🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Hareket Türleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Hareket Türleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir oyuncak araba, düz bir yolda ilerleyerek A noktasından B noktasına gitmektedir.
Bu oyuncak arabanın yaptığı hareket türü nedir? 🤔
Bu oyuncak arabanın yaptığı hareket türü nedir? 🤔
Çözüm:
Bu örnekte, oyuncak araba bir bütün olarak yer değiştiriyor ve her parçası aynı yönde, aynı miktarda hareket ediyor.
- 📌 Hareket Türü: Oyuncak araba öteleme hareketi yapmaktadır.
- 💡 Açıklama: Bir cismin bir bütün olarak yer değiştirmesine ve her noktasının aynı yönde, aynı miktarda hareket etmesine öteleme hareketi denir. Oyuncak araba bir yerden başka bir yere doğru ilerlediği için bu tanıma uymaktadır.
Örnek 2:
Lunaparkta dönme dolaba binen bir çocuk, dönme dolap çalışırken hangi hareket türünü yapar? 🎡
Çözüm:
Dönme dolap, sabit bir eksen etrafında dairesel bir yol izleyerek hareket eder. Çocuk da bu dolabın içinde, dolapla birlikte hareket eder.
- 📌 Hareket Türü: Çocuk, dönme dolapla birlikte dönme hareketi yapmaktadır.
- 💡 Açıklama: Bir cismin sabit bir nokta veya eksen etrafında dairesel bir yörünge izlemesine dönme hareketi denir. Dönme dolap bu tanıma tam olarak uyar.
Örnek 3:
Bir gitar teli çalındığında titreşerek ses çıkarır.
Gitar telinin yaptığı bu hareket türü nedir? 🎸
Gitar telinin yaptığı bu hareket türü nedir? 🎸
Çözüm:
Gitar teli, gergin bir şekilde sabitlenmiş iki uç arasında ileri geri salınım yaparak hareket eder.
- 📌 Hareket Türü: Gitar teli titreşim hareketi yapmaktadır.
- 💡 Açıklama: Bir cismin iki sabit nokta arasında veya bir denge konumu etrafında düzenli olarak ileri geri salınım yapmasına titreşim hareketi denir. Ses oluşturan çoğu cisim (teller, diyaframlar vb.) titreşim hareketi yapar.
Örnek 4:
Hareket halindeki bir otomobilin tekerleği hangi hareket türlerini aynı anda yapar? 🚗💨
Çözüm:
Bir otomobilin tekerleği, aracın ilerlemesini sağlarken aynı zamanda kendi ekseni etrafında da döner.
- 1️⃣ Öteleme Hareketi: Otomobil ilerlerken, tekerlek de otomobille birlikte bir bütün olarak ileri doğru yer değiştirir. Bu, öteleme hareketidir.
- 2️⃣ Dönme Hareketi: Tekerlek, kendi merkezi etrafında sürekli olarak döner. Bu, dönme hareketidir.
- 💡 Sonuç: Otomobilin tekerleği aynı anda hem öteleme hem de dönme hareketi yapar.
Örnek 5:
Bir bisikletli, düz bir yolda 100 metrelik bir mesafeyi 20 saniyede tamamlıyor.
Buna göre bisikletlinin ortalama sürati kaç metre/saniyedir? 🚴♂️⏱️
Buna göre bisikletlinin ortalama sürati kaç metre/saniyedir? 🚴♂️⏱️
Çözüm:
Bu soruda, bisikletlinin aldığı yol ve bu yolu tamamlama süresi verilmiştir. Ortalama sürati bulmak için temel sürat formülünü kullanacağız.
- 1️⃣ Verilenler:
- Alınan yol (mesafe) \( x = 100 \) metre
- Geçen süre \( t = 20 \) saniye
- 2️⃣ İstenen: Ortalama sürat \( v \)
- 3️⃣ Formül: Sürat = Alınan Yol / Geçen Süre
\[ v = \frac{x}{t} \] - 4️⃣ Hesaplama: \[ v = \frac{100 \text{ m}}{20 \text{ s}} \] \[ v = 5 \text{ m/s} \]
Örnek 6:
Duvar saatinin akrep, yelkovan ve saniye ibreleri hangi hareket türünü yapar? Bu ibrelerin hareketleri arasında bir fark var mıdır? 🕰️🔄
Çözüm:
Duvar saatinin ibreleri, saatin merkezindeki sabit bir nokta etrafında sürekli olarak dönerler.
- 📌 Hareket Türü: Akrep, yelkovan ve saniye ibrelerinin hepsi dönme hareketi yapar.
- 💡 Farklar:
- Hız Farkı: Bu ibrelerin dönme hızları birbirinden farklıdır. Saniye ibresi en hızlı dönerken, yelkovan daha yavaş, akrep ise en yavaş döner. (Örneğin, saniye ibresi 1 dakikada, yelkovan 1 saatte, akrep ise 12 saatte tam bir tur atar.)
- Yörünge Farkı: Her ibrenin ucu, saatin kadranında farklı yarıçaplarda dairesel yörüngeler çizer. Saniye ibresinin ucu en büyük daireyi çizerken, akrebin ucu en küçük daireyi çizer.
Örnek 7:
Aşağıda verilen durumları okuyarak, her birindeki hareket türünü doğru şekilde eşleştiriniz:
a) Titreşim, Dönme, Öteleme
b) Öteleme, Dönme, Titreşim
c) Titreşim, Öteleme, Dönme
d) Dönme, Titreşim, Öteleme
- Rüzgarda sallanan ağaç dalları
- Düz bir pistte koşan atlet
- Çamaşır makinesinin sıkma aşamasındaki tamburu
a) Titreşim, Dönme, Öteleme
b) Öteleme, Dönme, Titreşim
c) Titreşim, Öteleme, Dönme
d) Dönme, Titreşim, Öteleme
Çözüm:
Her bir durumu dikkatlice analiz edelim ve uygun hareket türünü belirleyelim.
- 1️⃣ Rüzgarda sallanan ağaç dalları: Ağaç dalları, bir denge konumu etrafında ileri geri, sağa sola salınım yapar. Bu, titreşim hareketidir.
- 2️⃣ Düz bir pistte koşan atlet: Atlet, bir noktadan başka bir noktaya doğru yer değiştirir. Vücudu bir bütün olarak ilerler. Bu, öteleme hareketidir.
- 3️⃣ Çamaşır makinesinin sıkma aşamasındaki tamburu: Tambur, kendi merkezi etrafında dairesel bir yol izleyerek döner. Bu, dönme hareketidir.
Örnek 8:
Bir motosikletli, sabit süratle hareket ederek 36 km uzunluğundaki bir yolu 45 dakikada tamamlıyor.
Motosikletlinin süratini metre/saniye (m/s) cinsinden bulunuz. 🏍️💨
Motosikletlinin süratini metre/saniye (m/s) cinsinden bulunuz. 🏍️💨
Çözüm:
Bu soruda, verilen birimleri (km ve dakika) istenen birimlere (m ve saniye) dönüştürmemiz ve ardından sürat formülünü kullanmamız gerekmektedir.
- 1️⃣ Verilenler ve Birim Dönüşümleri:
- Alınan yol (mesafe) \( x = 36 \) km
- Süreyi \( t = 45 \) dakika
👉 Yolu metreye çevirelim:
\( 1 \) km = \( 1000 \) metre olduğu için,
\[ x = 36 \text{ km} = 36 \times 1000 \text{ m} = 36000 \text{ m} \]👉 Süreyi saniyeye çevirelim:
\( 1 \) dakika = \( 60 \) saniye olduğu için,
\[ t = 45 \text{ dakika} = 45 \times 60 \text{ s} = 2700 \text{ s} \] - 2️⃣ İstenen: Sürat \( v \) (m/s cinsinden)
- 3️⃣ Formül: Sürat = Alınan Yol / Geçen Süre
\[ v = \frac{x}{t} \] - 4️⃣ Hesaplama:
\[ v = \frac{36000 \text{ m}}{2700 \text{ s}} \]
\[ v = \frac{360}{27} \text{ m/s} \]
Her iki sayıyı da 9 ile sadeleştirelim:
\[ v = \frac{40}{3} \text{ m/s} \]Veya ondalık olarak yaklaşık:
\[ v \approx 13.33 \text{ m/s} \]
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-hareket-turleri/sorular