🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Fizik 2. dönem yazılı konuları Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Fizik 2. dönem yazılı konuları Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Yatay ve sürtünmesiz bir düzlemde durmakta olan bir kutuya 15 N büyüklüğündeki yatay bir kuvvet uygulanıyor. Kutu bu kuvvet etkisinde 4 m yol aldığına göre, kuvvetin yaptığı iş kaç Joule (J) olur? 📦
Çözüm:
Fizikte iş kavramını hesaplamak için kuvvet ve yer değiştirme miktarını çarparız.
- Verilenler:
- Kuvvet \( F = 15 \) N
- Yer değiştirme \( x = 4 \) m
- Formül: İş = Kuvvet \( \times \) Yer Değiştirme
- \( W = F \cdot x \)
- Hesaplama:
- \( W = 15 \cdot 4 \)
- \( W = 60 \) J
Örnek 2:
Kütlesi 2 kg olan bir cisim, yerden 5 m yüksekliğe çıkarılıyor. Bu cismin kazandığı yer çekimi potansiyel enerjisi kaç Joule olur? (Yer çekimi ivmesini \( g = 10 \) m/s² alınız.) 🌍
Çözüm:
Bir cismin yüksekliğinden dolayı sahip olduğu enerjiye potansiyel enerji denir.
- Verilenler:
- Kütle \( m = 2 \) kg
- Yükseklik \( h = 5 \) m
- Yer çekimi ivmesi \( g = 10 \) m/s²
- Formül: Potansiyel Enerji = Kütle \( \times \) Yer Çekimi İvmesi \( \times \) Yükseklik
- \( E = m \cdot g \cdot h \)
- Hesaplama:
- \( E = 2 \cdot 10 \cdot 5 \)
- \( E = 100 \) J
Örnek 3:
Bir elektrikli süpürge 10 saniye boyunca çalışarak 2000 J değerinde elektriksel iş yapmaktadır. Bu süpürgenin gücü kaç Watt (W) olur? ⚡
Çözüm:
Güç, birim zamanda yapılan iş miktarıdır.
- Verilenler:
- Yapılan iş \( W = 2000 \) J
- Geçen süre \( t = 10 \) s
- Formül: Güç = İş / Zaman
- \( P = W / t \)
- Hesaplama:
- \( P = 2000 / 10 \)
- \( P = 200 \) W
Örnek 4:
Kış aylarında dışarıda bekleyen metal bir banka oturduğumuzda, ahşap bir banka oturduğumuza göre neden daha fazla üşürüz? Bu durumu ısı iletimi kavramıyla açıklayınız. ❄️
Çözüm:
Bu durum maddelerin ısı iletkenliği farkından kaynaklanır.
- Isı İletim Katsayısı: Metallerin ısı iletim katsayısı, ahşabınkinden çok daha yüksektir.
- Isı Akışı: Metal banka dokunduğumuzda, vücudumuzdaki ısı metale doğru çok hızlı bir şekilde akar.
- Algı: Isı kaybı hızlı olduğu için beynimiz metalin daha "soğuk" olduğu sinyalini verir.
- Sonuç: Aslında her iki banka da aynı ortamda oldukları için sıcaklıkları aynıdır, ancak metal ısıyı daha iyi ilettiği için bizi daha çok üşütür.
Örnek 5:
Kütlesi 100 g olan suyun sıcaklığını 20 dereceden 50 dereceye çıkarmak için verilmesi gereken ısı miktarı kaç kaloridir? (Suyun öz ısısı \( c = 1 \) cal/g°C) 🌡️
Çözüm:
Sıcaklık değişimi sırasında alınan veya verilen ısıyı hesaplamak için "Kör Macit" olarak kodladığımız formülü kullanırız.
- Verilenler:
- Kütle \( m = 100 \) g
- Öz ısı \( c = 1 \) cal/g°C
- Sıcaklık değişimi \( d = 50 - 20 = 30 \) °C
- Formül: Isı = Kütle \( \times \) Öz Isı \( \times \) Sıcaklık Değişimi
- \( Q = m \cdot c \cdot d \)
- Hesaplama:
- \( Q = 100 \cdot 1 \cdot 30 \)
- \( Q = 3000 \) cal
Örnek 6:
Yalıtkan bir zeminde bulunan, yarıçapları sırasıyla r ve 2r olan iletken X ve Y kürelerinin elektrik yükleri +10q ve -4q'dur. Bu küreler birbirine dokundurulup ayrılırsa, X küresinin son yükü ne olur? 🔋
Çözüm:
Dokunma ile elektriklenmede toplam yük, kürelerin yarıçapları oranında paylaşılır.
- Toplam Yük: \( Q = (+10q) + (-4q) = +6q \)
- Toplam Yarıçap: \( R = r + 2r = 3r \)
- Birim Yarıçap Başına Düşen Yük: \( 6q / 3r = 2q \) (Her r başına düşen yük miktarı)
- X Küresinin Son Yükü: Yarıçapı r olduğu için;
- \( q = 1 \cdot 2q = +2q \)
- Y Küresinin Son Yükü: Yarıçapı 2r olduğu için;
- \( q = 2 \cdot 2q = +4q \)
Örnek 7:
Nötr bir atom, dışarıdan elektron aldığında hangi cins elektrik yükü ile yüklenmiş olur? Nedenini açıklayınız. ⚛️
Çözüm:
Atomların elektriksel yük durumu proton ve elektron sayılarına bağlıdır.
- Nötr Durum: Proton sayısı (+) ile elektron sayısı (-) birbirine eşittir.
- Elektron Alma: Atom dışarıdan elektron aldığında, eksi (-) yüklü taneciklerin sayısı artı (+) yüklü taneciklerin sayısından fazla olur.
- Sonuç: Eksi yükler çoğunlukta olduğu için atom negatif (-) yükle yüklenmiş olur.
Örnek 8:
Nötr ve iletken bir elektroskoba, negatif (-) yüklü bir cisim yaklaştırılıyor (dokundurulmuyor). Bu durumda elektroskobun topuzunda ve yapraklarında nasıl bir yük değişimi gözlenir? 🍃
Çözüm:
Etki ile elektriklenme prensibi gerçekleşir.
- Yüklerin İtilmesi: Yaklaştırılan negatif (-) yüklü cisim, elektroskobun topuzundaki serbest elektronları (eksi yükleri) en uzağa, yani yapraklara doğru iter.
- Topuzun Durumu: Topuzda elektronlar azaldığı için topuz pozitif (+) yükle yüklenmiş olur.
- Yaprakların Durumu: Yapraklara fazladan elektron geldiği için yapraklar negatif (-) yükle yüklenir.
- Hareket: Aynı cins yükler (eksi-eksi) birbirini iteceği için elektroskobun yaprakları açılır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-fizik-2-donem-yazili-konulari/sorular