✅ 9. Sınıf Fizik: Mineraller Test Çöz

Minerallerin kristal örgü yapısını, atomik dizilimlerini ve bu dizilimlerin mineralin fiziksel özelliklerine (sertlik, elektrik iletkenliği vb.) etkisini inceleyen fizik alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mineral örneğinin kütlesi $120\text{ g}$, hacmi ise $40\text{ cm}^3$ olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu mineralin özkütlesi kaç $\text{g/cm}^3$'tür?

Minerallerin sınıflandırılmasında ve laboratuvar ortamında tanınmasında kullanılan fiziksel özelliklerden hangisi, "birim hacimdeki madde miktarı" olarak tanımlanan ayırt edici bir özelliktir?

Bir mineral yüzeyine damlatılan su damlasının mineral yüzeyine dağılmadan küresel bir şekilde kalması, mineral ile su arasındaki hangi fiziksel durumun bir sonucudur?

Dereceli bir silindirde $150\text{ cm}^3$ seviyesine kadar su bulunmaktadır. Bu silindirin içine kütlesi $270\text{ g}$ olan homojen bir kuvars minerali tamamen batacak şekilde atıldığında su seviyesi $240\text{ cm}^3$ çizgisine yükseliyor.

Buna göre, kuvars mineralinin özkütlesi kaç $\text{g/cm}^3$'tür?

Minerallerin fiziksel özellikleri incelenirken elektrik ve ısı iletkenlikleri önemli bir yer tutar. Metalik bağ içeren mineraller (örneğin bakır ve altın mineralleri) elektriği iyi iletirken, kovalent veya iyonik bağlı mineraller (örneğin kuvars ve tuz mineralleri) elektriği iletmezler.

Buna göre;
I. Mineralin atomik bağ yapısı fiziksel özelliklerini belirler.
II. Tüm mineraller elektrik akımını iyi iletir.
III. Minerallerin elektrik iletkenliği Katıhal Fiziğinin inceleme alanına girer.

yargılarından hangileri doğrudur?

Fizikte katı maddelerin dayanıklılığı ve minerallerin sertliği sıklıkla karıştırılan iki kavramdır.

Buna göre;
I. Boyutları aynı oranda büyütülen bir mineral kristalinin kendi ağırlığına karşı dayanıklılığı azalır.
II. Sertlik, mineralin yüzeyinin çizilmeye karşı direncidir; dayanıklılık ise yapının kendi ağırlığına veya dış kuvvetlere karşı gösterdiği dirençtir.
III. Elmas en sert mineral olduğu için kendi ağırlığına karşı dayanıklılığı da en büyük olan mineraldir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Gözenekli bir yapıya sahip olan bazı mineraller (örneğin pomza taşı veya kalker), suya temas ettirildiğinde suyu hızla bünyesine çeker ve su mineralin ince gözeneklerinde yukarılara doğru tırmanır.

Bu kılcallık olayının gerçekleşmesini sağlayan temel kuvvetler aşağıdakilerden hangileridir?
I. Su ile mineral gözenekleri arasındaki adezyon kuvveti
II. Su moleküllerinin kendi arasındaki kohezyon kuvveti
III. Mineralin yer çekimi ivmesi

Bir kayaç örneği, özkütlesi $2.5\text{ g/cm}^3$ olan X minerali ile özkütlesi $4\text{ g/cm}^3$ olan Y mineralinin eşit hacimlerde birleşmesiyle oluşmuştur.

Buna göre, bu kayaç örneğinin özkütlesi kaç $\text{g/cm}^3$'tür?

K ve L mineralleri için yapılan ölçümlerde; K mineralinin $40\text{ cm}^3$ hacmindeki kütlesi $160\text{ g}$, L mineralinin ise $20\text{ cm}^3$ hacmindeki kütlesi $40\text{ g}$ olarak belirlenmiştir.

Buna göre, K mineralinin özkütlesinin ($d_K$), L mineralinin özkütlesine ($d_L$) oranı $\frac{d_K}{d_L}$ kaçtır?

Bazı mineraller (örneğin mika), dışarıdan bir darbe aldıklarında belirli düzlemler boyunca pürüzsüz levhalar halinde ayrılırlar. Bu fiziksel özelliğe "dilinim" denir.

Dilinim özelliği ile ilgili;
I. Minerali oluşturan atomlar veya iyonlar arasındaki kohezyon kuvvetinin bazı doğrultularda daha zayıf olmasından kaynaklanır.
II. Katıhal fiziğinin araştırma konuları arasında yer alır.
III. Sadece sıvı minerallerde görülen bir yüzey gerilimi olayıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıdaki tabloda üç farklı mineralin oda sıcaklığındaki özkütle ve Mohs sertlik değerleri verilmiştir:

- Kuvars: Özkütle = $2.65\text{ g/cm}^3$, Sertlik = $7$
- Kalsit: Özkütle = $2.71\text{ g/cm}^3$, Sertlik = $3$
- Florit: Özkütle = $3.18\text{ g/cm}^3$, Sertlik = $4$

Bu bilgilere göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi fiziksel açıdan kesinlikle doğrudur?

Bir maden ocağından çıkarılan ve sadece X ile Y minerallerinden oluşan homojen bir kayaç örneğinin toplam kütlesi $500\text{ g}$, hacmi ise $150\text{ cm}^3$ olarak ölçülmüştür.

X mineralinin özkütlesi $2\text{ g/cm}^3$, Y mineralinin özkütlesi ise $6\text{ g/cm}^3$ olduğuna göre, bu kayaç örneğinin içindeki Y mineralinin kütlesi kaç gramdır?

Isıtılan katı maddelerin hacmi genleşme nedeniyle artar. Bir araştırmacı, sıcaklığı $20^\circ\text{C}$ olan bir laboratuvarda demir minerali (manyetit) örneğinin kütlesini $400\text{ g}$, hacmini ise $80\text{ cm}^3$ olarak ölçüyor. Daha sonra bu mineral örneğini fırında $120^\circ\text{C}$ sıcaklığa kadar ısıtıyor.

Buna göre, mineral $120^\circ\text{C}$ sıcaklığa ulaştığında;
I. Mineralin kütlesi $400\text{ g}$'dan daha az olur.
II. Mineralin hacmi $80\text{ cm}^3$'ten daha büyük olur.
III. Mineralin özkütlesi $5\text{ g/cm}^3$'ten daha küçük olur.

yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? (Isıtma esnasında mineralde herhangi bir kimyasal değişim veya kütle kaybı gerçekleşmemiştir.)