✅ 9. Sınıf Kimya: Kimyaya yön veren bilim adamları Test Çöz

Kimya biliminin öncülerinden Robert Boyle, "Kuşkucu Kimyager" adlı kitabında elementlerin kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeler olduğunu savunmuştur.

Buna göre, Robert Boyle'un yaptığı bu element tanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Modern kimyanın öncüsü kabul edilen Antoine Lavoisier, kapalı bir kapta gerçekleştirdiği yanma deneylerinde reaksiyona giren maddelerin kütleleri toplamının, reaksiyon sonucunda oluşan maddelerin kütleleri toplamına eşit olduğunu göstermiştir.

Lavoisier'in kimya bilimine kazandırdığı bu temel kanun aşağıdakilerden hangisidir?

İslam dünyasında "kimyanın babası" olarak kabul edilen, geliştirdiği "imbik" adı verilen aletle damıtma işlemini gerçekleştiren ve sülfürik asit, nitrik asit gibi önemli asitleri keşfeden simyacı aşağıdakilerden hangisidir?

Antik Çağ'da yaşamış ve maddelerin bölünemeyen en küçük parçacıklardan oluştuğunu öne sürerek bu parçacıklara Yunanca "bölünemez" anlamına gelen "atomos" adını veren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Aristo'nun dört element kuramına göre doğadaki tüm maddeler ateş, su, toprak ve hava elementlerinden oluşur ve bu elementlerin her biri ikişer özelliğe sahiptir.

Buna göre, "kuru ve soğuk" özelliklerine sahip olan element ile "ıslak ve sıcak" özelliklerine sahip olan element çifti aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Ebubekir el-Razi, simya döneminde tıp ve eczacılık alanındaki çalışmalarıyla da bilinen önemli bir hekim ve simyacıdır.

Aşağıdakilerden hangisi Ebubekir el-Razi'nin kimya bilimine veya simya dönemine yaptığı katkılardan biri değildir?

Simya döneminden modern kimya dönemine geçişte Robert Boyle ve Antoine Lavoisier'in çalışmaları dönüm noktası olmuştur.

Bu iki bilim insanının çalışmalarıyla ilgili;
I. Robert Boyle, element tanımını yaparak Aristo'nun dört element kuramını yıkmıştır.
II. Antoine Lavoisier, yanma olayını açıklayarak "filojiston" (ateş ruhu) teorisini çürütmüştür.
III. Her iki bilim insanı da çalışmalarında teraziyi kullanarak nicel ölçümlere büyük önem vermiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cabir bin Hayyan, yaptığı deneysel çalışmalarda bazı mineralleri damıtarak günümüzde de sanayide çok önemli yeri olan güçlü asitleri elde etmiştir.

Cabir bin Hayyan'ın elde ettiği asitler ve karışımlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kimya tarihine yön veren bilim insanları ve bu bilim insanlarına ait önemli eser veya kavram eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Aristo'nun element döngüsüne göre, elementler birbirine dönüşebilir. Örneğin, ıslak ve soğuk olan su elementinin sıcaklığı artırılırsa ıslak ve sıcak olan hava elementine dönüşür.

Buna göre, kuru ve sıcak olan ateş elementinin sıcaklığı düşürülüp soğutulursa hangi elemente dönüşmesi beklenir?

Simyacıların çalışmaları ile modern kimyacıların çalışmaları arasındaki en belirgin farklardan biri, kullanılan yöntemler ve bilimsel metodolojidir.

Aşağıdakilerden hangisi, Robert Boyle ve Antoine Lavoisier gibi bilim insanlarının öncülüğünde kimyanın bir bilim dalı haline gelmesini sağlayan temel özelliklerden biri değildir?

Robert Boyle, 1661 yılında yayımladığı eserinde elementi "kendinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde" olarak tanımlamıştır. Bu tanım, Aristo'nun dört element kuramını yıkarak kimya tarihinde devrim yaratmış olsa da bazı sınırlılıklara sahipti.

Buna göre, Boyle'un element tanımının sınırlılığı göz önüne alındığında;
I. Dönemin teknolojik imkanlarıyla ayrıştırılamayan sodyum hidroksit ($ \text{NaOH} $) ve kalsiyum oksit ($ \text{CaO} $) gibi bileşiklerin element olarak sınıflandırılması,
II. Isı ve ışık gibi maddesel olmayan kavramların da element listelerine dahil edilmesi,
III. Elementlerin atom numaralarına göre sıralanması gerektiğinin henüz bilinmemesi

durumlarından hangileri bu tanımın getirdiği doğrudan eksiklik veya yanılgılardandır?

18. yüzyıla kadar yanma olayı, maddelerin yapısında bulunan ve yanma sırasında uçup giden "filojiston" (ateş ruhu) adı verilen gizemli bir maddeyle açıklanıyordu. Antoine Lavoisier, bir miktar kalay metalini içi hava dolu cam bir balona koyup ağzını kapatarak tartmış, ardından balonu ısıtmıştır. Isıtma işlemi sonucunda kalayın beyaz bir toza (kalay oksit) dönüştüğünü görmüş ve kabı tekrar tarttığında kütlenin değişmediğini belirlemiştir. Kabın ağzını açtığında ise içeriye dışarıdan hava girdiğini ve kabın kütlesinin arttığını gözlemlemiştir.

Lavoisier'in gerçekleştirdiği bu deney ve sonuçlarıyla ilgili;
I. Yanma olayının filojiston kaybıyla değil, havadaki oksijen gazıyla birleşme sonucu gerçekleştiğini kanıtlamıştır.
II. Kapalı kapta kütlenin korunduğunu göstererek Kütlenin Korunumu Kanunu'nu ortaya koymuştur.
III. Deneyde terazinin kullanılması, simya döneminin nitel gözlemlerinden kimya biliminin nicel yasalarına geçişi sağlamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Kimya biliminin gelişim sürecinde rol alan bazı bilim insanları ve simyacılar hakkında bir araştırma yapan öğrenci şu bilgileri derlemiştir:

- Bilgi 1: Maddenin en küçük ve bölünemeyen parçacığına "atomos" adını vermiştir.
- Bilgi 2: Damıtma işlemlerinde kullanılan "imbik" aletini tasarlamış ve kral suyunu elde etmiştir.
- Bilgi 3: Maddeleri "katılar, sıvılar ve gazlar" yerine "bedenler, ruhlar, taşlar, vitroller, borakslar ve tuzlar" şeklinde sınıflandırmış; karıncalardan formik asit elde etmiştir.
- Bilgi 4: "Kuşkucu Kimyager" adlı kitabında elementlerin kendinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeler olduğunu belirterek Aristo'nun element kavramını çürütmüştür.

Buna göre, bu bilgilerin ait olduğu bilim insanları/simyacılar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?