📄 9. Sınıf Kimya: İyonik ve Kovalent Bileşikler: Elektronegatiflik, Lewis Yapısı ve Adlandırma Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Magnezyum (Mg) atomunun atom numarası 12'dir, elektron dağılımı 2, 8, 2 şeklindedir. Bu durumda Mg'nin 2 değerlik elektronu vardır ve kararlı oktet yapısına ulaşmak için bu 2 elektronu vermeye eğilimlidir. Elektronlarını verdiğinde \(Mg^{2+}\) iyonu oluşur.
Klor (Cl) atomunun atom numarası 17'dir, elektron dağılımı 2, 8, 7 şeklindedir. Cl'nin 7 değerlik elektronu vardır ve kararlı oktet yapısına ulaşmak için 1 elektron almaya eğilimlidir. Elektron aldığında \(Cl^{-}\) iyonu oluşur.
\(MgCl_2\) bileşiğinin oluşumunda, bir Mg atomu sahip olduğu 2 değerlik elektronunu iki farklı Cl atomuna birer birer verir. Böylece Mg atomu \(Mg^{2+}\) iyonuna, her bir Cl atomu da \(Cl^{-}\) iyonuna dönüşür. Bu zıt yüklü iyonlar arasında oluşan elektrostatik çekim kuvveti iyonik bağı oluşturur.
Lewis yapısı gösterimi:
Mg atomu: \(Mg\cdot\!\cdot\)
Cl atomu: \(\cdot\!\!\!\underline{\overline{Cl}}\!\!\!\cdot\)
Oluşum sonrası: \([Mg]^{2+}\) \([\underline{\overline{Cl}}:]^{-}\) \([\underline{\overline{Cl}}:]^{-}\) (Her bir \(Cl^{-}\) iyonunun etrafında 3 çift ortaklanmamış elektron ve Mg'den gelen elektronla oluşan bir çift elektron bulunur.)

💡 Çözüm Adımları:

a) \(H_2S\): Dihidrojen monosülfür. Hidrojen ve kükürt ametal olduğu için kovalent bağlı bir bileşiktir.
b) \(Al_2O_3\): Alüminyum oksit. Alüminyum metal, oksijen ametal olduğu için iyonik bağlı bir bileşiktir.
c) \(SO_3\): Kükürt trioksit. Kükürt ve oksijen ametal olduğu için kovalent bağlı bir bileşiktir.

💡 Çözüm Adımları:

Elektronegatiflik: Bir atomun kimyasal bağdaki elektronları kendine çekme yeteneğinin bir ölçüsüdür. Periyodik sistemde elektronegatiflik genellikle soldan sağa doğru artar ve yukarıdan aşağıya doğru azalır.

Kimyasal bağ türlerinin belirlenmesindeki rolü:
İki atom arasındaki elektronegatiflik farkı, oluşan kimyasal bağın türünü belirlemede önemli bir rol oynar:
1. Elektronegatiflik farkı çok büyükse (genellikle bir metal ve bir ametal atomu arasında), elektron alışverişi gerçekleşir ve iyonik bağ oluşur. Bu tür bağlarda atomlar iyonlara dönüşür.
2. Elektronegatiflik farkı sıfır veya çok küçükse (genellikle aynı tür ametal atomları arasında), elektronlar eşit veya neredeyse eşit paylaşılır ve apolar kovalent bağ oluşur.
3. Elektronegatiflik farkı orta düzeydeyse (farklı tür ametal atomları arasında), elektronlar eşit olmayan bir şekilde paylaşılır. Elektronegatifliği daha yüksek olan atom bağ elektronlarını kendine daha çok çeker ve kısmi negatif (\(\delta^{-}\)) yüklenirken, diğer atom kısmi pozitif (\(\delta^{+}\)) yüklenir. Bu tür bağlara polar kovalent bağ denir.