🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Katkıların özellikleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Katkıların özellikleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir tuzlu su çözeltisinde, suyun tamamı çözücü müdür? Neden? 🤔
Çözüm:
- Hayır, tuzlu su çözeltisinde suyun tamamı çözücü değildir.
- Çözücü, içinde madde çözünen maddedir.
- Tuzlu su çözeltisinde, tuz çözünen maddedir.
- Su ise tuzu çözdüğü için çözücüdür.
- Dolayısıyla, su çözeltinin ana bileşenidir ve çözücü görevi görür.
Örnek 2:
Şekerli su çözeltisinde hangi madde çözücü, hangi madde çözünendir? 🍬💧
Çözüm:
- Şekerli su çözeltisinde, şeker katı halden sıvı hale geçerek suyun içinde dağılır. Bu nedenle şeker çözünen maddedir.
- Su ise şekeri kendi içinde çözen maddedir. Bu nedenle su çözücüdür.
- Genellikle çözücü, çözeltide miktarca daha fazla bulunan maddedir.
Örnek 3:
50 gram su içinde 10 gram tuz çözündüğünde, oluşan çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur? ⚖️
Çözüm:
- Öncelikle çözeltinin toplam kütlesini bulalım:
- Çözelti kütlesi = Çözücü kütlesi + Çözünen kütlesi
- Çözelti kütlesi = 50 gram (su) + 10 gram (tuz) = 60 gram
- Şimdi kütlece yüzde derişimi hesaplayalım:
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{10 \text{ gram}}{60 \text{ gram}} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{6} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = \( 16.67 \) % (yaklaşık)
- Yani çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %16.67'dir. ✅
Örnek 4:
200 gram su ile hazırlanan %10'luk bir tuzlu su çözeltisinde kaç gram tuz bulunur? 🧂
Çözüm:
- Çözeltinin kütlece %10'luk olması demek, her 100 gram çözeltide 10 gram tuz olduğu anlamına gelir.
- Önce çözeltinin toplam kütlesini hesaplayalım:
- Çözelti kütlesi = Çözücü kütlesi + Çözünen kütlesi
- Çözelti kütlesi = 200 gram (su) + Tuz kütlesi
- Şimdi kütlece yüzde derişim formülünü kullanalım:
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)
- \( 10 = \frac{Tuz \text{ Kütlesi}}{200 + Tuz \text{ Kütlesi}} \times 100 \)
- Bu denklemi çözerek tuz kütlesini bulabiliriz.
- \( \frac{10}{100} = \frac{Tuz \text{ Kütlesi}}{200 + Tuz \text{ Kütlesi}} \)
- \( 0.1 = \frac{Tuz \text{ Kütlesi}}{200 + Tuz \text{ Kütlesi}} \)
- \( 0.1 \times (200 + Tuz \text{ Kütlesi}) = Tuz \text{ Kütlesi} \)
- \( 20 + 0.1 \times Tuz \text{ Kütlesi} = Tuz \text{ Kütlesi} \)
- \( 20 = Tuz \text{ Kütlesi} - 0.1 \times Tuz \text{ Kütlesi} \)
- \( 20 = 0.9 \times Tuz \text{ Kütlesi} \)
- Tuz Kütlesi = \( \frac{20}{0.9} \) ≈ 22.22 gram
- Demek ki çözeltide yaklaşık 22.22 gram tuz bulunur. 💡
Örnek 5:
Marketten aldığımız sirke, bir çözelti midir? Eğer öyleyse, çözücü ve çözüneni nedir? 🍎
Çözüm:
- Evet, marketten aldığımız sirke bir çözeltidir.
- Sirke, temel olarak su ve az miktarda asetik asitten oluşur.
- Bu durumda, miktarca daha fazla bulunan su çözücüdür.
- Asetik asit ise suyun içinde çözündüğü için çözünen maddedir.
- Sirkenin ekşi tadı da çözünen asetik asitten gelir. 😋
Örnek 6:
Çamaşır suyu, lekeleri çıkarmak için kullanılır. Bu işlem sırasında çamaşır suyu nasıl bir rol oynar? 🧼
Çözüm:
- Çamaşır suyu, genellikle sodyum hipoklorit (NaClO) içeren bir çözeltidir.
- Burada su, sodyum hipokloriti çözdüğü için çözücü görevi görür.
- Sodyum hipoklorit ise çözünen maddedir ve lekelerdeki renkli molekülleri parçalayarak veya renksizleştirerek lekenin çıkmasını sağlar.
- Bu kimyasal reaksiyonlar sonucunda lekeler ortadan kalkar. ✨
Örnek 7:
Bir öğrenci, 100 gram suya 20 gram şeker ekleyerek bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiye 50 gram su daha ekliyor. Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi ilk çözeltiye göre nasıl değişir? 📈
Çözüm:
- İlk Durum:
- Çözünen madde (şeker) = 20 gram
- Çözücü madde (su) = 100 gram
- İlk çözelti kütlesi = 100 + 20 = 120 gram
- İlk çözeltinin kütlece yüzde derişimi = \( \frac{20}{120} \times 100 \) = \( \frac{1}{6} \times 100 \) ≈ 16.67 %
- İkinci Durum (Su eklendikten sonra):
- Çözünen madde (şeker) = 20 gram (değişmez)
- Eklenen su miktarı = 50 gram
- Yeni çözücü madde (su) = 100 + 50 = 150 gram
- Son çözelti kütlesi = 150 + 20 = 170 gram
- Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi = \( \frac{20}{170} \times 100 \) = \( \frac{200}{17} \) ≈ 11.76 %
- Sonuç:
- İlk çözeltinin derişimi yaklaşık %16.67 iken, son çözeltinin derişimi yaklaşık %11.76'dır.
- Bu nedenle, çözeltiye su eklendiğinde derişim azalır. 👉
Örnek 8:
300 gram su içinde çözünmüş 50 gram tuz bulunan bir çözeltiye, aynı sıcaklıkta 100 gram daha tuz ekleniyor. Ancak eklenen tuzun sadece yarısı çözünüyor. Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur? 🧐
Çözüm:
- Başlangıç Durumu:
- Çözünen (tuz) = 50 gram
- Çözücü (su) = 300 gram
- Başlangıç çözelti kütlesi = 300 + 50 = 350 gram
- Eklenen Tuz ve Çözünme:
- Eklenen tuz = 100 gram
- Çözünen tuzun yarısı = \( \frac{100}{2} \) = 50 gram
- Çözünmeyen tuz = 50 gram
- Son Durum:
- Toplam çözünen tuz = Başlangıçtaki tuz + Çözünen ek tuz
- Toplam çözünen tuz = 50 gram + 50 gram = 100 gram
- Çözücü (su) = 300 gram (değişmez)
- Son çözelti kütlesi = Toplam çözünen tuz + Çözücü (su)
- Son çözelti kütlesi = 100 gram + 300 gram = 400 gram
- Son Çözeltinin Kütlece Yüzde Derişimi:
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Toplam \ Çözünen \ Tuz \ Kütlesi}{Son \ Çözelti \ Kütlesi} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{100 \text{ gram}}{400 \text{ gram}} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{4} \times 100 \)
- Kütlece Yüzde Derişim = 25 %
- Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi %25'tir. 💯
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-katkilarin-ozellikleri/sorular