📄 9. Sınıf Kimya: Kimyasal Bağlarda Etkileşimler Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Sodyum (Na) atomunun elektron dağılımı 2, 8, 1 şeklindedir. Son yörüngesinde 1 değerlik elektronu bulunur. Klor (Cl) atomunun elektron dağılımı 2, 8, 7 şeklindedir. Son yörüngesinde 7 değerlik elektronu bulunur. Na, kararlı hale geçmek için son yörüngesindeki 1 elektronu vermeye eğilimlidir ve \(Na^+\) iyonunu oluşturur. Cl ise kararlı hale geçmek için 1 elektron almaya eğilimlidir ve \(Cl^-\) iyonunu oluşturur. Bu elektron alışverişi sonucunda \(Na^+\) ve \(Cl^-\) iyonları arasında elektrostatik çekim kuvvetiyle iyonik bağ oluşur.

Lewis gösterimi:

Na atomu: \(Na\cdot\)

Cl atomu: \(\cdot\ddot{Cl}:\)

Na, bir elektronunu Cl'ye verir:

\(Na \rightarrow Na^+ + e^-\,)

\(Cl + e^- \rightarrow Cl^-\,)

Oluşan iyonik bileşik: \(Na^+[:\ddot{Cl}:]^-\,) (NaCl)\)

💡 Çözüm Adımları:

Oksijen (O) atomunun elektron dağılımı 2, 6 şeklindedir. Son yörüngesinde 6 değerlik elektronu bulunur. Kararlı hale (oktet kuralına) ulaşmak için 2 elektron alması veya 2 elektronu ortaklaşa kullanması gerekir. İki oksijen atomu da ametal olduğu için elektronlarını ortaklaşa kullanarak kovalent bağ oluştururlar. Her bir oksijen atomu 2 elektronunu ortaklaşa kullanarak ikili kovalent bağ (çift bağ) oluşturur.

Lewis gösterimi:

Oksijen atomu: \(:\ddot{O}\cdot\cdot\)

İki oksijen atomu, ikişer elektronlarını ortaklaşa kullanır:

\(\ddot{O}::\ddot{O}\) veya \(\ddot{O}=\ddot{O}\)

Bu, apolar kovalent bir bağdır çünkü aynı tür atomlar arasında elektronlar eşit çekimle paylaşılır.

💡 Çözüm Adımları:

Moleküllerin kaynama noktalarını karşılaştırırken moleküller arası etkileşimlerin gücü dikkate alınır. Etkileşimler ne kadar güçlüyse, molekülleri birbirinden ayırmak için o kadar fazla enerji gerekir ve kaynama noktası o kadar yüksek olur.

a) \(H_2O\) (Su): Polar bir moleküldür ve molekülleri arasında hidrojen bağları bulunur. Hidrojen bağları, dipol-dipol ve London kuvvetlerinden daha güçlüdür. Bu nedenle suyun kaynama noktası oldukça yüksektir.

b) \(CH_4\) (Metan): Apolar bir moleküldür. Molekülleri arasında sadece London (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol) kuvvetleri bulunur. London kuvvetleri zayıf etkileşimlerin en zayıfıdır. Bu yüzden metanın kaynama noktası çok düşüktür.

c) \(HCl\) (Hidrojen Klorür): Polar bir moleküldür. Molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimleri ve London kuvvetleri bulunur. Hidrojen bağı yapmaz çünkü H atomu F, O, N atomlarından birine doğrudan bağlı değildir. Dipol-dipol etkileşimleri, London kuvvetlerinden daha güçlüdür ancak hidrojen bağlarından daha zayıftır.

Genel olarak kaynama noktası sıralaması: \(H_2O\) > \(HCl\) > \(CH_4\) olacaktır, çünkü etkileşim güçleri Hidrojen bağı > Dipol-dipol > London kuvvetleri şeklindedir.