🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Kimya 2. dönem 2. yazılı hazırlık Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Kimya 2. dönem 2. yazılı hazırlık Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Atomun yapısı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Protonlar atomun çekirdeğinde bulunur.
B) Elektronlar atomun çekirdeğinde bulunur.
C) Nötronlar atomun yörüngelerinde bulunur.
D) Atomun kütlesi büyük ölçüde elektronlardan oluşur.
E) Atomda negatif ve pozitif yükler birbirini dengelemez.
💡 İpucu: Atomun temel taneciklerini ve yerlerini hatırlayınız.
💡 İpucu: Atomun temel taneciklerini ve yerlerini hatırlayınız.
Çözüm:
Doğru cevap A seçeneğidir.
- Protonlar ve nötronlar atomun merkezinde yer alan çekirdekte bulunur.
- Elektronlar ise çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde (enerji düzeylerinde) dolanır.
- Atomun kütlesinin büyük çoğunluğu çekirdekteki proton ve nötronlardan kaynaklanır.
- Nötr bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir, bu da atomun toplam yükünün sıfır olmasını sağlar.
Örnek 2:
Bir atomun temel hal elektron dizilimi 2)8)1 şeklindedir. Bu atomla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Atom numarası 11'dir.
B) Çekirdeğinde 11 proton bulunur.
C) Nötr halde 11 elektronu vardır.
D) Periyodik tabloda 3. periyotta yer alır.
E) Metalik özellik gösterir.
👉 Hatırlatma: Elektron dizilimi, atomun periyodik tablodaki yerini ve bazı özelliklerini belirler.
👉 Hatırlatma: Elektron dizilimi, atomun periyodik tablodaki yerini ve bazı özelliklerini belirler.
Çözüm:
Verilen elektron dizilimi 2)8)1'dir.
- Katmanlardaki elektron sayıları toplamı atom numarasını verir. Bu atom için 2 + 8 + 1 = 11'dir.
- Nötr bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Dolayısıyla çekirdeğinde 11 proton ve 11 elektron bulunur.
- Elektron dizilimindeki katman sayısı (3 katman var: 2, 8, 1), atomun periyodik tablodaki periyot numarasını verir. Bu atom 3. periyottadır.
- Son katmanda 1 elektron bulunması, bu atomun bir metal olduğunu gösterir. Metaller genellikle elektron verme eğilimindedir ve pozitif iyon oluşturur.
Örnek 3:
Aşağıdaki kimyasal bağ türlerinden hangisi, farklı ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşur?
A) İyonik Bağ
B) Kovalent Bağ
C) Metalik Bağ
D) Hidrojen Bağı
E) Van der Waals Kuvvetleri
💡 Bilgi Kutusu: Kimyasal bağlar, atomların kararlı hale geçmek için birbirleriyle etkileşim biçimleridir.
💡 Bilgi Kutusu: Kimyasal bağlar, atomların kararlı hale geçmek için birbirleriyle etkileşim biçimleridir.
Çözüm:
Kimyasal bağ türlerini ve oluşum mekanizmalarını inceleyelim:
- İyonik Bağ: Genellikle bir metal ile bir ametal arasında, elektron alınması/verilmesi sonucu oluşan elektrostatik çekimdir.
- Kovalent Bağ: İki ametal atomu arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşur.
- Metalik Bağ: Metallerin atomları arasında, serbestçe hareket eden elektron denizinin çekirdekleri bir arada tutmasıyla oluşur.
- Hidrojen Bağı: Moleküller arası zayıf bir etkileşimdir.
- Van der Waals Kuvvetleri: Moleküller arası oluşan diğer zayıf etkileşimlerdir.
Örnek 4:
👉 Hatırlatma: Atomlar kararlı hale geçmek için elektron alışverişi yapabilirler.
Sodyum klorür (NaCl) bileşiği oluşurken, sodyum (Na) atomu bir elektron vererek pozitif yüklü iyon (Na+) haline gelirken, klor (Cl) atomu bir elektron alarak negatif yüklü iyon (Cl-) haline gelir. Bu iki zıt yüklü iyon arasındaki elektrostatik çekim kuvvetiyle oluşan bağa ne ad verilir?
A) Kovalent Bağ
B) Metalik Bağ
C) İyonik Bağ
D) Hidrojen Bağı
E) London Kuvvetleri
👉 Hatırlatma: Atomlar kararlı hale geçmek için elektron alışverişi yapabilirler.
Çözüm:
Bu senaryoda gerçekleşen olayları adım adım inceleyelim:
- Sodyum (Na) bir metaldir ve son katmanında 1 elektron bulunur. Kararlı hale geçmek için bu 1 elektronu verir ve Na+ iyonu olur.
- Klor (Cl) bir ametaldir ve son katmanında 7 elektron bulunur. Kararlı hale geçmek için 1 elektron alır ve Cl- iyonu olur.
- Oluşan Na+ (pozitif yüklü) ve Cl- (negatif yüklü) iyonları arasında güçlü bir elektrostatik çekim meydana gelir.
Örnek 5:
Bir kimya öğretmeni, öğrencilerine maddenin halleri konusunu anlatırken aşağıdaki gibi bir tablo sunuyor:
| Madde | Tanecikler Arası Mesafe | Taneciklerin Hareketi | Şekil | Hacim |
|---|---|---|---|---|
| Katı | Çok Az | Titreşim Hareketi | Belirli | Belirli |
| Sıvı | Az | Titreşim, Dönme, İleri-Geri | Belirsiz | Belirli |
| Gaz | Çok Fazla | Titreşim, Dönme, İleri-Geri (Serbest) | Belirsiz | Belirsiz |
Öğretmen, "Bu tabloya göre, belirli bir şekli olmayan ancak bulunduğu kabın hacmini alan bir maddenin hangi halde olduğunu söyleyebiliriz?" diye soruyor.
Öğrencilerden gelen doğru cevap hangisidir?
💡 İpucu: Tablodaki özellikleri dikkatlice karşılaştırın.
💡 İpucu: Tablodaki özellikleri dikkatlice karşılaştırın.
Çözüm:
Tablodaki özellikleri dikkatlice inceleyerek soruyu yanıtlayalım:
- Belirli bir şekli olmayan olma özelliği hem sıvı hem de gaz halleri için geçerlidir.
- Ancak, bulunduğu kabın hacmini alan olma özelliği sadece gaz hali için geçerlidir. Sıvıların ise belirli bir hacmi vardır.
Örnek 6:
👉 Günlük Hayat Bağlantısı: Çevremizdeki pek çok doğa olayını kimya ile açıklayabiliriz.
Kışın soğuk havalarda arabaların camlarının buğulanması veya sıcak bir çay bardağının dış yüzeyinin ıslanması olayları, kimyada hangi kavramla açıklanır?
A) Buharlaşma
B) Yoğuşma
C) Süblimleşme
D) Donma
E) Erime
👉 Günlük Hayat Bağlantısı: Çevremizdeki pek çok doğa olayını kimya ile açıklayabiliriz.
Çözüm:
Bu olayları adım adım inceleyelim:
- Buharlaşma: Sıvı haldeki bir maddenin gaz haline geçmesidir. (Örn: Su birikintilerinin kuruması)
- Yoğuşma: Gaz haldeki bir maddenin sıvı haline geçmesidir. Sıcak hava soğuk bir yüzeye temas ettiğinde içindeki su buharı soğuyarak sıvı hale geçer.
- Süblimleşme: Katı haldeki bir maddenin gaz haline geçmesidir. (Örn: Kuru buzun süblimleşmesi)
- Donma: Sıvı haldeki bir maddenin katı hale geçmesidir. (Örn: Suyun buz tutması)
- Erime: Katı haldeki bir maddenin sıvı hale geçmesidir. (Örn: Buzun erimesi)
Örnek 7:
Aşağıdaki element sembollerinden hangisi yanlıştır?
A) Sodyum - Na
B) Demir - Fe
C) Altın - Au
D) Gümüş - Ag
E) Cıva - Hg
💡 İpucu: Bazı elementlerin sembolleri Latince kökenlidir.
💡 İpucu: Bazı elementlerin sembolleri Latince kökenlidir.
Çözüm:
Element sembollerini ve kökenlerini hatırlayalım:
- Sodyum'un Latince adı Natrium'dur, bu yüzden sembolü Na'dır. (Doğru)
- Demir'in Latince adı Ferrum'dur, bu yüzden sembolü Fe'dir. (Doğru)
- Altın'ın Latince adı Aurum'dur, bu yüzden sembolü Au'dur. (Doğru)
- Gümüş'ün Latince adı Argentum'dur, bu yüzden sembolü Ag'dir. (Doğru)
- Cıva'nın Latince adı Hydrargyrum'dur, bu yüzden sembolü Hg'dir. (Doğru)
Örnek 8:
👉 Temel Bilgiler: Atom numarası proton sayısını, kütle numarası ise proton ve nötron sayısının toplamını verir.
Bir atomun çekirdeğinde 17 proton ve 18 nötron bulunmaktadır. Bu atomun atom numarası, kütle numarası ve iyon yükü (eğer varsa) nedir?
A) Atom No: 17, Kütle No: 17, İyon Yükü: 0
B) Atom No: 17, Kütle No: 35, İyon Yükü: 0
C) Atom No: 18, Kütle No: 35, İyon Yükü: -1
D) Atom No: 17, Kütle No: 18, İyon Yükü: +1
E) Atom No: 35, Kütle No: 17, İyon Yükü: 0
👉 Temel Bilgiler: Atom numarası proton sayısını, kütle numarası ise proton ve nötron sayısının toplamını verir.
Çözüm:
Verilen bilgileri kullanarak istenen değerleri hesaplayalım:
- Atom Numarası: Bir atomun atom numarası, çekirdeğindeki proton sayısına eşittir. Soruda 17 proton olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla atom numarası 17'dir.
- Kütle Numarası: Bir atomun kütle numarası, çekirdeğindeki proton sayısı ile nötron sayısının toplamına eşittir. Soruda 17 proton ve 18 nötron olduğu belirtilmiştir. Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı = 17 + 18 = 35'dir.
- İyon Yükü: Atomun nötr olup olmadığına dair bir bilgi verilmemiştir. Eğer atom nötr ise, proton sayısı elektron sayısına eşittir ve iyon yükü 0 olur. Eğer bir iyon ise, proton ve elektron sayıları farklıdır. Soruda sadece çekirdek bilgisi verildiği için, eğer atom nötr kabul edilirse iyon yükü 0'dır.
Örnek 9:
💡 Günlük Hayat Uygulaması: Kimya, mutfakta bile her an karşımıza çıkar.
Yemeklerde kullanılan tuz (sodyum klorür - NaCl) ve şeker (sakaroz - C12H22O11) gibi maddelerin suda çözünmesi, kimyada hangi olayın bir örneğidir?
A) Yanma
B) Çözünme
C) Buharlaşma
D) Oksitlenme
E) İndirgenme
💡 Günlük Hayat Uygulaması: Kimya, mutfakta bile her an karşımıza çıkar.
Çözüm:
Verilen örnekleri ve kimyadaki karşılıklarını inceleyelim:
- Yanma: Bir maddenin oksijenle hızlı bir şekilde tepkimeye girerek ısı ve ışık açığa çıkarmasıdır. (Örn: Odunun yanması)
- Çözünme: Bir maddenin başka bir madde içinde homojen olarak dağılarak çözelti oluşturmasıdır. Bu olayda çözücü ve çözünen maddeler birbirine karışır. Tuzun ve şekerin suda çözünmesi bu olayın tipik bir örneğidir.
- Buharlaşma: Sıvı halden gaz hale geçiş olayıdır.
- Oksitlenme: Bir atomun veya molekülün elektron kaybetmesi olayıdır.
- İndirgenme: Bir atomun veya molekülün elektron kazanması olayıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-kimya-2-donem-2-yazili-hazirlik/sorular