🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: İyonik bileşik adlandırma Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: İyonik bileşik adlandırma Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Sodyum klorür bileşiğinin adını yazınız. 🧂
Çözüm:
İyonik bileşiklerin adlandırılmasında ilk olarak katyonun (metal) adı, ardından anyonun (metal olmayan veya kök) adı söylenir.
- Sodyum (Na) bir metaldir ve katyondur. Adı sodyum'dur.
- Klor (Cl) bir ametaldir ve anyondur. Adı klorür'dür.
Örnek 2:
Magnezyum oksit bileşiğinin formülünü yazınız. ⛏️
Çözüm:
İyonik bileşiklerin formülünü yazarken, bileşiğin yükseltgenme basamakları dikkate alınarak nötr bir bileşik elde edilir.
- Magnezyum (Mg) genellikle +2 yükseltgenme basamağına sahiptir.
- Oksijen (O) genellikle -2 yükseltgenme basamağına sahiptir.
Örnek 3:
Demir(III) sülfür bileşiğinin adını yazınız. ⚙️
Çözüm:
Geçiş metallerinin birden fazla pozitif yükseltgenme basamağı olabileceği durumlarda, adlandırmada parantez içinde Roma rakamıyla yükseltgenme basamağı belirtilir.
- Demir (Fe) geçiş metalidir ve birden fazla yükseltgenme basamağı olabilir.
- (III) ifadesi, demirin +3 yükseltgenme basamağına sahip olduğunu gösterir.
- Sülfür (S) ametaldir ve anyondur. Adı sülfür'dür.
Örnek 4:
Potasyum nitrat bileşiğinin formülünü yazınız. 🧪
Çözüm:
İyonik bileşiklerin formülünü yazarken, bileşiğin yükseltgenme basamakları dikkate alınarak nötr bir bileşik elde edilir.
- Potasyum (K) genellikle +1 yükseltgenme basamağına sahiptir.
- Nitrat (NO₃) kökünün yükü -1'dir.
Örnek 5:
Bir kimya laboratuvarında bulunan aşağıdaki formüllere sahip bileşiklerden hangisinin adı "kalsiyum fosfat" olmalıdır?
A) Ca₃(PO₄)₂
B) Ca₂(PO₄)
C) Ca₃P₂
D) CaO
E) Ca(PO₄)₃
Çözüm:
Kalsiyum (Ca) genellikle +2 yükseltgenme basamağına sahiptir. Fosfat (PO₄) kökünün yükü -3'tür.
Nötr bir bileşik oluşturmak için, kalsiyum iyonlarının ve fosfat iyonlarının toplam yüklerinin sıfır olması gerekir.
En küçük ortak katı bularak formülü belirleyebiliriz:
- 3 adet kalsiyum iyonu (3 x +2 = +6)
- 2 adet fosfat kökü (2 x -3 = -6)
Örnek 6:
Tuzlukta bulunan ve yemeklerimize tat veren maddenin adı nedir? 🍽️
Çözüm:
Yemeklere tat veren ve sofralarımızın vazgeçilmezi olan beyaz kristal yapıdaki madde sodyum klorür'dür.
Bu bileşiğin kimyasal formülü NaCl'dir. Sodyum (Na) katyonu ve klorür (Cl) anyonundan oluşur.
Günlük hayatta bu bileşiğe yemek tuzu da denir. 🧂
Örnek 7:
Bakır(I) oksit bileşiğinin adlandırılmasında dikkat edilmesi gereken temel unsur nedir? 🔴
Çözüm:
Bu adlandırmada dikkat edilmesi gereken temel unsur, bakırın bir geçiş metali olması ve birden fazla pozitif yükseltgenme basamağına sahip olabilmesidir.
- Bakır (Cu) hem +1 hem de +2 yükseltgenme basamağına sahip olabilir.
- Soruda (I) şeklinde belirtilen Roma rakamı, bakırın +1 yükseltgenme basamağına sahip olduğunu açıkça ifade eder.
- Oksit (O) ise -2 yükseltgenme basamağına sahiptir.
Örnek 8:
Alüminyum sülfat bileşiğinin formülünü yazınız. 🏭
Çözüm:
İyonik bileşiklerin formülünü yazarken, bileşiğin yükseltgenme basamakları dikkate alınarak nötr bir bileşik elde edilir.
- Alüminyum (Al) genellikle +3 yükseltgenme basamağına sahiptir.
- Sülfat (SO₄) kökünün yükü -2'dir.
- 2 adet alüminyum iyonu (2 x +3 = +6)
- 3 adet sülfat kökü (3 x -2 = -6)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-iyonik-bilesik-adlandirma/sorular