🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Hız ve sürat hesaplama Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Hız ve sürat hesaplama Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir otomobil, 10 saniye içinde 100 metre yol alıyor. Bu otomobilin ortalama süratini hesaplayınız. 🚗
Çözüm:
Ortalama sürat, alınan toplam yolun bu yolu almak için geçen toplam zamana bölünmesiyle bulunur.
- Verilenler:
- Alınan Yol \( \Delta x = 100 \) metre
- Geçen Süre \( \Delta t = 10 \) saniye
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s} \)
- Formül: Ortalama Sürat \( v_{s} = \frac{\text{Alınan Yol}}{\text{Geçen Süre}} \)
- Hesaplama:
- \( v_{s} = \frac{100 \text{ m}}{10 \text{ s}} \)
- \( v_{s} = 10 \) m/s
Örnek 2:
Bir koşucu, 200 metrelik düz bir parkuru 25 saniyede tamamlıyor. Koşucunun ortalama süratini bulunuz. 🏃
Çözüm:
Koşucunun ortalama süratini hesaplamak için toplam yolu geçen zamana böleceğiz.
- Verilenler:
- Alınan Yol \( \Delta x = 200 \) m
- Geçen Süre \( \Delta t = 25 \) s
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s} \)
- Formül: \( v_{s} = \frac{\Delta x}{\Delta t} \)
- Hesaplama:
- \( v_{s} = \frac{200 \text{ m}}{25 \text{ s}} \)
- \( v_{s} = 8 \) m/s
Örnek 3:
Bir bisikletli, A noktasından B noktasına 30 dakikada gidiyor. A ve B noktaları arasındaki uzaklık 15 km'dir. Bisikletlinin ortalama süratini km/saat cinsinden hesaplayınız. 🚴
Çözüm:
Sürat hesaplaması için verilen birimleri tutarlı hale getirmemiz gerekiyor. Süreyi saate çevirelim.
- Verilenler:
- Alınan Yol \( \Delta x = 15 \) km
- Geçen Süre \( \Delta t = 30 \) dakika
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s} \) (km/saat)
- Formül: \( v_{s} = \frac{\Delta x}{\Delta t} \)
- Çevrim:
- 30 dakika = 0.5 saat
- Hesaplama:
- \( v_{s} = \frac{15 \text{ km}}{0.5 \text{ saat}} \)
- \( v_{s} = 30 \) km/saat
Örnek 4:
Bir gemi, 4 saatte 120 deniz mili yol alıyor. Gemi, yolun ilk 2 saatinde ortalama 25 deniz mili/saat süratle, sonraki 2 saatinde ise ortalama 35 deniz mili/saat süratle hareket ediyor. Gemi toplamda kaç deniz mili yol almıştır? 🚢
Çözüm:
Bu soruda, her bir zaman dilimindeki süratleri kullanarak alınan yolları ayrı ayrı hesaplayıp sonra toplayacağız.
- Verilenler:
- İlk süre \( \Delta t_1 = 2 \) saat, ilk sürat \( v_{s1} = 25 \) deniz mili/saat
- İkinci süre \( \Delta t_2 = 2 \) saat, ikinci sürat \( v_{s2} = 35 \) deniz mili/saat
- İstenen: Toplam Alınan Yol \( \Delta x_{toplam} \)
- Formül: Yol = Sürat × Zaman \( (\Delta x = v_{s} \times \Delta t) \)
- Hesaplama:
- İlk 2 saatte alınan yol: \( \Delta x_1 = v_{s1} \times \Delta t_1 = 25 \text{ deniz mili/saat} \times 2 \text{ saat} = 50 \) deniz mili
- Sonraki 2 saatte alınan yol: \( \Delta x_2 = v_{s2} \times \Delta t_2 = 35 \text{ deniz mili/saat} \times 2 \text{ saat} = 70 \) deniz mili
- Toplam alınan yol: \( \Delta x_{toplam} = \Delta x_1 + \Delta x_2 = 50 \text{ deniz mili} + 70 \text{ deniz mili} = 120 \) deniz mili
Örnek 5:
Ayşe, evinden okula yürüyerek gidiyor. Ev ile okul arasındaki mesafe 1.2 km'dir. Ayşe, bu mesafeyi 20 dakikada alıyor. Ayşe'nin ortalama süratini m/s cinsinden hesaplayınız. 🏫
Çözüm:
Bu soruda, verilen mesafeyi metreye ve süreyi saniyeye çevirerek hesaplama yapacağız.
- Verilenler:
- Alınan Yol \( \Delta x = 1.2 \) km
- Geçen Süre \( \Delta t = 20 \) dakika
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s} \) (m/s)
- Formül: \( v_{s} = \frac{\Delta x}{\Delta t} \)
- Birim Çevrimleri:
- Mesafe: \( 1.2 \text{ km} = 1.2 \times 1000 \text{ m} = 1200 \) m
- Süre: \( 20 \text{ dakika} = 20 \times 60 \text{ s} = 1200 \) s
- Hesaplama:
- \( v_{s} = \frac{1200 \text{ m}}{1200 \text{ s}} \)
- \( v_{s} = 1 \) m/s
Örnek 6:
Bir araba, şehir içinde 10 km'lik bir mesafeyi 15 dakikada gidiyor. Daha sonra aynı araba, şehir dışı yolda 30 km'lik bir mesafeyi 20 dakikada gidiyor. Arabanın bu yolculuklarındaki ortalama süratini km/saat cinsinden hesaplayınız. 🛣️
Çözüm:
Bu soruda, iki farklı bölümdeki yolculuğun toplam yolunu ve toplam süresini bularak ortalama sürati hesaplayacağız.
- Verilenler:
- Şehir içi mesafe \( \Delta x_1 = 10 \) km, süre \( \Delta t_1 = 15 \) dakika
- Şehir dışı mesafe \( \Delta x_2 = 30 \) km, süre \( \Delta t_2 = 20 \) dakika
- İstenen: Toplam Ortalama Sürat \( v_{s,toplam} \) (km/saat)
- Formül: \( v_{s,toplam} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}} \)
- Hesaplamalar:
- Toplam Yol: \( \Delta x_{toplam} = \Delta x_1 + \Delta x_2 = 10 \text{ km} + 30 \text{ km} = 40 \) km
- Toplam Süre: \( \Delta t_{toplam} = \Delta t_1 + \Delta t_2 = 15 \text{ dakika} + 20 \text{ dakika} = 35 \) dakika
- Toplam Süreyi Saate Çevirme: \( 35 \text{ dakika} = \frac{35}{60} \) saat
- Ortalama Sürat: \( v_{s,toplam} = \frac{40 \text{ km}}{\frac{35}{60} \text{ saat}} = \frac{40 \times 60}{35} \) km/saat
- \( v_{s,toplam} = \frac{2400}{35} \) km/saat \( \approx 68.57 \) km/saat
Örnek 7:
Bir hareketli, ilk 10 saniyede 50 metre yol alıyor. Sonraki 15 saniyede ise ilk 10 saniyede aldığı yolun 3 katı kadar yol alıyor. Hareketlinin bu yolculuktaki ortalama süratini m/s cinsinden bulunuz. 🚀
Çözüm:
Bu soruda, hareketlinin her bir bölümdeki yolunu ve süresini belirleyip, sonra toplam yol ve toplam süreyi kullanarak ortalama sürati hesaplayacağız.
- Verilenler:
- İlk süre \( \Delta t_1 = 10 \) s, ilk yol \( \Delta x_1 = 50 \) m
- İkinci süre \( \Delta t_2 = 15 \) s
- İkinci yol, ilk yolun 3 katı: \( \Delta x_2 = 3 \times \Delta x_1 \)
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s,toplam} \) (m/s)
- Formül: \( v_{s,toplam} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}} \)
- Hesaplamalar:
- İkinci yol: \( \Delta x_2 = 3 \times 50 \text{ m} = 150 \) m
- Toplam Yol: \( \Delta x_{toplam} = \Delta x_1 + \Delta x_2 = 50 \text{ m} + 150 \text{ m} = 200 \) m
- Toplam Süre: \( \Delta t_{toplam} = \Delta t_1 + \Delta t_2 = 10 \text{ s} + 15 \text{ s} = 25 \) s
- Ortalama Sürat: \( v_{s,toplam} = \frac{200 \text{ m}}{25 \text{ s}} \)
- \( v_{s,toplam} = 8 \) m/s
Örnek 8:
Bir yarış otomobili, 500 metrelik düz bir pistte yarışıyor. Otomobil, pistin ilk yarısını (250 metre) 10 saniyede, pistin ikinci yarısını (diğer 250 metre) ise 8 saniyede tamamlıyor. Otomobilin bu yarış boyunca ortalama sürati kaç m/s'dir? 🏎️
Çözüm:
Bu soruda, otomobilin toplam aldığı yolu ve bu yolu almak için geçen toplam süreyi bularak ortalama sürati hesaplayacağız.
- Verilenler:
- Toplam Pist Uzunluğu = 500 m
- İlk Yarım Pist ( \( \Delta x_1 \) ) = 250 m, Süre ( \( \Delta t_1 \) ) = 10 s
- İkinci Yarım Pist ( \( \Delta x_2 \) ) = 250 m, Süre ( \( \Delta t_2 \) ) = 8 s
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s,toplam} \) (m/s)
- Formül: \( v_{s,toplam} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}} \)
- Hesaplamalar:
- Toplam Yol: \( \Delta x_{toplam} = \Delta x_1 + \Delta x_2 = 250 \text{ m} + 250 \text{ m} = 500 \) m
- Toplam Süre: \( \Delta t_{toplam} = \Delta t_1 + \Delta t_2 = 10 \text{ s} + 8 \text{ s} = 18 \) s
- Ortalama Sürat: \( v_{s,toplam} = \frac{500 \text{ m}}{18 \text{ s}} \)
- \( v_{s,toplam} \approx 27.78 \) m/s
Örnek 9:
Bir kargo uçağı, 3 saatte 1800 km yol alıyor. Uçağın ortalama sürati saatte kaç kilometredir? ✈️
Çözüm:
Bu soruda, uçağın aldığı toplam yolu, bu yolu almak için geçen toplam zamana bölerek ortalama süratini hesaplayacağız.
- Verilenler:
- Alınan Yol \( \Delta x = 1800 \) km
- Geçen Süre \( \Delta t = 3 \) saat
- İstenen: Ortalama Sürat \( v_{s} \) (km/saat)
- Formül: \( v_{s} = \frac{\Delta x}{\Delta t} \)
- Hesaplama:
- \( v_{s} = \frac{1800 \text{ km}}{3 \text{ saat}} \)
- \( v_{s} = 600 \) km/saat
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-hiz-ve-surat-hesaplama/sorular