📄 9. Sınıf Kimya: Kimyanın Temel Kanunları Ve Kimyasal Hesaplamalar Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Kütlenin Korunumu Kanunu, bir kimyasal tepkimede tepkimeye giren maddelerin (reaktiflerin) toplam kütlesinin, tepkime sonucunda oluşan maddelerin (ürünlerin) toplam kütlesine eşit olduğunu ifade eder. Yani, kimyasal tepkimelerde kütle yoktan var olmaz, vardan yok olmaz; sadece şekil değiştirir. Bu kanun, modern kimyanın temelini oluşturan en önemli kanunlardan biridir. Kimyasal hesaplamaların ve tepkime denkleştirmelerinin doğru yapılabilmesi için bu kanun esastır. Örneğin, 12 gram karbon (C) ile 32 gram oksijen (O\(_2\)) tam verimle tepkimeye girerek karbondioksit (CO\(_2\)) oluşturduğunda, oluşan CO\(_2\)'nin kütlesi \(12 + 32 = 44\) gramdır. Tepkime denklemi: \(C_{(k)} + O_{2(g)} \to CO_{2(g)}\). Girenlerin toplam kütlesi \(12 \text{ g} + 32 \text{ g} = 44 \text{ g}\), ürünlerin toplam kütlesi \(44 \text{ g}\) olup, kütle korunmuştur.

💡 Çözüm Adımları:

Mol, 6,02 \(\times\) 10\(^{23}\) tane tanecik (atom, molekül, iyon) içeren madde miktarıdır. Bu sayıya Avogadro sayısı denir. Mol, kimyasal hesaplamalarda madde miktarını ifade etmek için kullanılan temel bir birimdir.



0,5 mol H\(_2\)O molekülü için hesaplamalar:



1. H atomu sayısı:

1 mol H\(_2\)O molekülü, 2 mol H atomu içerir.

0,5 mol H\(_2\)O molekülü, \(0,5 \times 2 = 1\) mol H atomu içerir.

1 mol H atomu, \(N_A = 6,02 \times 10^{23}\) tane H atomu demektir.

Dolayısıyla, 0,5 mol H\(_2\)O molekülü \(6,02 \times 10^{23}\) tane H atomu içerir.



2. Oksijen atomu kütlesi:

1 mol H\(_2\)O molekülü, 1 mol O atomu içerir.

0,5 mol H\(_2\)O molekülü, \(0,5 \times 1 = 0,5\) mol O atomu içerir.

Oksijenin mol kütlesi 16 g/mol'dür. Bu, 1 mol O atomunun 16 gram olduğu anlamına gelir.

0,5 mol O atomunun kütlesi \(0,5 \text{ mol} \times 16 \text{ g/mol} = 8\) gramdır.



Sonuç olarak, 0,5 mol H\(_2\)O molekülü \(6,02 \times 10^{23}\) tane H atomu ve 8 gram oksijen atomu içerir.

💡 Çözüm Adımları:

Katlı Oranlar Kanunu'na göre, iki element birden fazla bileşik oluşturduğunda, elementlerden birinin sabit miktarına karşılık diğer elementin değişen miktarları arasında basit, tam sayılarla ifade edilebilen bir oran bulunur.



Öncelikle, X elementinin kütlesini sabit tutmalıyız. Bunun için her iki bileşikteki X miktarını eşitleyelim. I. bileşikte 14 gram X varken, II. bileşikte 7 gram X vardır. II. bileşiği 2 ile çarparak X miktarını 14 grama eşitleyebiliriz:



I. Bileşik:

\(m_X = 14\) gram

\(m_Y = 8\) gram



II. Bileşik (X'i 14 gram yapmak için 2 ile çarpıldı):

\(m_X = 7 \times 2 = 14\) gram

\(m_Y = 12 \times 2 = 24\) gram



Şimdi, X'in kütlesi sabit (14 gram) iken, Y'nin kütleleri arasındaki oranı bulalım:



\(\text{Y kütleleri oranı} = \frac{\text{II. Bileşikteki Y kütlesi}}{\text{I. Bileşikteki Y kütlesi}} = \frac{24 \text{ g}}{8 \text{ g}} = \frac{3}{1}\)



Bu durumda, X'in sabit kütlesine karşılık Y'lerin kütleleri arasındaki oran 3/1'dir.