis yapısı iyonik bileşikler için doğrudur.
  • Bağ Türü: Metal (Na) ve ametal (Cl) arasında iyonik bağ oluşur. Doğru.
  • Molekülde Polarlık: İyonik bileşikler moleküler yapıda olmadıkları için "molekülde polarlık" kavramı onlar için geçerli değildir. Ancak iyonlar arasında güçlü çekim kuvvetleri vardır. Tabloda "--" ile belirtilmesi uygun. Doğru.
  • Baskın Türler Arası Etkileşim: İyonik bileşiklerde tanecikler arasında iyonik bağlar (güçlü etkileşim) bulunur. Doğru.
  • Sonuç: II. satırdaki tüm bilgiler doğrudur. ✅
• III. \(NH_3\) (Amonyak):
  • Lewis Yapısı: Azot 3 bağ yapar ve üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron bulunur. Verilen Lewis yapısı doğrudur.
  • Bağ Türü: N ve H ametal olduğu için kovalent bağ içerir. Doğru.
  • Molekülde Polarlık: Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunduğu için molekül asimetriktir ve polardır. Doğru.
  • Baskın Türler Arası Etkileşim: Hidrojen atomu elektronegatif Azot'a doğrudan bağlı olduğu için \(NH_3\) molekülleri arasında hidrojen bağları bulunur. Doğru.
  • Sonuç: III. satırdaki tüm bilgiler doğrudur. ✅
• IV. \(H_2O\) (Su):
  • Lewis Yapısı: Oksijen 2 bağ yapar ve üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur. Verilen Lewis yapısı doğrudur.
  • Bağ Türü: O ve H ametal olduğu için kovalent bağ içerir. Doğru.
  • Molekülde Polarlık: Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunduğu için molekül asimetriktir ve polardır. Doğru.
  • Baskın Türler Arası Etkileşim: Hidrojen atomu elektronegatif Oksijen'e doğrudan bağlı olduğu için \(H_2O\) molekülleri arasında hidrojen bağları bulunur. Tabloda "London Kuvvetleri" yazması yanlıştır. ❌
  • Sonuç: IV. satırdaki bilgi yanlıştır.
• V. \(CO_2\) (Karbondioksit):
  • Lewis Yapısı: Karbon iki Oksijen ile çift bağ yapar, her Oksijen üzerinde iki çift ortaklanmamış elektron bulunur. Verilen Lewis yapısı doğrudur.
  • Bağ Türü: C ve O ametal olduğu için kovalent bağ içerir. Doğru.
  • Molekülde Polarlık: Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti yoktur ve bağlı atomlar (O) simetrik olarak dizilmiştir, bu yüzden molekül apolardır. Doğru.
  • Baskın Türler Arası Etkileşim: Apolar moleküller arasında sadece London kuvvetleri bulunur. Tabloda "Dipol-dipol Etkileşimi" yazması yanlıştır. ❌
  • Sonuç: V. satırdaki bilgi yanlıştır.

Yanlış olan satırlar IV ve V'tir. Cevap: IV ve V

👉 İyonik bileşiklerin adlandırılması, metalin adının ardından ametalin "ür" eki almış halinin getirilmesiyle yapılır. Eğer metal değişken değerlikli ise, değerliği Roma rakamıyla belirtilir. Potasyum (K) 1A grubu metali olup, daima \(+1\) değerlik alır, yani sabit değerliklidir. Klor (Cl) ise ametaldir. Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• a) \(PCl_3\): Fosfor (P) ve Klor (Cl) ametaldir. Bu bir kovalent bileşiktir. Adı "Fosfor triklorür"dür.
• b) \(KCl\): Potasyum (K) metal, Klor (Cl) ametaldir. Potasyum sabit değerlikli olduğu için değerliği belirtilmez. Adı "Potasyum klorür"dür. ✅
• c) \(K_2O\): Potasyum (K) metal, Oksijen (O) ametaldir. Adı "Potasyum oksit"tir.
• d) \(KClO_3\): Potasyum (K) metal, \(ClO_3^-\) ise klorat köküdür. Adı "Potasyum klorat"tır.
• e) \(P_2O_5\): Fosfor (P) ve Oksijen (O) ametaldir. Bu bir kovalent bileşiktir. Adı "Difosfor pentaoksit"tir.

Cevap: b)

👉 Moleküller arası etkileşim türünü belirlemek için öncelikle molekülün polarlığına ve atomlar arasındaki bağlara bakmamız gerekir.

1. Molekülün yapısı ve bağları:
   • Metil alkolün yapısı şöyledir: \[ \overset{H}{\underset{H}{\overset{|}{\underset{|}{\overset{H}{C}}}}}-O-H \]
   • Molekülde Karbon, Hidrojen ve Oksijen atomları arasında kovalent bağlar bulunur.
2. Molekülün polarlığı:
   • Molekülde Oksijen (O) atomu, elektronegatifliği yüksek bir atomdur ve Hidrojen (H) atomuna doğrudan bağlıdır (\(-OH\) grubu). Bu durum, molekülün genel olarak polar olmasına neden olur.
   • Ayrıca, Oksijen atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çiftleri de bulunur, bu da molekülün geometrisini etkiler ve polar karakterini pekiştirir.
3. Baskın türler arası etkileşim:
   • Molekül polar olduğu için dipol-dipol etkileşimleri ve London kuvvetleri kesinlikle vardır.
   • Ancak, molekülde Hidrojen (H) atomu, elektronegatifliği çok yüksek olan Oksijen (O) atomuna doğrudan bağlıdır. Bu özel durum, moleküller arasında hidrojen bağlarının oluşmasına olanak tanır.
   • Hidrojen bağları, dipol-dipol ve London kuvvetlerinden daha güçlü olduğu için, Metil alkol molekülleri arasındaki baskın türler arası etkileşim hidrojen bağıdır. ✅

Cevap: Hidrojen Bağları