🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Lewis gösterimi Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Lewis gösterimi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Sodyum (Na) atomunun Lewis gösterimini yapınız. Sodyum elementinin atom numarası 11'dir.
Çözüm:
- Adım 1: Elementin atom numarasını belirleyin. Sodyum (Na) atom numarası 11'dir.
- Adım 2: Elektron dağılımını yapın. Na: \( 2, 8, 1 \)
- Adım 3: En dış katmandaki (valans elektron) elektron sayısını bulun. Sodyumun en dış katmanında 1 elektron bulunur.
- Adım 4: Element sembolünü yazın ve valans elektronlarını nokta ile sembolün etrafına yerleştirin.
Örnek 2:
Klor (Cl) atomunun Lewis gösterimini yapınız. Klor elementinin atom numarası 17'dir.
Çözüm:
• •
• Cl •
• •
📌
- Adım 1: Elementin atom numarasını belirleyin. Klor (Cl) atom numarası 17'dir.
- Adım 2: Elektron dağılımını yapın. Cl: \( 2, 8, 7 \)
- Adım 3: En dış katmandaki (valans elektron) elektron sayısını bulun. Klorun en dış katmanında 7 elektron bulunur.
- Adım 4: Element sembolünü yazın ve valans elektronlarını nokta ile sembolün etrafına yerleştirin. Noktaları eşleştirerek yerleştirmeye özen gösterin.
• •
• Cl •
• •
📌
Örnek 3:
Oksijen (O) molekülünün (O₂) Lewis gösterimini yapınız. Oksijenin atom numarası 8'dir.
Çözüm:
• • • •
: O = O :
• • • •
Bu gösterim, iki atom arasında oluşan çift bağ ve her atom üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftlerini ifade eder. ✅
- Adım 1: Oksijen atomunun elektron dağılımını yapın. O: \( 2, 6 \). Valans elektron sayısı 6'dır.
- Adım 2: İki oksijen atomunun birbirine bağlanacağını düşünün. Her atom 8'e ulaşmak isteyecektir.
- Adım 3: Her oksijen atomu diğerinden elektron alarak oktetini tamamlamaya çalışır. Bu durumda iki çift elektron ortaklaşa kullanılır (kovalent bağ).
- Adım 4: Lewis gösterimini çizin. Ortaklaşa kullanılan elektronlar bağ olarak gösterilir, ortaklaşmamış elektronlar nokta olarak kalır.
• • • •
: O = O :
• • • •
Bu gösterim, iki atom arasında oluşan çift bağ ve her atom üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftlerini ifade eder. ✅
Örnek 4:
Su (H₂O) molekülünün Lewis gösterimini yapınız. Hidrojenin atom numarası 1, Oksijenin atom numarası 8'dir.
Çözüm:
• •
: O :
/ \
H H
👉 Bu gösterimde oksijen atomu üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftleri ve hidrojen atomları ile kurduğu tekli bağlar görülmektedir.
- Adım 1: Atomların valans elektron sayılarını bulun. Hidrojen (H): 1 elektron. Oksijen (O): 6 elektron.
- Adım 2: Molekülün merkez atomunu belirleyin. Genellikle en az elektronegatif olan atom merkezde bulunur (bu durumda Oksijen).
- Adım 3: Merkez atomu diğer atomlara bağlayın. Oksijen atomu iki hidrojen atomu ile tekli bağlar oluşturur.
- Adım 4: Ortaklaşmamış elektronları yerleştirin. Oksijenin 6 valans elektronu vardı, 2'si bağlarda kullanıldı, 4'ü (2 çift) ortaklaşmamış elektron olarak kalır. Hidrojenler dubletini tamamlar.
• •
: O :
/ \
H H
👉 Bu gösterimde oksijen atomu üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftleri ve hidrojen atomları ile kurduğu tekli bağlar görülmektedir.
Örnek 5:
Bir kimya dersinde, öğrencilerden azot (N) atomunun Lewis gösterimini yapmaları istenmiştir. Azotun atom numarası 7'dir. Hangi öğrenci doğru gösterimi yapmıştır?
Öğrenci A: •N•
Öğrenci B: •••N•••
Öğrenci C: N•
Öğrenci D: ••N••
Öğrenci A: •N•
Öğrenci B: •••N•••
Öğrenci C: N•
Öğrenci D: ••N••
Çözüm:
- Adım 1: Azot (N) atomunun atom numarasını ve elektron dağılımını belirleyin. N: 7 \( \rightarrow \) \( 2, 5 \).
- Adım 2: Azot atomunun valans elektron sayısını bulun. Valans elektron sayısı 5'tir.
- Adım 3: Lewis gösteriminde valans elektronlar nokta ile sembol etrafına yerleştirilir. Noktalar mümkün olduğunca eşit dağıtılır.
- Adım 4: Öğrencilerin gösterimlerini kontrol edin.
- Öğrenci A: 4 nokta var (yanlış).
- Öğrenci B: 6 nokta var (yanlış).
- Öğrenci C: 1 nokta var (yanlış).
- Öğrenci D: 5 nokta var ve eşit dağıtılmış gibi görünüyor (doğru).
Örnek 6:
Metan (CH₄) molekülünün Lewis gösterimi için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? Metanın yapısında bir karbon (C) ve dört hidrojen (H) atomu bulunur. Karbonun atom numarası 6, Hidrojenin atom numarası 1'dir.
Çözüm:
H
•
H •— C —• H
•
H
Bu gösterimde, karbon atomunun etrafında 4 adet tekli kovalent bağ ve toplam 8 değerlik elektronu olduğu görülür. Her hidrojen atomu dubletini tamamlamıştır. Dolayısıyla, karbon atomu etrafında 4 tane tekli bağ bulunur ve oktetini tamamlar ifadesi doğrudur. ✅
- Adım 1: Atomların valans elektron sayılarını belirleyin. Karbon (C): \( 2, 4 \) \(\rightarrow\) 4 valans elektron. Hidrojen (H): 1 \(\rightarrow\) 1 valans elektron.
- Adım 2: Molekülün merkez atomunu belirleyin. Karbon (C) merkez atomdur.
- Adım 3: Merkez atomu diğer atomlara bağlayın. Karbon, dört hidrojen atomu ile tekli bağlar oluşturur.
- Adım 4: Lewis gösterimini çizin. Karbonun 4 valans elektronu, her bir hidrojenin 1 valans elektronu ile toplam 8 elektron (4 bağ çifti) kullanılır. Her bağ 2 elektron içerir.
H
•
H •— C —• H
•
H
Bu gösterimde, karbon atomunun etrafında 4 adet tekli kovalent bağ ve toplam 8 değerlik elektronu olduğu görülür. Her hidrojen atomu dubletini tamamlamıştır. Dolayısıyla, karbon atomu etrafında 4 tane tekli bağ bulunur ve oktetini tamamlar ifadesi doğrudur. ✅
Örnek 7:
Tuz (NaCl) oluşumunda sodyum (Na) ve klor (Cl) atomlarının Lewis gösterimleri üzerinden iyonik bağ oluşumunu açıklayınız. Sodyumun atom numarası 11, Klorun atom numarası 17'dir.
Çözüm:
Klor iyonunun gösterimi:
• •
[• Cl •]⁻
• •
👉 Bu elektron alışverişi sonucunda kararlı yapıya ulaşılır ve tuz (NaCl) oluşur. 💡
- Adım 1: Sodyum atomunun Lewis gösterimini yapın. Na: \( 2, 8, 1 \) \(\rightarrow\) 1 valans elektron. Gösterimi: Na•
- Adım 2: Klor atomunun Lewis gösterimini yapın. Cl: \( 2, 8, 7 \) \(\rightarrow\) 7 valans elektron. Gösterimi:
• •
• Cl •
• • - Adım 3: İyonik bağ oluşumunu açıklayın. Sodyum, kararlı hale geçmek için dış katmanındaki 1 elektronunu klor atomuna verir.
- Adım 4: Oluşan iyonları ve bağ türünü belirtin. Sodyum elektron verdiği için pozitif yüklü iyon (Na⁺) olur. Klor elektron aldığı için negatif yüklü iyon (Cl⁻) olur. Bu zıt yükler birbirini çekerek iyonik bağı oluşturur.
Klor iyonunun gösterimi:
• •
[• Cl •]⁻
• •
👉 Bu elektron alışverişi sonucunda kararlı yapıya ulaşılır ve tuz (NaCl) oluşur. 💡
Örnek 8:
Amonyak (NH₃) molekülünün Lewis gösterimini yaparak, molekülün yapısındaki ortaklaşmamış elektron çiftlerinin önemini açıklayınız. Azotun atom numarası 7, Hidrojenin atom numarası 1'dir.
Çözüm:
• •
: N :
/ | \
H H H
📌 Ortaklaşmamış elektron çifti, molekülün geometrisini ve polaritesini etkiler. Amonyak molekülündeki bu elektron çifti, molekülün üçgen piramit yapısında olmasına ve zayıf bazik özellik göstermesine katkıda bulunur.
- Adım 1: Atomların valans elektron sayılarını belirleyin. Azot (N): \( 2, 5 \) \(\rightarrow\) 5 valans elektron. Hidrojen (H): 1 \(\rightarrow\) 1 valans elektron.
- Adım 2: Merkez atomu belirleyin ve bağları oluşturun. Azot merkez atomdur ve 3 hidrojen atomu ile tekli bağlar yapar.
- Adım 3: Ortaklaşmamış elektronları yerleştirin. Azotun 5 valans elektronundan 3'ü bağlarda kullanılır, geriye 2 elektron (1 çift) kalır ve bu ortaklaşmamış elektron çifti olarak azotun üzerinde bulunur.
- Adım 4: Lewis gösterimini çizin ve ortaklaşmamış elektron çiftlerinin önemini açıklayın.
• •
: N :
/ | \
H H H
📌 Ortaklaşmamış elektron çifti, molekülün geometrisini ve polaritesini etkiler. Amonyak molekülündeki bu elektron çifti, molekülün üçgen piramit yapısında olmasına ve zayıf bazik özellik göstermesine katkıda bulunur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-lewis-gosterimi/sorular