📄 9. Sınıf Fizik: 2 Dönem 1 Yazılı Hareket Türleri İle Açık Hava Basıncı Arası Tüm Konular Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Düzgün doğrusal hareket, bir cismin sabit hızla (hem sürat hem de yönü değişmeden) düz bir doğru boyunca yaptığı harekettir.

Konum-Zaman Grafiği:
Sabit hızlı harekette cismin konumu düzgün bir şekilde artar veya azalır. Bu nedenle konum-zaman grafiği, eğimi sabit olan (eğimi hızı verir) düz bir doğru şeklinde olur. Eğer cisim pozitif yönde hareket ediyorsa grafik yukarı doğru eğimli, negatif yönde hareket ediyorsa aşağı doğru eğimli olur.

Hız-Zaman Grafiği:
Düzgün doğrusal harekette hız sabit olduğu için hız-zaman grafiği, zaman eksenine paralel, sabit bir değerde olan yatay bir doğru şeklinde olur. Hız pozitifse zaman ekseninin üstünde, negatifse altında yer alır.

💡 Çözüm Adımları:

Pascal Prensibi'ne göre, kapalı bir kapta bulunan durgun sıvılar, üzerlerine uygulanan basıncı kabın her noktasına ve sıvının her tarafına aynı büyüklükte ve her yöne eşit olarak iletir. Bu prensip, sıvılar sıkıştırılamadığı için geçerlidir.

Günlük hayattan örnekler:
1. Hidrolik Fren Sistemleri: Otomobillerdeki hidrolik fren sistemleri Pascal Prensibi'ne göre çalışır. Küçük bir kuvvetle fren pedalına basıldığında oluşan basınç, hidrolik sıvı aracılığıyla tekerleklerdeki büyük pistonlara iletilir ve büyük bir frenleme kuvveti oluşturarak aracı durdurur.
2. Hidrolik Liftler (Krikolar): Araçları kaldırmak için kullanılan hidrolik krikolar da bu prensiple çalışır. Küçük bir piston üzerine uygulanan kuvvetle oluşan basınç, daha geniş yüzey alanına sahip büyük bir piston üzerine iletilerek aracın ağır yükünü kaldırabilecek büyüklükte bir kuvvet elde edilir.

💡 Çözüm Adımları:

a) Cismin 5 saniye sonundaki hızını hesaplama:
Cismin ivmesi \(a = 2 \text{ m/s}^2\), süresi \(t = 5 \text{ s}\) ve ilk hızı \(v_0 = 0 \text{ m/s}\) (durgun halden başladığı için) olarak verilmiştir.
Hız değişimi \(\Delta v = a \cdot t\) formülü ile bulunur.
\(\Delta v = 2 \text{ m/s}^2 \cdot 5 \text{ s} = 10 \text{ m/s}\).
Son hız \(v = v_0 + \Delta v = 0 + 10 = 10 \text{ m/s}\).
Cismin 5 saniye sonundaki hızı \(10 \text{ m/s}\) olur.

b) Cismin bu 5 saniye içinde aldığı yolu hesaplama:
Cismin aldığı yolu \(x = v_0 t + \frac{1}{2} a t^2\) formülü ile hesaplayabiliriz.
\(x = (0 \text{ m/s}) \cdot (5 \text{ s}) + \frac{1}{2} \cdot (2 \text{ m/s}^2) \cdot (5 \text{ s})^2\).
\(x = 0 + \frac{1}{2} \cdot 2 \cdot 25\).
\(x = 25 \text{ m}\).
Cismin bu 5 saniye içinde aldığı yol \(25 \text{ m}\) olur.