🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Bas Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Fizik: Bas Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
10 N'luk bir kuvvet, 5 m²'lik bir yüzeye dik olarak uygulandığında oluşan basıncı hesaplayınız. 💡
Çözüm:
Basınç, birim alana uygulanan dik kuvvettir. Formülü şu şekildedir:
- Basınç (P) = Kuvvet (F) / Alan (A)
- Kuvvet (F) = 10 N
- Alan (A) = 5 m²
- P = 10 N / 5 m²
- P = 2 N/m²
Örnek 2:
Bir masa üzerine konulan bir kitabın yüzeye uyguladığı basınç 50 Pa'dır. Kitabın yüzeye temas eden kısmının alanı 0.05 m² olduğuna göre, kitabın ağırlığını (uyguladığı kuvveti) bulunuz. 🤔
Çözüm:
Basınç formülünü kullanarak kuvveti çekebiliriz:
- Basınç (P) = Kuvvet (F) / Alan (A)
- Kuvvet (F) = Basınç (P) * Alan (A)
- Basınç (P) = 50 Pa
- Alan (A) = 0.05 m²
- F = 50 Pa * 0.05 m²
- F = 2.5 N
Örnek 3:
200 N ağırlığındaki bir kutu, 0.4 m²'lik taban alanı üzerinde durmaktadır. Eğer kutunun ağırlığı 300 N'a çıkarılırsa ve taban alanı 0.2 m²'ye düşürülürse, basınç kaç kat artar? 📈
Çözüm:
İlk durumdaki basıncı hesaplayalım:
- P₁ = F₁ / A₁
- P₁ = 200 N / 0.4 m²
- P₁ = 500 Pa
- P₂ = F₂ / A₂
- P₂ = 300 N / 0.2 m²
- P₂ = 1500 Pa
- Oran = P₂ / P₁
- Oran = 1500 Pa / 500 Pa
- Oran = 3
Örnek 4:
Bir öğrenci, özdeş iki küpü yan yana koyarak bir masa üzerinde durduruyor. Her bir küpün ağırlığı 20 N ve her bir küpün taban alanı 0.01 m²'dir.
a) Tek bir küpün masaya uyguladığı basıncı hesaplayınız.
b) İki küp yan yana konulduğunda masaya uygulanan toplam basıncı hesaplayınız. 📏
Çözüm:
a) Tek bir küpün basıncı:
- F = 20 N
- A = 0.01 m²
- P = F / A = 20 N / 0.01 m² = 2000 Pa
- Toplam Kuvvet (F_toplam) = 2 * 20 N = 40 N
- Toplam Alan (A_toplam) = 2 * 0.01 m² = 0.02 m²
- P_toplam = F_toplam / A_toplam = 40 N / 0.02 m² = 2000 Pa
Örnek 5:
Kışın kar ayakkabısı giyen birinin kar üzerinde daha az batmasının nedeni nedir? 🌨️
Çözüm:
Kar ayakkabısı giymenin temel amacı, kişinin ağırlığını daha geniş bir alana yaymaktır.
- Kişinin ağırlığı (kuvvet) değişmez.
- Ancak kar ayakkabısı, kişinin ayaklarının bastığı alanı önemli ölçüde artırır.
- Basınç formülüne göre: Basınç = Kuvvet / Alan
- Alan arttığında, aynı kuvvet için basınç azalır.
Örnek 6:
5000 Pa basınç uygulayan bir cismin taban alanı 0.5 m² ise, cismin ağırlığı kaç N'dur? ⚖️
Çözüm:
Basınç formülünden kuvveti çekelim:
- Kuvvet (F) = Basınç (P) * Alan (A)
- Basınç (P) = 5000 Pa
- Alan (A) = 0.5 m²
- F = 5000 Pa * 0.5 m²
- F = 2500 N
Örnek 7:
Bir bıçağın keskin tarafı ile kör tarafı arasındaki basınç farkını ve bunun günlük hayattaki etkisini açıklayınız. 🔪
Çözüm:
Keskin bir bıçak, uygulanan kuvveti çok küçük bir alana yoğunlaştırır.
- Keskin taraf: Çok küçük bir alana sahip olduğu için, az bir kuvvetle bile çok yüksek basınç oluşturur. Bu yüksek basınç, kesme işlemini kolaylaştırır.
- Kör taraf: Daha geniş bir alana sahip olduğu için, aynı kuvvetle daha düşük bir basınç oluşturur. Bu nedenle kör taraf ile bir şeyi kesmek zordur.
- Keskin bıçaklar, az kuvvetle bile kolayca kesim yapmamızı sağlar.
- Kör bıçaklar ise daha fazla kuvvet gerektirir ve malzemeyi ezebilir, yırtabilir.
Örnek 8:
Bir inşaat işçisi, elindeki 5 kg'lık bir çimentoyu 2 m²'lik bir platform üzerine bırakıyor. Daha sonra aynı çimentoyu, ağırlığı 10 kg olan başka bir çimento torbası ile değiştiriyor.
a) İlk durumda platforma uygulanan basıncı yaklaşık olarak hesaplayınız (g ≈ 10 m/s² alınız).
b) İkinci durumda platforma uygulanan basınç, ilk duruma göre nasıl değişir? 🧱
Çözüm:
a) İlk durumdaki kuvvet (ağırlık):
- Kütle (m₁) = 5 kg
- Yerçekimi ivmesi (g) = 10 m/s²
- Kuvvet (F₁) = m₁ g = 5 kg 10 m/s² = 50 N
- Alan (A) = 2 m²
- P₁ = F₁ / A = 50 N / 2 m² = 25 Pa
- Kütle (m₂) = 10 kg
- Kuvvet (F₂) = m₂ g = 10 kg 10 m/s² = 100 N
- P₂ = F₂ / A = 100 N / 2 m² = 50 Pa
- P₂ = 2 * P₁
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-bas/sorular