🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Yer değiştirme Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Yer değiştirme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Birinci örneğimizde, bir hareketlinin düz bir çizgide ilerlediğini düşünelim. 🚶
Hareketli, başlangıç noktası A'dan B'ye doğru 10 metre ilerliyor.
Daha sonra B noktasından tekrar geriye doğru 3 metre daha giderek C noktasına ulaşıyor.
Hareketlinin yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Yer değiştirme, hareketlinin başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa mesafeyi temsil eder. Yönü de önemlidir.
- Başlangıç Konumu: A noktası
- Bitiş Konumu: C noktası
- Hesaplama: Hareketli A'dan B'ye 10 metre gidip, B'den C'ye 3 metre geri geldiğinde, son konumu A'ya göre 10 - 3 = 7 metre ileridedir.
- Sonuç: Bu nedenle, hareketlinin yer değiştirmesi 7 metredir. 🎯
Örnek 2:
İkinci örneğimizde, bir bisikletlinin dairesel bir parkurda hareketini inceleyelim. 🚴
Bisikletli, 50 metre yarıçaplı dairesel bir pistin A noktasından başlayıp, pistin etrafında tam bir tur atarak tekrar A noktasına geri dönüyor.
Bu hareketlinin yer değiştirmesi ne kadardır?
Çözüm:
Yer değiştirme, ilk konum ile son konum arasındaki vektörel farktır.
- Başlangıç Konumu: A noktası
- Bitiş Konumu: Tam bir tur attıktan sonra tekrar A noktası
- Sonuç: Başlangıç ve bitiş konumları aynı olduğu için, bisikletlinin yer değiştirmesi sıfırdır (0 metre). 🚫
Örnek 3:
Üçüncü örneğimizde, bir karıncanın zemin üzerindeki hareketini gözlemleyelim. 🐜
Karınca, bir kenarı 6 metre olan kare şeklindeki bir masanın bir köşesinden başlayıp, karşı köşesine doğru düz bir çizgide yürüyor.
Karıncanın yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Bu durumda yer değiştirme, karenin köşegen uzunluğuna eşittir.
- Şekil: Kare
- Kenar Uzunluğu: 6 metre
- Yer Değiştirme: Karenin köşegenini bulmak için Pisagor teoremini kullanabiliriz (ancak 9. sınıfta bu teoremi doğrudan kullanmak yerine, özel dik üçgenler veya temel geometri bilgisiyle de çözülebilir). Karenin köşegeni \( d \) ise, \( d^2 = 6^2 + 6^2 \) olur.
- Hesaplama: \( d^2 = 36 + 36 = 72 \). Bu durumda \( d = \sqrt{72} = \sqrt{36 \times 2} = 6\sqrt{2} \) metredir.
- Sonuç: Karıncanın yer değiştirmesi \( 6\sqrt{2} \) metredir. 📏
Örnek 4:
Dördüncü örneğimizde, bir sporcunun koşu pistindeki hareketini ele alalım. 🏃♂️
Sporcu, 100 metre düz bir çizgide koşuyor, sonra 90 derece dönerek 50 metre daha koşuyor.
Sporcunun toplam yer değiştirmesi kaç metredir? (Başlangıç noktasından bitiş noktasına olan en kısa mesafeyi bulunuz.)
Çözüm:
Bu durumda yer değiştirme, başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki düz çizgiyi (vektörü) ifade eder.
- Hareketin Şekli: L harfi şeklinde bir hareket.
- Bacak Boyları: 100 metre ve 50 metre.
- Yer Değiştirme Hesabı: Başlangıç ve bitiş noktalarını birleştiren çizgi, dik kenarları 100 m ve 50 m olan bir dik üçgenin hipotenüsü olacaktır. Pisagor teoremini kullanarak \( d^2 = 100^2 + 50^2 \)
- Hesaplama: \( d^2 = 10000 + 2500 = 12500 \). Bu durumda \( d = \sqrt{12500} = \sqrt{2500 \times 5} = 50\sqrt{5} \) metredir.
- Sonuç: Sporcunun yer değiştirmesi \( 50\sqrt{5} \) metredir. 🏁
Örnek 5:
Beşinci örneğimiz bir yol haritası sorusu. 🗺️
Bir araç, A şehrinden B şehrine 200 km doğuya doğru gidiyor. Oradan C şehrine 150 km kuzeye doğru hareket ediyor. Son olarak D şehrine varmak için 200 km batıya doğru ilerliyor.
Aracın yer değiştirmesi kaç kilometredir? (Başlangıç noktası A, bitiş noktası D.)
Çözüm:
Yer değiştirme, başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki vektörel mesafedir. Yönler birbirini götürecektir.
- Doğu-Batı Hareketi: Araç önce 200 km doğuya, sonra 200 km batıya gidiyor. Bu iki hareket birbirini götürür. Net doğu-batı yer değiştirmesi = 200 km - 200 km = 0 km.
- Kuzey Hareketi: Araç 150 km kuzeye gidiyor.
- Net Yer Değiştirme: Doğu-batı hareketi sıfırlandığı için, aracın toplam yer değiştirmesi sadece kuzeye doğru olan hareketidir.
- Sonuç: Aracın yer değiştirmesi 150 km kuzey yönündedir. ⬆️
Örnek 6:
Altıncı örneğimiz günlük hayattan bir kesit. 🚶♀️
Ayşe, evinden çıkıp 50 metre doğuya yürüyor, sonra 50 metre kuzeye dönüyor ve markete varıyor. Market, Ayşe'nin evine göre hangi yöndedir ve yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Yer değiştirme, Ayşe'nin başlangıç noktası (evi) ile bitiş noktası (market) arasındaki en kısa mesafeyi ve yönünü belirtir.
- Hareketin Şekli: Doğu ve kuzey yönlerinde hareket.
- Bacak Boyları: Doğuya 50 m, kuzeye 50 m.
- Yer Değiştirme Hesabı: Bu, bir dik üçgenin hipotenüsüdür. Kenarlar eşit olduğu için 45 derecelik bir açıyla hareket etmiştir. Pisagor teoremi: \( d^2 = 50^2 + 50^2 \).
- Hesaplama: \( d^2 = 2500 + 2500 = 5000 \). \( d = \sqrt{5000} = \sqrt{2500 \times 2} = 50\sqrt{2} \) metredir.
- Yön: Doğu ve kuzey arasında olduğundan, kuzeydoğu yönündedir.
- Sonuç: Ayşe'nin markete göre yer değiştirmesi \( 50\sqrt{2} \) metre kuzeydoğu yönündedir. 🧭
Örnek 7:
Yedinci örneğimiz bir labirent sorusu. 🏰
Bir fare, labirentin girişinden (A noktası) başlayarak, önce 3 metre doğuya, sonra 4 metre kuzeye, ardından 2 metre batıya ve son olarak 4 metre güneye giderek labirentin çıkışına (B noktası) ulaşıyor.
Farenin yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Farenin başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki net yer değiştirmesini bulmalıyız. Yönleri dikkate alacağız.
- Doğu-Batı Hareketleri: 3 metre doğu - 2 metre batı = 1 metre doğuya net hareket.
- Kuzey-Güney Hareketleri: 4 metre kuzey - 4 metre güney = 0 metre net hareket.
- Net Yer Değiştirme: Fare, doğu-batı ekseninde net 1 metre doğuya gitmiş, kuzey-güney ekseninde ise net hareketi sıfırdır.
- Sonuç: Farenin yer değiştirmesi 1 metre doğu yönündedir. ➡️
Örnek 8:
Sekizinci ve son örneğimizde, bir robotun hareketini inceleyelim. 🤖
Robot, düz bir zeminde önce 8 metre kuzeye, sonra 6 metre doğuya hareket ediyor. Ardından tekrar 8 metre güneye gidiyor.
Robotun başlangıç noktasından son konuma yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Robotun başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki en kısa mesafeyi ve yönünü hesaplayacağız.
- Kuzey-Güney Hareketleri: Robot önce 8 metre kuzeye, sonra 8 metre güneye gidiyor. Bu iki hareket birbirini götürür. Net kuzey-güney yer değiştirmesi = 8 m - 8 m = 0 m.
- Doğu Hareketi: Robot 6 metre doğuya hareket ediyor.
- Net Yer Değiştirme: Kuzey-güney hareketi sıfırlandığı için, robotun toplam yer değiştirmesi sadece doğuya doğru olan hareketidir.
- Sonuç: Robotun yer değiştirmesi 6 metre doğu yönündedir. ➡️
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-yer-degistirme/sorular