📄 9. Sınıf Kimya: İyonik Bağın Oluşumu Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Lityum (Li) atomunun atom numarası 3'tür. Elektron katman dizilimi 2) 1 şeklindedir. Son katmanında 1 değerlik elektronu bulunur. Kararlı soy gaz elektron düzenine (dublet kuralına, Helyum'a) ulaşmak için bu 1 elektronu vermeye eğilimlidir.
\( \text{Li} \rightarrow \text{Li}^+ + \text{e}^- \)
Elektron verdiğinde \( \text{Li}^+\) iyonu oluşur ve elektron dizilimi 2) olur.

Flor (F) atomunun atom numarası 9'dur. Elektron katman dizilimi 2) 7 şeklindedir. Son katmanında 7 değerlik elektronu bulunur. Kararlı soy gaz elektron düzenine (oktet kuralına) ulaşmak için 1 elektron almaya eğilimlidir.
\( \text{F} + \text{e}^- \rightarrow \text{F}^- \)
Elektron aldığında \( \text{F}^-\) iyonu oluşur ve elektron dizilimi 2) 8) olur.

Lityum atomunun verdiği 1 elektronu, Flor atomu alır. Bu elektron alışverişi sonucunda oluşan \( \text{Li}^+\) katyonu ile \( \text{F}^-\) anyonu arasında elektrostatik çekim kuvveti oluşur ve iyonik bağlı Lityum Florür (LiF) bileşiği meydana gelir.

💡 Çözüm Adımları:

Alüminyum (Al) atomunun atom numarası 13'tür. Elektron katman dizilimi 2) 8) 3 şeklindedir. Son katmanında 3 değerlik elektronu bulunur. Kararlı soy gaz düzenine ulaşmak için bu 3 elektronu vermeye eğilimlidir.
\( \text{Al} \rightarrow \text{Al}^{3+} + 3\text{e}^- \)
Elektron verdiğinde \( \text{Al}^{3+}\) iyonu oluşur ve elektron dizilimi 2) 8) olur.

Oksijen (O) atomunun atom numarası 8'dir. Elektron katman dizilimi 2) 6 şeklindedir. Son katmanında 6 değerlik elektronu bulunur. Kararlı soy gaz düzenine ulaşmak için 2 elektron almaya eğilimlidir.
\( \text{O} + 2\text{e}^- \rightarrow \text{O}^{2-} \)
Elektron aldığında \( \text{O}^{2-}\) iyonu oluşur ve elektron dizilimi 2) 8) olur.

Alüminyum atomu 3 elektron verirken, Oksijen atomu 2 elektron alır. Toplamda verilen ve alınan elektron sayılarının eşit olması için 2 adet Alüminyum atomu (toplam 6 elektron verir) ve 3 adet Oksijen atomu (toplam 6 elektron alır) gerekir.
\( 2\text{Al}^{3+} + 3\text{O}^{2-} \rightarrow \text{Al}_2\text{O}_3 \)
Oluşan bileşiğin formülü: \( \text{Al}_2\text{O}_3 \)

💡 Çözüm Adımları:

İyonik bağlı bileşikler, katı haldeyken iyonları (katyon ve anyonlar) kristal örgü yapısında sıkıca yerleşmiş ve hareketsizdirler. Elektrik akımını iletebilmek için yük taşıyıcıların (iyonların veya elektronların) serbestçe hareket edebilmesi gerekir. Katı iyonik bileşiklerde iyonlar hareket edemediği için elektrik akımını iletmezler.

Ancak, iyonik bağlı bileşikler su içinde çözündüklerinde veya yüksek sıcaklıklarda eritildiklerinde, kristal örgü yapısı bozulur ve iyonlar serbest hale geçer. Bu serbest hareket edebilen yüklü iyonlar, elektrik alan etkisiyle belirli yönlere doğru hareket ederek elektrik akımını iletebilirler. Bu nedenle, iyonik bağlı bileşiklerin sulu çözeltileri veya erimiş halleri elektrik akımını ileticidir.