🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Edebiyat
💡 9. Sınıf Edebiyat: Yazım kuralları ve noktalama işaretleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Edebiyat: Yazım kuralları ve noktalama işaretleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Yarın Ankara'ya gideceğim.
B) Bu yılki tatilimiz çok güzel geçti.
C) Türk Dil Kurumu, dilimizin gelişimi için çalışır.
D) Her şey çok yolunda gidiyordu.
Çözüm:
Bu soruda yazım kurallarını kontrol etmemiz gerekiyor.
- A şıkkı: "Ankara'ya" kelimesindeki "-ya" eki, özel isme gelen çekim ekidir ve kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğrusu "Ankara'ya" olmalıdır.
- B şıkkı: "Bu yılki" kelimesi birleşik yazılır. Doğrudur.
- C şıkkı: "Türk Dil Kurumu" bir kurum adıdır ve özel isim olduğu için baş harfleri büyük yazılır. Doğrudur.
- D şıkkı: "Her şey" ayrı yazılır. Doğrudur.
Örnek 2:
Noktalama işaretlerinin doğru kullanıldığı cümleyi bulunuz.
A) Kitapları, defterleri, kalemleri çantasına koydu.
B) Arkadaşı onu gördü, ve gülümsedi.
C) Hava çok sıcaktı, bu yüzden dondurma yedik.
D) Eve geldiğimde, herkes uyumuştu.
Çözüm:
Noktalama işaretlerinin kullanımını inceleyelim:
- A şıkkı: Eş görevli kelimeler arasında virgül kullanılır. Bu cümlede doğru kullanılmıştır.
- B şıkkı: "Ve" bağlacından önce virgül kullanılmaz.
- C şıkkı: "Bu yüzden" gibi sonuç bildiren bağlaçlardan önce virgül kullanılmaz.
- D şıkkı: Zaman bildiren zarf-fiil grubundan sonra virgül kullanılmaz.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerde yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
"Ahmet ( ) babamın en yakın arkadaşı ( ) bu sabah bize geldi."
Çözüm:
Yay ayraçların yerlerine uygun noktalama işaretlerini yerleştirelim:
- İlk yay ayraç: "Ahmet" özel isminden sonra ara sözü belirtmek için virgül (,) kullanılır.
- İkinci yay ayraç: Ara sözün bittiğini belirtmek için yine virgül (,) kullanılır.
Örnek 4:
"Genç adam, elindeki çantayı yere bıraktı ve hızla koşmaya başladı." cümlesindeki virgülün (,) kullanım amacı nedir?
Çözüm:
Virgülün kullanım amacını belirlemek için cümlenin yapısına bakmalıyız:
- Cümlede "bıraktı" ve "başladı" olmak üzere iki tane yüklem bulunmaktadır.
- Bu iki yüklem, "ve" bağlacıyla birbirine bağlanmıştır.
- Virgül, "ve" bağlacından önce kullanılmıştır.
Örnek 5:
Bir öğrenci, sosyal medya hesabından şu paylaşımı yapmıştır: "Bugün okulda cok guzel bir gun gecirdim! Odevlerimi tamamladim ve arkadaslarimla sinemaya gittim."
Bu paylaşımda kaç tane yazım ve noktalama yanlışı vardır?
Çözüm:
Öğrencinin paylaşımındaki yanlışları tek tek inceleyelim:
- "cok" kelimesi "çok" şeklinde yazılmalıdır. (Yazım yanlışı)
- "gun" kelimesi "gün" şeklinde yazılmalıdır. (Yazım yanlışı)
- "gittim." kelimesinden sonra gelen ünlem işareti (!) gereksizdir. Eğer ünlem kullanılacaksa cümlenin sonuna konulur. Ancak burada cümlenin sonunda nokta (.), ünlemden önce gelmiş. Doğrusu "geçirdim! Odevlerimi..." veya "geçirdim. Odevlerimi..." şeklinde olmalıydı. Bu durum bir noktalama hatasıdır.
- "Odevlerimi" kelimesi "ödevlerimi" şeklinde yazılmalıdır. (Yazım yanlışı)
Örnek 6:
Bir alışveriş fişinde aşağıdaki gibi bir ifade yer almaktadır: "Toplam Tutar: 150 TL." Bu ifadede "TL" kısaltmasının yazımıyla ilgili bir kurala uyulmuştur. Hangi kuraldır bu?
Çözüm:
Alışveriş fişindeki "TL" kısaltmasının yazımını inceleyelim:
- "TL", "Türk Lirası"nın kısaltmasıdır.
- Para birimi kısaltmaları, büyük harfle yazılır.
- Bu kısaltmanın sonunda nokta (.) bulunmaz.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) İstanbul'da yaşayan kuzenim yarın bize gelecek.
B) Pazartesi günü matematik dersimiz var.
C) Türkiye Büyük Millet Meclisi, ulusumuzun egemenliğini temsil eder.
D) Mevlana, hoşgörü felsefesiyle tanınır.
Çözüm:
Büyük harflerin kullanım kurallarını hatırlayalım:
- A şıkkı: Yer adları büyük harfle başlar. "İstanbul" özel isimdir ve büyük harfle başlamıştır. Doğrudur.
- B şıkkı: Gün ve ay adları tek başına veya belirli bir tarih bildirmediğinde küçük harfle başlar. "Pazartesi" burada belirli bir tarih bildirmediği için küçük harfle başlamalıdır. Bu cümlede yanlışlık vardır.
- C şıkkı: Kurum ve kuruluş adları büyük harfle başlar. "Türkiye Büyük Millet Meclisi" bir kurum adıdır ve büyük harfle başlamıştır. Doğrudur.
- D şıkkı: Kişi adlarından sonra gelen saygı veya unvan sözleri büyük harfle başlar. "Mevlana" bir özel isimdir ve büyük harfle başlamıştır. Doğrudur.
Örnek 8:
Bir gazete haberinde şu başlık kullanılmıştır: "Bugün saat 14:30'da Ankara'dan Kızılay'a giden otobüs kaza yaptı."
Bu haber başlığında kaç tane yazım ve noktalama yanlışı vardır?
Çözüm:
Haber başlığındaki yanlışları inceleyelim:
- "saat 14:30'da": Saat ve dakikaları belirten sayılardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Ancak burada "saat" kelimesi ile birlikte kullanıldığı için kesme işareti kullanılmamalıdır. Doğrusu "saat 14.30'da" veya "14.30'da" şeklinde olmalıdır. Bu bir noktalama yanlışlığıdır.
- "Ankara'dan": Özel isme gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılır. Doğrudur.
- "Kızılay'a": Özel isme gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılır. Doğrudur.
- "otobüs kaza yaptı.": Cümlenin sonuna nokta konulmuştur. Bu doğrudur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-yazim-kurallari-ve-noktalama-isaretleri/sorular