🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Lewis Noktası Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Lewis Noktası Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
💡 Sodyum (Na) atomunun Lewis nokta yapısını gösteriniz. (Sodyumun atom numarası: 11)
Çözüm:
- 📌 İlk olarak, sodyumun (Na) elektron dağılımını yazalım. Atom numarası 11 olduğu için elektron dağılımı 2)8)1 şeklindedir.
- 👉 Son katmanındaki elektron sayısı, yani değerlik elektron sayısı, atomun Lewis yapısında gösterilecek nokta sayısını belirler. Sodyumun 1 değerlik elektronu vardır.
- ✅ Lewis yapısında, element sembolünün etrafına değerlik elektronları noktalarla gösterilir.
- Bu nedenle, Na atomunun Lewis yapısı: \( \text{Na} \cdot \)
Örnek 2:
💡 Oksijen (O) atomunun Lewis nokta yapısını gösteriniz. (Oksijenin atom numarası: 8)
Çözüm:
- 📌 Oksijenin (O) elektron dağılımını yazalım. Atom numarası 8 olduğu için elektron dağılımı 2)6 şeklindedir.
- 👉 Oksijenin son katmanında 6 değerlik elektronu bulunur.
- ✅ Lewis yapısında, element sembolünün etrafına değerlik elektronları noktalarla gösterilir. Genellikle önce tek tek yerleştirilir, sonra eşleştirilir.
- Bu nedenle, O atomunun Lewis yapısı: \( : \ddot{\text{O}} : \) (burada oksijen atomunun etrafında 6 nokta, yani 2 çift ve 2 tek elektron bulunmaktadır, ancak yaygın gösterimde 2 çift ve 2 tek elektron olarak ifade edilir.)
Daha net bir gösterimle: \( \cdot \ddot{\text{O}} \cdot \) (İki eşleşmemiş, iki eşleşmiş elektron çifti)
Örnek 3:
💡 Sodyum klorür (NaCl) iyonik bileşiğinin Lewis nokta yapısını gösteriniz. (Na: 11, Cl: 17)
Çözüm:
- 📌 Sodyum (Na) atomunun 1 değerlik elektronu vardır: \( \text{Na} \cdot \)
- 📌 Klor (Cl) atomunun 7 değerlik elektronu vardır: \( : \ddot{\text{Cl}} \cdot \)
- 👉 Na, oktetini tamamlamak için 1 elektronunu vermek ister ve \( \text{Na}^+ \) iyonu oluşur.
- 👉 Cl, oktetini tamamlamak için 1 elektron almak ister ve \( [ : \ddot{\text{Cl}} : ]^- \) iyonu oluşur.
- ✅ Bu elektron alışverişi sonucunda, Na elektronunu Cl'ye verir ve iyonlar arasında elektrostatik çekimle iyonik bağ oluşur.
- Lewis yapısı: \( \text{Na}^+ [ : \ddot{\text{Cl}} : ]^- \)
Örnek 4:
💡 Magnezyum florür (MgF2) iyonik bileşiğinin Lewis nokta yapısını gösteriniz. (Mg: 12, F: 9)
Çözüm:
- 📌 Magnezyum (Mg) atomunun 2 değerlik elektronu vardır: \( \cdot \text{Mg} \cdot \)
- 📌 Flor (F) atomunun 7 değerlik elektronu vardır: \( : \ddot{\text{F}} \cdot \)
- 👉 Mg, kararlı olmak için 2 elektronunu vermek ister ve \( \text{Mg}^{2+} \) iyonu oluşur.
- 👉 Her bir F atomu, oktetini tamamlamak için 1 elektron almak ister. Bu nedenle, Mg'nin verdiği 2 elektronu alabilmek için 2 tane F atomuna ihtiyaç duyulur.
- ✅ Mg, bir elektronunu birinci F atomuna, diğer elektronunu ikinci F atomuna verir.
- Lewis yapısı: \( [ : \ddot{\text{F}} : ]^- \text{Mg}^{2+} [ : \ddot{\text{F}} : ]^- \)
Örnek 5:
💡 Hidrojen (H2) molekülünün Lewis nokta yapısını gösteriniz. (H: 1)
Çözüm:
- 📌 Her bir hidrojen (H) atomunun 1 değerlik elektronu vardır: \( \text{H} \cdot \)
- 👉 İki H atomu, kararlı olmak (dublet kuralına uymak, yani son katmanlarını 2 elektrona tamamlamak) için birer elektronlarını ortaklaşa kullanır.
- ✅ Ortaklaşa kullanılan bu elektron çifti, tekli kovalent bağ oluşturur.
- Lewis yapısı: \( \text{H} : \text{H} \) veya kovalent bağı çizgilerle gösterirsek \( \text{H} - \text{H} \)
Örnek 6:
💡 Klor (Cl2) molekülünün Lewis nokta yapısını gösteriniz. (Cl: 17)
Çözüm:
- 📌 Her bir klor (Cl) atomunun 7 değerlik elektronu vardır: \( : \ddot{\text{Cl}} \cdot \)
- 👉 İki Cl atomu, kararlı olmak (oktet kuralına uymak, yani son katmanlarını 8 elektrona tamamlamak) için birer elektronlarını ortaklaşa kullanır.
- ✅ Ortaklaşa kullanılan bu elektron çifti tekli kovalent bağ oluşturur. Her Cl atomunun etrafında 3 çift ortaklanmamış (eşleşmemiş) elektron kalır.
- Lewis yapısı: \( : \ddot{\text{Cl}} - \ddot{\text{Cl}} : \)
Örnek 7:
💡 Su (H2O) molekülünün Lewis nokta yapısını gösteriniz. (H: 1, O: 8)
Çözüm:
- 📌 Oksijen (O) atomunun 6 değerlik elektronu vardır. Hidrojen (H) atomunun ise 1 değerlik elektronu vardır.
- 👉 H2O molekülünde merkez atom oksijendir (çünkü daha az sayıdadır ve daha çok bağ yapma eğilimindedir).
- 👉 Oksijen atomu, dublet kuralına uymak isteyen iki hidrojen atomuyla birer elektronunu ortaklaşa kullanarak iki adet tekli kovalent bağ oluşturur.
- ✅ Oksijen atomu, iki bağ elektron çifti ve iki adet ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlar (2 bağ \( \times \) 2 elektron + 2 çift \( \times \) 2 elektron = 8 elektron). Her bir H atomu da dubletini tamamlar.
- Lewis yapısı: \( \text{H} : \ddot{\text{O}} : \text{H} \) (Burada oksijen atomu üzerinde iki adet ortaklanmamış elektron çifti ve iki adet hidrojen atomuyla tekli bağlar gösterilmiştir.)
Örnek 8:
💡 Amonyak (NH3) molekülünün Lewis nokta yapısını gösteriniz. (H: 1, N: 7)
Çözüm:
- 📌 Azot (N) atomunun 5 değerlik elektronu vardır. Hidrojen (H) atomunun ise 1 değerlik elektronu vardır.
- 👉 NH3 molekülünde merkez atom azottur.
- 👉 Azot atomu, dublet kuralına uymak isteyen üç hidrojen atomuyla birer elektronunu ortaklaşa kullanarak üç adet tekli kovalent bağ oluşturur.
- ✅ Azot atomu, üç bağ elektron çifti ve bir adet ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlar (3 bağ \( \times \) 2 elektron + 1 çift \( \times \) 2 elektron = 8 elektron). Her bir H atomu da dubletini tamamlar.
- Lewis yapısı: \( \text{H} : \underset{\text{H}}{\overset{\cdot \cdot}{\text{N}}} : \text{H} \) (Burada azot atomu üzerinde bir adet ortaklanmamış elektron çifti ve üç adet hidrojen atomuyla tekli bağlar gösterilmiştir.)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-lewis-noktasi/sorular