🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Lewis elektron nokta yapısı Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Lewis elektron nokta yapısı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Atom Numarası 1 olan Hidrojen (H) atomunun Lewis elektron nokta yapısını çiziniz. ⚛️
Çözüm:
- Hidrojen atomunun atom numarası 1'dir.
- Bu, çekirdeğinde 1 proton ve yörüngesinde 1 elektron bulunduğu anlamına gelir.
- Valans elektron sayısı, atomun en dış enerji seviyesindeki elektron sayısıdır. Hidrojen için bu 1'dir.
- Lewis yapısında, atomun sembolü etrafına valans elektron sayısı kadar nokta konulur.
Hidrojenin Lewis yapısı:
H •
✅ Sonuç: H •
Örnek 2:
Atom numarası 6 olan Karbon (C) atomunun Lewis elektron nokta yapısını çiziniz. 💎
Çözüm:
- Karbon atomunun atom numarası 6'dır.
- Elektron dizilimi 2) 4 şeklindedir.
- En dış enerji seviyesinde 4 elektron bulunur, yani valans elektron sayısı 4'tür.
- Lewis yapısında Karbon sembolünün (C) etrafına 4 nokta yerleştirilir.
Karbonun Lewis yapısı:
•
• C •
•
✅ Sonuç: Karbon atomunun Lewis yapısında 4 tane tekli elektronu vardır.
Örnek 3:
Atom numarası 8 olan Oksijen (O) atomunun Lewis elektron nokta yapısını çiziniz. 💧
Çözüm:
- Oksijen atomunun atom numarası 8'dir.
- Elektron dizilimi 2) 6 şeklindedir.
- En dış enerji seviyesinde 6 elektron bulunur, yani valans elektron sayısı 6'dır.
- Lewis yapısında O sembolünün etrafına 6 nokta yerleştirilir. Noktalar genellikle çiftler halinde ve tekler halinde yerleştirilir.
Oksijenin Lewis yapısı:
••
• O •
••
✅ Sonuç: Oksijenin Lewis yapısında 2 tane eşleşmemiş (tekli) elektronu ve 2 tane de eşleşmiş (çiftli) elektronu bulunur.
Örnek 4:
Atom numarası 17 olan Klor (Cl) atomunun Lewis elektron nokta yapısını çiziniz. 🧂
Çözüm:
- Klor atomunun atom numarası 17'dir.
- Elektron dizilimi 2) 8) 7 şeklindedir.
- En dış enerji seviyesinde 7 elektron bulunur, yani valans elektron sayısı 7'dir.
- Lewis yapısında Cl sembolünün etrafına 7 nokta yerleştirilir.
Klorun Lewis yapısı:
••
• Cl ••
••
✅ Sonuç: Klor atomunun Lewis yapısında 1 tane eşleşmemiş (tekli) elektronu ve 3 tane eşleşmiş (çiftli) elektronu bulunur.
Örnek 5:
Su (H₂O) molekülünün Lewis yapısını çiziniz. 💧
Çözüm:
- Oksijenin (O) atom numarası 8, valans elektron sayısı 6'dır.
- Hidrojenin (H) atom numarası 1, valans elektron sayısı 1'dir.
- Molekülde 1 O ve 2 H atomu var. Toplam valans elektron sayısı: 6 + (2 * 1) = 8.
- Merkezi atom genellikle en az elektronegatif olan veya daha çok bağ yapabilen atomdur. Burada O merkezdedir.
- O atomuna her iki H atomunu bağlayalım.
- O atomunda 6 valans elektron, her H atomunda 1 valans elektron vardı.
- O atomu 2 elektronunu H atomlarıyla paylaşarak 2 tane kovalent bağ oluşturur.
- Oksijenin üzerinde 2 tane de ortaklanmamış elektron çifti kalır.
Su molekülünün Lewis yapısı:
••
H • O • H
••
✅ Sonuç: Su molekülünde Oksijen atomu, iki Hidrojen atomu ile kovalent bağ oluşturmuştur ve üzerinde iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
Örnek 6:
Metan (CH₄) molekülünün Lewis yapısını çiziniz. 💨
Çözüm:
- Karbonun (C) atom numarası 6, valans elektron sayısı 4'tür.
- Hidrojenin (H) atom numarası 1, valans elektron sayısı 1'dir.
- Molekülde 1 C ve 4 H atomu var. Toplam valans elektron sayısı: 4 + (4 * 1) = 8.
- Merkezi atom Karbon'dur.
- C atomu 4 elektronunu, etrafındaki 4 H atomu ile paylaşarak 4 tane kovalent bağ oluşturur.
- Bu durumda tüm valans elektronları bağ yapımında kullanılmış olur, ortaklanmamış elektron kalmaz.
Metan molekülünün Lewis yapısı:
•
• H •
• H C H •
• H •
•
✅ Sonuç: Metan molekülünde Karbon atomu, dört Hidrojen atomu ile tekli kovalent bağlar oluşturmuştur.
Örnek 7:
Aşağıdaki tabloda bazı atomlar ve atom numaraları verilmiştir. Bu atomların oluşturabileceği Amonyak (NH₃) molekülünün Lewis yapısını çiziniz. 🧪
Tablo:
Atom | Atom Numarası
-----|--------------
N | 7
H | 1
Çözüm:
- Azotun (N) atom numarası 7, elektron dizilimi 2) 5'tir. Valans elektron sayısı 5'tir.
- Hidrojenin (H) atom numarası 1, valans elektron sayısı 1'dir.
- Amonyak molekülünde 1 N ve 3 H atomu var. Toplam valans elektron sayısı: 5 + (3 * 1) = 8.
- Merkezi atom Azot'tur.
- N atomu 3 elektronunu, etrafındaki 3 H atomu ile paylaşarak 3 tane kovalent bağ oluşturur.
- Azotun 5 valans elektronundan 3'ü bağ yapımında kullanıldığı için üzerinde 2 tane ortaklanmamış elektron kalır.
Amonyak molekülünün Lewis yapısı:
••
H • N • H
• H •
✅ Sonuç: Amonyak molekülünde Azot atomu, üç Hidrojen atomu ile kovalent bağ oluşturmuş ve üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron bulundurmuştur.
Örnek 8:
Birçok temizlik maddesi, su ve sabun gibi, moleküllerden oluşur. Sodyum Klorür (NaCl) yani sofra tuzu, iyonik bir bileşiktir ve Lewis yapısı çizimi farklılık gösterir. Ancak, kovalent bağlı moleküllerin Lewis yapılarını anlamak, maddelerin kimyasal özelliklerini ve nasıl etkileşim kurduklarını anlamamız için önemlidir. Örneğin, oksijen molekülünün (O₂) Lewis yapısını inceleyelim. 🌬️
Çözüm:
- Oksijen atomunun (O) atom numarası 8, valans elektron sayısı 6'dır.
- O₂ molekülünde 2 tane O atomu bulunur. Toplam valans elektron sayısı: 6 + 6 = 12.
- İki O atomu birbirine bağlanır.
- Her O atomu, diğer O atomu ile elektron paylaşarak oktet kuralını tamamlamaya çalışır.
- İki O atomu arasında 2 çift elektron paylaşılır, yani çift bağ (ikili bağ) oluşur.
- Her O atomunun üzerinde 2 tane de ortaklanmamış elektron çifti kalır.
Oksijen molekülünün (O₂) Lewis yapısı:
•• ••
• O = O •
•• ••
✅ Sonuç: Oksijen molekülünde iki oksijen atomu arasında çift bağ bulunur ve her oksijen atomunun üzerinde ikişer çift ortaklanmamış elektron vardır. Bu yapı, oksijenin reaktifliğini açıklar.Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-lewis-elektron-nokta-yapisi/sorular