🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Sınav Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Sınav Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Fizik Bilimine Giriş: Aşağıda verilen fiziksel büyüklükleri temel ve türetilmiş büyüklük olarak sınıflandırınız.
1. Kütle
2. Hız
3. Zaman
4. Kuvvet
5. Sıcaklık
1. Kütle
2. Hız
3. Zaman
4. Kuvvet
5. Sıcaklık
Çözüm:
Fizikte büyüklükler ölçülme biçimlerine göre ikiye ayrılır:
- Temel Büyüklükler: Kendi başına ifade edildiğinde bir anlam taşıyan büyüklüklerdir (KISA MUZ formülü ile hatırlanabilir).
- Kütle, Zaman ve Sıcaklık temel büyüklüklerdir. - Türetilmiş Büyüklükler: Birden fazla temel büyüklük kullanılarak ifade edilen büyüklüklerdir.
- Hız (Yol / Zaman) ve Kuvvet (Kütle \( \times \) İvme) türetilmiş büyüklüklerdir.
Örnek 2:
Madde ve Özellikleri: Kütlesi \( 300 \) gram olan bir cismin hacmi dereceli silindir yardımıyla ölçülüyor. Silindirdeki su seviyesi \( 150 \) cm\(^3\) düzeyindeyken cisim içine atıldığında su seviyesi \( 210 \) cm\(^3\) çizgisine çıkıyor. Buna göre bu cismin özkütlesi kaç g/cm\(^3\) olur?
Çözüm:
Özkütle hesabı için şu adımları izleriz:
- 1. Adım: Cismin hacmini bulalım. Hacim, su seviyesindeki değişim kadardır.
\( V = 210 - 150 = 60 \) cm\(^3\) - 2. Adım: Özkütle formülünü uygulayalım.
Özkütle (d) = \( \frac{m}{V} \) - 3. Adım: Değerleri yerine koyalım.
\( d = \frac{300}{60} = 5 \) g/cm\(^3\)
Örnek 3:
Adhezyon ve Kohezyon: Yağmurlu bir günde araç camına çarpan su damlalarının camda asılı kalması ve birbirleriyle birleşerek daha büyük damlalar oluşturması hangi fiziksel kavramlarla açıklanır?
Çözüm:
Bu durum iki temel kavramla açıklanır:
- Adhezyon (Yapışma): Farklı cins maddelerin molekülleri arasındaki çekim kuvvetidir. Su damlalarının cama tutunup asılı kalması adhezyon kuvveti sayesindedir.
- Kohezyon (Birbirini Tutma): Aynı cins maddelerin molekülleri arasındaki çekim kuvvetidir. Su damlacıklarının birleşerek küresel bir yapı oluşturması kohezyon kuvveti ile ilgilidir.
Örnek 4:
Hareket: Doğrusal bir yolda hareket eden bir araç, önce doğu yönünde \( 80 \) metre, sonra batı yönünde \( 30 \) metre yol alıyor. Bu aracın aldığı toplam yol ve yer değiştirmesi kaç metredir?
Çözüm:
Hareket problemlerinde yönler çok önemlidir:
- Alınan Yol: Aracın katettiği tüm mesafelerin toplamıdır (Skalerdir).
Yol = \( 80 + 30 = 110 \) metre. - Yer Değiştirme: İlk konum ile son konum arasındaki en kısa mesafedir (Vektöreldir).
Doğu (+) ve Batı (-) olarak kabul edilirse:
\( \Delta x = (+80) + (-30) = 50 \) metre (Doğu yönünde).
Örnek 5:
Kuvvet ve Newton Yasaları: Sürtünmesiz yatay bir düzlemde duran \( 4 \) kg kütleli bir cisme \( 20 \) N büyüklüğünde yatay bir kuvvet uygulanıyor. Bu cismin kazanacağı ivme kaç m/s\(^2\) olur?
Çözüm:
Newton'un Hareket Yasalarından "Temel Prensip" kullanılır:
- Formül: \( F = m \times a \)
- Verilenler:
Kuvvet (F) = \( 20 \) N
Kütle (m) = \( 4 \) kg - İşlem:
\( 20 = 4 \times a \)
\( a = \frac{20}{4} = 5 \) m/s\(^2\)
Örnek 6:
Enerji: Yerden \( 10 \) metre yükseklikte bulunan \( 2 \) kg kütleli bir saksı, balkon kenarında durmaktadır. Bu saksının sahip olduğu yer çekimi potansiyel enerjisi kaç Joule'dür? (Yer çekimi ivmesi \( g = 10 \) m/s\(^2\) alınız.)
Çözüm:
Potansiyel enerji, cismin konumundan dolayı sahip olduğu enerjidir:
- Formül: \( E = m \times g \times h \)
- Değerler:
\( m = 2 \) kg
\( g = 10 \) m/s\(^2\)
\( h = 10 \) m - Hesaplama:
\( E = 2 \times 10 \times 10 = 200 \) Joule.
Örnek 7:
Isı ve Sıcaklık: Öz ısısı \( 1 \) cal/g\(^\circ\)C olan \( 200 \) gram suyun sıcaklığını \( 20 \) \(^\circ\)C'den \( 50 \) \(^\circ\)C'ye çıkarmak için suya verilmesi gereken ısı miktarı kaç kaloridir?
Çözüm:
Isı miktarını bulmak için "Kör Macit" olarak kodlanan formülü kullanırız:
- Formül: \( Q = m \times c \times \Delta t \)
- Sıcaklık Değişimi (\( \Delta t \)):
\( \Delta t = 50 - 20 = 30 \) \(^\circ\)C - Verilenleri Yerine Koyalım:
\( Q = 200 \times 1 \times 30 \)
\( Q = 6000 \) kalori.
Örnek 8:
Elektrostatik: Yarıçapları sırasıyla \( r \) ve \( 3r \) olan iletken K ve L kürelerinin elektrik yükleri \( +10q \) ve \( -2q \)'dur. Bu küreler birbirine dokundurulup ayrıldığında L küresinin son yükü ne olur?
Çözüm:
Dokunma ile elektriklenmede toplam yük, yarıçaplar oranında paylaşılır:
- 1. Toplam Yükü Bulalım:
\( q = (+10q) + (-2q) = +8q \) - 2. Toplam Yarıçapı Bulalım:
\( R = r + 3r = 4r \) - 3. Birim Yarıçap Başına Düşen Yük:
\( \frac{8q}{4r} = 2q \) (Her \( r \) için \( +2q \) yük düşer). - 4. L Küresinin Payı (\( 3r \)):
\( q_L = 3 \times (+2q) = +6q \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-sinav/sorular