🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Isı sıcaklığı Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Isı sıcaklığı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Isı, sıcaklık ve iç enerji kavramları ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Bir maddenin sıcaklığı termometre ile ölçülür.
II. Isı, sıcaklıkları farklı iki madde arasında transfer edilen enerjidir.
III. Bir maddenin sıcaklığı arttıkça iç enerjisi de artar.
I. Bir maddenin sıcaklığı termometre ile ölçülür.
II. Isı, sıcaklıkları farklı iki madde arasında transfer edilen enerjidir.
III. Bir maddenin sıcaklığı arttıkça iç enerjisi de artar.
Çözüm:
- I. İfade: Doğrudur. Sıcaklık, bir sistemdeki taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin bir göstergesidir ve termometre ile ölçülür. 🌡️
- II. İfade: Doğrudur. Isı, yüksek sıcaklıktaki bir maddeden düşük sıcaklıktaki bir maddeye aktarılan enerjidir. 🔥
- III. İfade: Doğrudur. İç enerji, bir maddenin taneciklerinin sahip olduğu tüm enerjilerin toplamıdır. Sıcaklık artışı taneciklerin hızını artırdığı için iç enerji de artar. 📈
- Sonuç: Her üç ifade de doğrudur.
Örnek 2:
Hava sıcaklığının \( 25 \) derece Celsius olduğu bir günde, bu sıcaklık değerinin Kelvin ölçeğindeki karşılığı nedir?
Çözüm:
- Celsius (\( C \)) ve Kelvin (\( K \)) ölçekleri arasındaki dönüşüm formülü şu şekildedir:
- \[ K = C + 273 \]
- Soruda verilen değeri formülde yerine koyalım:
- \[ K = 25 + 273 \]
- \[ K = 298 \]
- ✅ Hava sıcaklığı 298 K olarak ölçülür. Kelvin ölçeğinde derece işareti kullanılmadığına dikkat edilmelidir.
Örnek 3:
Öz ısısı \( c = 0.5 \) cal/g.C olan \( 200 \) gram kütleli bir maddenin sıcaklığını \( 10 \) dereceden \( 40 \) dereceye çıkarmak için verilmesi gereken ısı miktarı kaç kaloridir?
Çözüm:
- Verilenleri listeleyelim:
- Kütle \( m = 200 \) g
- Öz ısı \( c = 0.5 \) cal/g.C
- Sıcaklık değişimi \( \Delta t = 40 - 10 = 30 \) C
- Kullanılacak formül: \[ Q = m \times c \times \Delta t \]
- Değerleri yerine koyalım:
- \[ Q = 200 \times 0.5 \times 30 \]
- \[ Q = 100 \times 30 \]
- \[ Q = 3000 \] cal
- 💡 Maddeye verilmesi gereken ısı miktarı 3000 kaloridir.
Örnek 4:
Yaz aylarında deniz kenarında gündüz vakti kumların çok sıcak olmasına rağmen deniz suyunun daha serin hissedilmesinin temel sebebi nedir? 🏖️
Çözüm:
- Bu durum maddelerin öz ısı (özgül ısı) farkından kaynaklanır.
- Suyun öz ısısı, kumun öz ısısından çok daha büyüktür.
- Öz ısısı büyük olan maddeler (su) geç ısınır ve geç soğur. 💧
- Öz ısısı küçük olan maddeler (kum) ise az miktarda ısı alsa bile sıcaklığı hızla yükselir. ☀️
- Bu nedenle aynı güneş ışığı altında kumlar hızla ısınırken, deniz suyu daha serin kalır.
Örnek 5:
Kütlesi \( 500 \) gram olan bir metal bloğun ısı sığası \( 150 \) cal/C olarak ölçülmüştür. Bu metalin öz ısısı kaç cal/g.C'dir?
Çözüm:
- Isı sığası (\( C \)) ile öz ısı (\( c \)) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir:
- \[ C = m \times c \]
- Verilenleri formülde yerine yazalım:
- \[ 150 = 500 \times c \]
- Öz ısıyı bulmak için her iki tarafı \( 500 \)'e bölelim:
- \[ c = \frac{150}{500} \]
- \[ c = 0.3 \] cal/g.C
- ✅ Metalin öz ısısı 0.3 cal/g.C'dir.
Örnek 6:
Saf bir katı maddenin ısıtılmasına ait sıcaklık-ısı grafiğinde, sıcaklığın sabit kaldığı bir zaman aralığı gözlemleniyor. Bu durumla ilgili;
I. Madde hal değiştirmektedir.
II. Maddenin iç enerjisi artmaktadır.
III. Verilen ısı, tanecikler arası bağları koparmak için kullanılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
I. Madde hal değiştirmektedir.
II. Maddenin iç enerjisi artmaktadır.
III. Verilen ısı, tanecikler arası bağları koparmak için kullanılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Çözüm:
- I. Yargı: Doğrudur. Saf maddeler hal değiştirirken (erime, kaynama vb.) sıcaklıkları sabit kalır. 🌡️🛑
- II. Yargı: Doğrudur. Maddeye dışarıdan ısı verilmeye devam edildiği için sıcaklık artmasa bile maddenin iç enerjisi artar. 🔋
- III. Yargı: Doğrudur. Hal değişimi sırasında alınan enerji, kinetik enerjiyi (sıcaklığı) artırmak yerine potansiyel enerjiyi artırarak tanecikler arası bağları zayıflatır. 🔗
- Sonuç: I, II ve III doğrudur.
Örnek 7:
Erime sıcaklığındaki \( 50 \) gram buzu tamamen eritmek için kaç kalorilik ısı gereklidir?
(Buzun erime ısısı: \( L = 80 \) cal/g) 🧊
(Buzun erime ısısı: \( L = 80 \) cal/g) 🧊
Çözüm:
- Hal değişimi (erime) sırasında gerekli olan ısı formülü:
- \[ Q = m \times L \]
- Verilen değerleri yerine koyalım:
- Kütle \( m = 50 \) g
- Erime ısısı \( L = 80 \) cal/g
- \[ Q = 50 \times 80 \]
- \[ Q = 4000 \] cal
- 💡 50 gram buzu eritmek için 4000 kalori ısı verilmelidir.
Örnek 8:
Isıca yalıtılmış bir kapta bulunan \( 20 \) C sıcaklığındaki su ile \( 80 \) C sıcaklığındaki su karıştırılıyor. Karışımın denge sıcaklığı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) \( 15 \) C
B) \( 20 \) C
C) \( 50 \) C
D) \( 80 \) C
E) \( 90 \) C
A) \( 15 \) C
B) \( 20 \) C
C) \( 50 \) C
D) \( 80 \) C
E) \( 90 \) C
Çözüm:
- Isıl denge kuralına göre; farklı sıcaklıktaki iki madde karıştırıldığında denge sıcaklığı (\( T \)), maddelerin ilk sıcaklıklarının arasında bir değer alır. ⚖️
- \[ 20 < T < 80 \]
- Seçenekleri inceleyelim:
- \( 15 \) ve \( 20 \) olamaz (en küçük sıcaklıktan büyük olmalı).
- \( 80 \) ve \( 90 \) olamaz (en büyük sıcaklıktan küçük olmalı).
- 50 C bu aralıkta olduğu için denge sıcaklığı olabilir. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-isi-sicakligi/sorular