🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: 2. dönem 2. yazılı konuları özeti Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: 2. dönem 2. yazılı konuları özeti Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Maddenin Katı Hali: Aşağıda verilen katı türlerini Amorf veya Kristal katı olarak sınıflandırınız.
1. Cam
2. Sofra Tuzu (NaCl)
3. Plastik
4. Demir (Fe)
5. Tereyağı
1. Cam
2. Sofra Tuzu (NaCl)
3. Plastik
4. Demir (Fe)
5. Tereyağı
Çözüm:
Katılar, tanecik dizilimlerine göre iki ana gruba ayrılır:
- Amorf Katılar: Tanecikleri rastgele dizilmiştir, belirli bir geometrik şekilleri ve keskin erime noktaları yoktur.
👉 Örnekler: Cam, Plastik, Tereyağı. - Kristal Katılar: Tanecikleri belirli bir geometrik düzene göre dizilmiştir.
👉 Örnekler: Sofra Tuzu (İyonik Kristal), Demir (Metalik Kristal).
Örnek 2:
Sıvılarda Viskozite: Bir öğrenci aynı sıcaklıktaki bal ve suyun akışkanlıklarını karşılaştırıyor.
Balın akmaya karşı gösterdiği direncin sudan daha fazla olduğu gözlemleniyor.
Buna göre;
I. Balın viskozitesi sudan büyüktür.
II. Sıcaklık artırılırsa balın viskozitesi azalır.
III. Moleküller arası çekim kuvveti büyük olan sıvıların viskozitesi küçüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?
Balın akmaya karşı gösterdiği direncin sudan daha fazla olduğu gözlemleniyor.
Buna göre;
I. Balın viskozitesi sudan büyüktür.
II. Sıcaklık artırılırsa balın viskozitesi azalır.
III. Moleküller arası çekim kuvveti büyük olan sıvıların viskozitesi küçüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?
Çözüm:
Viskozite konusunu adım adım inceleyelim:
- I. Yargı: Viskozite, bir sıvının akmaya karşı gösterdiği dirençtir. Bal sudan daha zor aktığı için balın viskozitesi daha büyüktür. (Doğru ✅)
- II. Yargı: Sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi artar ve moleküller arası çekim kuvvetinin etkisi azalır, bu da viskoziteyi düşürür (akışkanlığı artırır). (Doğru ✅)
- III. Yargı: Moleküller arası çekim kuvveti ne kadar fazlaysa, tanecikler birbirini o kadar sıkı tutar ve akış zorlaşır. Yani viskozite büyük olur. (Yanlış ❌)
Örnek 3:
Buharlaşma ve Kaynama: Yaz aylarında denizden çıkan bir kişinin üşümesi veya eline kolonya dökülen birinin serinlik hissetmesi kimya ilkeleriyle nasıl açıklanır?
Bu olayda gerçekleşen hal değişiminin temel özelliklerini belirtiniz.
Bu olayda gerçekleşen hal değişiminin temel özelliklerini belirtiniz.
Çözüm:
Bu durum buharlaşma olayı ile açıklanır:
- 💡 Isı Alışverişi: Buharlaşma endotermik (ısı alan) bir olaydır. Sıvı molekülleri gaz fazına geçmek için gereken enerjiyi bulunduğu ortamdan (vücudumuzdan) alır.
- 💡 Serinleme Etkisi: Vücudumuzdan ısı çekildiği için sıcaklığımız düşer ve serinlik hissederiz.
- 📌 Buharlaşmanın Özellikleri:
1. Her sıcaklıkta gerçekleşir.
2. Sadece sıvının yüzeyinde olur.
3. Sıvının saflığına, yüzey genişliğine ve dış basınca bağlıdır.
Örnek 4:
Gazların Özellikleri: Gazları niteleyen temel büyüklükler arasındaki birim dönüşümlerini yapınız.
a) \( 2 \) atm basınç kaç mmHg değerine eşittir?
b) \( 27^\circ C \) sıcaklık kaç Kelvin (\( K \)) değerine eşittir?
a) \( 2 \) atm basınç kaç mmHg değerine eşittir?
b) \( 27^\circ C \) sıcaklık kaç Kelvin (\( K \)) değerine eşittir?
Çözüm:
Gaz yasalarında ve hesaplamalarında kullanılan standart dönüşümler şöyledir:
- a) Basınç Dönüşümü:
\( 1 \) atm \( = 760 \) mmHg olduğu bilinmektedir.
Basınç \( = 2 \times 760 = 1520 \) mmHg bulunur. - b) Sıcaklık Dönüşümü:
Kelvin cinsinden sıcaklık \( T \), Celcius cinsinden sıcaklık \( t \) ise;
Formül: \( T = t + 273 \)
Sıcaklık \( = 27 + 273 = 300 K \) bulunur.
Örnek 5:
Maddenin Plazma Hali: Maddenin dördüncü hali olan plazma ile ilgili günlük hayattan 3 örnek vererek, plazmanın genel özelliklerinden iki tanesini yazınız.
Çözüm:
Plazma hali, iyonize olmuş gaz olarak da adlandırılır.
Günlük Hayattan Örnekler:
Günlük Hayattan Örnekler:
- ⚡ Şimşek ve yıldırım.
- ☀️ Güneş ve yıldızlar.
- 📺 Plazma televizyonlar ve floresan lambalar.
- 1. Pozitif ve negatif yükler serbestçe hareket eder, bu nedenle elektriği çok iyi iletir.
- 2. Toplamda elektriksel olarak nötr yapıdadır.
Örnek 6:
Zayıf Etkileşimler: Aşağıdaki molekül çiftleri arasındaki en etkin (en güçlü) zayıf etkileşim türlerini belirleyiniz.
1. \( H_2O \) - \( NH_3 \)
2. \( HCl \) - \( HCl \)
3. \( CH_4 \) - \( CCl_4 \)
1. \( H_2O \) - \( NH_3 \)
2. \( HCl \) - \( HCl \)
3. \( CH_4 \) - \( CCl_4 \)
Çözüm:
Moleküller arası etkileşimleri belirlemek için polarlık durumuna bakılır:
- 1. \( H_2O \) ve \( NH_3 \): Her iki molekülde de hidrojen atomu; \( F, O, N \) atomlarından birine bağlıdır. Bu nedenle aralarındaki en etkin bağ Hidrojen Bağıdır.
- 2. \( HCl \) ve \( HCl \): \( HCl \) polar bir moleküldür. İki polar molekül arasındaki etkileşim Dipol-Dipol etkileşimidir.
- 3. \( CH_4 \) ve \( CCl_4 \): Her iki molekül de apolardır. Apolar moleküller arasında sadece geçici kutuplanma olan London Kuvvetleri (indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol) görülür.
Örnek 7:
Fiziksel ve Kimyasal Değişimler: Aşağıdaki olayları fiziksel veya kimyasal değişim olarak sınıflandırınız.
a) Demirin paslanması
b) Şekerin suda çözünmesi
c) Sütten yoğurt yapılması
d) Suyun elektrolizi
e) Kırağı oluşumu
a) Demirin paslanması
b) Şekerin suda çözünmesi
c) Sütten yoğurt yapılması
d) Suyun elektrolizi
e) Kırağı oluşumu
Çözüm:
Maddenin iç yapısının değişip değişmediğine bakmalıyız:
- a) Demirin paslanması: Oksitlenme olayıdır, yapısı değişir. (Kimyasal ✅)
- b) Şekerin suda çözünmesi: Karışım oluşur, şeker özelliğini kaybetmez. (Fiziksel ✅)
- c) Sütten yoğurt yapılması: Mayalanma olayıdır, yeni maddeler oluşur. (Kimyasal ✅)
- d) Suyun elektrolizi: Su, bileşenleri olan \( H_2 \) ve \( O_2 \) gazlarına ayrışır. (Kimyasal ✅)
- e) Kırağı oluşumu: Gazdan katıya hal değişimidir. (Fiziksel ✅)
Örnek 8:
Sıvıların Buhar Basıncı: Bir sıvının buhar basıncını etkileyen faktörler nelerdir?
Dış basınç değişimi sıvının buhar basıncını etkiler mi? Açıklayınız.
Dış basınç değişimi sıvının buhar basıncını etkiler mi? Açıklayınız.
Çözüm:
Sıvıların buhar basıncı 3 temel faktöre bağlıdır:
- 1. Sıvının Cinsi: Moleküller arası çekim kuvveti zayıf olan sıvıların buhar basıncı yüksektir (uçuculuk fazladır).
- 2. Sıcaklık: Sıcaklık arttıkça buharlaşan tanecik sayısı artar, dolayısıyla buhar basıncı artar.
- 3. Saflık: Sıvı içerisinde uçucu olmayan bir katı (tuz, şeker gibi) çözülürse buhar basıncı düşer.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-2-donem-2-yazili-konulari-ozeti/sorular