🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Hücre Bölünmesi Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Hücre Bölünmesi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir kedinin patisindeki yara zamanla iyileşir ve kapanır. Ayrıca bir bebek doğduğunda küçükken, yıllar içinde büyüyerek yetişkin bir birey haline gelir. Bu olaylarda etkili olan temel hücre bölünmesi türü nedir ve canlılar için önemi nedir? 😺🩹👶
Çözüm:
- 👉 Bu olaylarda etkili olan temel hücre bölünmesi türü mitoza bölünmedir.
- 📌 Önemi: Çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yıpranan dokuların onarılması gibi hayati işlevleri yerine getirir. Yaraların iyileşmesi ve canlıların büyümesi mitoz sayesinde gerçekleşir.
- ✅ Mitoz, ana hücre ile genetik olarak aynı özellikte iki yeni hücre oluşturur.
Örnek 2:
Bir hücrenin mitoz bölünmesi sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi anafaz evresinde gerçekleşir?
a) Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturması.
b) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi.
c) Kromozomların hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilmesi.
d) Çekirdek zarının ve çekirdekçiğin yeniden oluşması.
e) DNA eşlenmesi.
a) Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturması.
b) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi.
c) Kromozomların hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilmesi.
d) Çekirdek zarının ve çekirdekçiğin yeniden oluşması.
e) DNA eşlenmesi.
Çözüm:
- 👉 a) Kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturması profaz evresinde olur.
- 👉 b) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi, anafaz evresinin temel olayıdır.
- 👉 c) Kromozomların hücrenin ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilmesi metafaz evresinde gerçekleşir.
- 👉 d) Çekirdek zarının ve çekirdekçiğin yeniden oluşması telofaz evresinde görülür.
- 👉 e) DNA eşlenmesi, bölünme öncesindeki interfaz evresinde gerçekleşir.
- ✅ Doğru cevap: b) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi.
Örnek 3:
2n = 46 kromozoma sahip bir insan vücut hücresi, art arda 3 mitoz bölünme geçirirse, sonuçta oluşan hücre sayısı ve bu hücrelerin kromozom sayısı kaç olur? 🤔
Çözüm:
- 👉 Bir hücrenin her mitoza bölünme sonucunda 2 yeni hücre oluşur.
- 👉 Art arda 3 mitoz bölünme geçiren bir hücreden oluşacak toplam hücre sayısı: \(2^3 = 8\) hücredir.
- 👉 Mitoz bölünmede kromozom sayısı değişmez. Başlangıçtaki hücre 2n = 46 kromozoma sahip olduğundan, oluşan her bir yeni hücre de 2n = 46 kromozoma sahip olacaktır.
- ✅ Sonuç: 8 hücre ve her biri 46 kromozomludur.
Örnek 4:
Canlılarda eşeyli üremeyi sağlayan ve tür içi çeşitliliğin oluşmasına katkıda bulunan hücre bölünmesi türü hangisidir? Bu bölünme nerede gerçekleşir? 🧬
Çözüm:
- 👉 Canlılarda eşeyli üremeyi sağlayan ve tür içi çeşitliliği oluşturan hücre bölünmesi türü mayoz bölünmedir.
- 📌 Mayoz bölünme, üreme ana hücrelerinde (gonadlarda) gerçekleşir ve gamet (üreme hücreleri) oluşumunu sağlar.
- ✅ Bu bölünme sayesinde kromozom sayısı yarıya iner ve genetik çeşitlilik sağlanır.
Örnek 5:
2n = 20 kromozoma sahip bir üreme ana hücresi, mayoz bölünme geçirirse, sonuçta oluşan hücre sayısı ve bu hücrelerin kromozom sayısı kaç olur? 🧩
Çözüm:
- 👉 Bir üreme ana hücresinin mayoz bölünme sonucunda 4 yeni hücre oluşur.
- 👉 Mayoz bölünmede kromozom sayısı yarıya iner. Başlangıçtaki hücre 2n = 20 kromozoma sahip olduğundan, oluşan her bir yeni hücre n = 10 kromozoma sahip olacaktır.
- ✅ Sonuç: 4 hücre ve her biri 10 kromozomludur.
Örnek 6:
Aşağıda verilen özelliklerden hangisi mitoza ait olup mayozda görülmez?
a) DNA eşlenmesinin gerçekleşmesi.
b) Karyokinez ve sitokinezin gerçekleşmesi.
c) Homolog kromozomların ayrılması.
d) Vücut hücrelerinde büyüme ve onarımı sağlaması.
e) Kardeş kromatitlerin ayrılması.
a) DNA eşlenmesinin gerçekleşmesi.
b) Karyokinez ve sitokinezin gerçekleşmesi.
c) Homolog kromozomların ayrılması.
d) Vücut hücrelerinde büyüme ve onarımı sağlaması.
e) Kardeş kromatitlerin ayrılması.
Çözüm:
- 👉 a) DNA eşlenmesi hem mitoz hem de mayoz bölünme öncesinde (interfazda) gerçekleşir.
- 👉 b) Karyokinez (çekirdek bölünmesi) ve sitokinez (sitoplazma bölünmesi) her iki bölünme türünde de temel aşamalardır.
- 👉 c) Homolog kromozomların ayrılması, mayoz bölünmenin (Mayoz I) en belirgin özelliklerinden biridir ve mitozda görülmez.
- 👉 d) Vücut hücrelerinde büyüme ve onarımı sağlaması, mitoz bölünmenin temel görevidir. Mayoz ise üreme hücrelerinin oluşumunu sağlar. Bu özellik mitoza aittir ve mayozda görülmez.
- 👉 e) Kardeş kromatitlerin ayrılması hem mitozun anafaz evresinde hem de mayoz II'nin anafaz II evresinde görülür.
- ✅ Doğru cevap: d) Vücut hücrelerinde büyüme ve onarımı sağlaması.
Örnek 7:
Bilim insanları, yaralanan dokuların iyileşmesi için laboratuvar ortamında yapay deri üretimi üzerinde çalışmaktadır. Bu süreçte, sağlıklı deri hücreleri özel besin ortamlarında çoğaltılarak istenilen doku elde edilmeye çalışılır. Bu yapay deri üretiminde hücrelerin hangi bölünme tipini kullanarak çoğaltılması beklenir ve bunun temel nedeni nedir? 🔬
Çözüm:
- 👉 Yapay deri üretiminde, sağlıklı deri hücrelerinin çoğaltılması ve yeni doku oluşturulması amaçlandığı için hücrelerin mitoza bölünmesi beklenir.
- 📌 Temel Nedeni: Mitoz bölünme, ana hücre ile genetik olarak aynı özelliklere sahip iki yeni hücre oluşturur. Bu, üretilen yapay derinin orijinal deri ile aynı yapıda ve fonksiyonda olmasını sağlar. Ayrıca mitoz, çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yaraların onarımı gibi olayları gerçekleştiren bölünme tipidir.
- ✅ Böylece, laboratuvarda çoğaltılan deri hücreleri, vücuttaki doğal onarım süreçlerine benzer şekilde, hasarlı bölgeyi onaracak veya yeni dokuyu oluşturacaktır.
Örnek 8:
Bir tohumdan filizlenen bitkinin zamanla büyüyerek koca bir ağaca dönüşmesi veya bir civcivin yumurtadan çıktıktan sonra büyüyerek bir tavuk haline gelmesi hangi hücre bölünmesi süreciyle açıklanır? Bu süreç canlılar için neden önemlidir? 🌳🐥
Çözüm:
- 👉 Bu büyüme süreçleri, mitoza bölünme ile açıklanır.
- 📌 Önemi: Mitoz bölünme, tek hücreli canlılarda üremeyi sağlarken, çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yıpranan dokuların onarılması gibi hayati işlevleri yerine getirir.
- ✅ Bitkilerin boyca uzaması, hayvanların büyümesi ve hücre sayısının artması mitoz bölünme sayesinde gerçekleşir. Bu sayede canlılar yaşamlarını sürdürebilir ve gelişimlerini tamamlayabilirler.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-hucre-bolunmesi/sorular