✅ 9. Sınıf Edebiyat: Söz sanatı Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Söz sanatı Testi
"Kutu gibi küçük ve şirin bir evde yaşardı tek başına."
Bu cümlede belirgin olarak kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşhis (Kişileştirme)
C) İntak (Konuşturma)
D) Tezat (Karşıtlık)
E) Hüsn-i Talil (Güzel nedene bağlama)
"Rüzgâr hüzünle fısıldıyordu ağaçların kulağına."
Bu dizede insan dışındaki bir varlığa (rüzgâra) insana ait özellikler yüklenerek yapılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşhis (Kişileştirme)
C) Tecahül-i Arif
D) Tenasüp
E) Mübalağa (Abartma)
"Bir ah çeksem dağı taşı eritir
Gözüm yaşım değirmeni yürütür"
Bu dizelerde bir durumun etkisini artırmak amacıyla olduğundan çok fazla gösterilmesiyle sağlanan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tariz
C) Mübalağa (Abartma)
D) İntak
E) Mecazımürsel
"Ağlarım çağlar gibi
Gülerim bağlar gibi"
Bu dizelerde birbirine karşıt kavramların ("ağlamak" ve "gülmek") bir arada kullanılmasıyla oluşan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Hüsn-i Talil
C) Mecazımürsel
D) Kinaye
E) İstiare
Sadece benzetilenin (kendisine benzetilenin) kullanılıp benzeyenin söylenmediği benzetme türüne "açık istiare" denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin/cümlelerin hangisinde açık istiare sanatına başvurulmuştur?
B) Şatoya yaklaştığımızda iki minik melek bizi gülümseyerek karşıladı.
C) Yüce dağların başı her mevsim dumanlıdır.
D) Altın gibi parlıyordu ovalardaki ekinler.
E) Sonbahar yaprakları rüzgârda hüzünle dans ediyordu.
Bir olayın ya da durumun gerçek sebebini bir kenara bırakıp onu daha güzel ve edebi bir sebebe bağlama sanatına "hüsn-i talil" denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde hüsn-i talil sanatı vardır?
B) Yağmur aralıksız yağdığı için caddeler çamurla kaplandı.
C) Havalar soğuyunca kuşlar sıcak ülkelere doğru göç etti.
D) Güneş dağların arkasında batınca şehir karanlığa büründü.
E) Kar yolları kapatınca köyle olan iletişim tamamen kesildi.
"Gökyüzünün başka rengi de varmış!
Geç fark ettim taşın sert olduğunu.
Su insanı boğar, ateş yakarmış!"
Cahit Sıtkı Tarancı'ya ait bu dizelerde şair, herkesçe bilinen gerçekleri bilmezlikten gelerek nükte yapmıştır.
Bu dizelerde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Hüsn-i Talil
C) Tenasüp
D) Mecazımürsel
E) Kinaye
"Lale, sümbül, gül açar bahar gelince
Öter bülbüller gonca gülün üstünde"
Bu dizelerde aralarında anlam yönünden ilgi bulunan (lale, sümbül, gül, bahar, bülbül, gonca) sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla sağlanan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tezat
C) Tariz
D) Tecahül-i Arif
E) İntak
"Toplantıda alınan tarihi kararları tüm meclis ayakta alkışladı."
Bu cümlede "meclis" sözcüğü benzetme amacı gütmeksizin "meclisteki milletvekilleri / insanlar" yerine kullanılmıştır.
Bu cümlede kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşbih
C) Teşhis
D) Kinaye
E) Hüsn-i Talil
Bir sözün hem gerçek hem de mecaz anlama gelecek şekilde kullanılması fakat asıl maksadın mecaz anlam olması sanatına "kinaye" denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde kinaye sanatı vardır?
B) Dışarıda bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu.
C) Karşı dağların doruklarında beyaz karlar duruyordu.
D) Kararan bulutlar yağmurun habercisiydi.
E) Bahar gelince ağaçlar yeşil giysilerini giydi.
"Gül hüzünle yollara tutsun sarı yüzünü,
Gülümse ki bahar gelsin memleketime."
Bu dizelerde öne çıkan söz sanatları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
B) Tezat - Mübalağa
C) İntak - Kinaye
D) Tecahül-i Arif - Tenasüp
E) Mecazımürsel - Tariz
Edebi sanatlarda "Teşhis" (kişileştirme) sanatının bulunduğu her yerde mantıksal olarak "Kapalı İstiare" de mevcuttur. Çünkü insan dışı bir varlığa insani özellikler yüklenirken o varlık dolaylı olarak "insan"a benzetilmekte fakat benzetilen olan "insan" kelimesi dizede açıkça zikredilmemektedir.
Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde bu mantıkla hem teşhis hem de kapalı istiare sanatı bir arada gerçekleşmiştir?
B) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor!
C) Yuvadan uçup gitti iki minik melek bu sabah.
D) Gözlerin bir derin kuyu gibidir, bakmaya korkarım.
E) Gökyüzünün başka rengi de varmış, geç fark ettim.
I. "Gökten bir damla düşse 'Eyvah!' der çamurlar."
II. "Gözümden akan bir damla yaş bütün okyanusları taşırmaya yetti."
III. "Neden böyle düşman görünürsünüz / Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?"
Yukarıda numaralanmış dizelerde belirgin olan söz sanatları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
B) Teşbih - Hüsn-i Talil - Tenasüp
C) Mecazımürsel - Kinaye - Tecahül-i Arif
D) Açık İstiare - Tariz - Teşhis
E) İntak - Teşbih - Hüsn-i Talil
Tezat sanatı yalnızca "siyah-beyaz", "gece-gündüz" gibi karşıt anlamlı sözcüklerin aynı dizede bir arada bulunmasıyla sınırlı değildir. Kelime düzeyinde bir zıtlık bulunmasa dahi zıt durumların, zıt duyguların veya çelişen düşüncelerin bir arada sunulması da kavramsal bir tezat sanatı oluşturur.
Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğrudan zıt anlamlı kelime çifti kullanılmadan durumsal / kavramsal bir tezat oluşturulmuştur?
B) Ağlarım çağlar gibi / Gülerim bağlar gibi
C) Sermayem bir ah idi onu da yağmalattım; varlık içinde yokluk çekiyorum.
D) Büyük bir coşkuyla inşa ettiği muazzam sarayında, kendi yalnızlığının esiri olarak yaşıyordu.
E) Uzun ince bir yoldayım / Gidiyorum gündüz gece
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-soz-sanati/testler