✅ 9. Sınıf Edebiyat: Şiirde yapı, söz sanatları, ses bilgisi Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Şiirde yapı, söz sanatları, ses bilgisi Testi
"Gözleri süzme çiçek
Yanakları kırmızı ipek"
Bu dizelerdeki kafiye (uyak) türü aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tam kafiye
C) Zengin kafiye
D) Cinaslı kafiye
E) Tunç kafiye
"Kutu gibi küçücük bir evde yaşıyordu,
Sıcacık hayaller sığdırarak odasına."
Bu dizelerin ilkinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
B) Teşhis (Kişileştirme)
C) Tezat (Karşıtlık)
D) İntak (Konuşturma)
E) Mübalağa (Abartma)
"Bahçendeki kırmızı çiçeği koparma sakın,
Onun da bir canı var, solar sonra."
Bu dizelerdeki altı çizili "çiçeği" sözcüğünde görülen ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ünlü düşmesi
C) Ünsüz yumuşaması
D) Ünlü daralması
E) Ünsüz türemesi
"Yaz günleri sıcak eser rüzgârlar,
Sapsarı kesilir bütün ovalar.
Yüksek dağ başında erirken karlar,
Yemyeşil bir örtü giyer yaylalar."
Bu şiirin nazım birimi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Bent
C) Dize
D) Dörtlük
E) Kıta
"Ufku sarıyor yavaşça bir kara bulut,
Gönlümde kalmadı ne ümit ne bir umut.
Ağlıyor gökyüzü sessizce derinden,
Sanki bir şeyler kopuyor yerinden."
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) "Gönlümde" sözcüğünde ünlü düşmesi gerçekleşmiştir.
C) Birinci ve ikinci dizelerin sonunda tam kafiye kullanılmıştır.
D) "Ağlıyor" sözcüğünde ünlü daralması vardır.
E) Üçüncü ve dördüncü dizelerde redif kullanılmamıştır.
"Ağlar bu dertli keman feryat eder derinden,
Gülerken arkasından düşmanlar sevinçle."
Bu dizelerde bir arada kullanılan söz sanatları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Teşhis (Kişileştirme) - Tezat (Karşıtlık)
C) İntak (Konuşturma) - Kinaye
D) Teşhis (Kişileştirme) - Mübalağa (Abartma)
E) Mecazımürsel (Ad Aktarması) - Teşbih (Benzetme)
"Yavaşça yaklaştı yanıma sessizce,
Kitabını uzattı hafifçe gülümseyerek."
Bu dizelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
B) Hem ünsüz benzeşmesi hem de ünsüz yumuşaması örnekleri vardır.
C) Ünlü daralmasına uğramış birden fazla sözcük kullanılmıştır.
D) Herhangi bir ses olayına yer verilmemiştir.
E) Sadece ünlü düşmesi görülen sözcükler yer almaktadır.
"Dost dost diye nicesine sarıldım,
Benim sadık yârim kara topraktır.
Beyhude dolandım, boşa yoruldum,
Benim sadık yârim kara topraktır."
Âşık Veysel'e ait bu dörtlükteki birinci ve üçüncü dizelerin kafiye ve redif analizi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) "-dım / -dum" redif, "ıl / ul" sesleri tam kafiyedir.
C) "-m" sesleri redif, "r" sesleri yarım kafiyedir.
D) Sadece redif kullanılmış, kafiyeye yer verilmemiştir.
E) "-ıldım / -uldum" zengin kafiyedir, redif yoktur.
"Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,
Bir hilâl uğruna, yâ Rab, ne güneşler batıyor!"
Bu dizelerin ikincisinde altı çizili "güneşler" sözcüğüyle yapılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) İstiare (Eğretileme)
C) Tezat (Karşıtlık)
D) Teşhis (Kişileştirme)
E) Kinaye
"Bekliyor her gece yolunu sessizce,
Gözyaşını siliyor kimseye göstermeden."
Bu dizelerdeki ses olaylarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) "yolunu" sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır.
C) "kimseye" sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü vardır.
D) "siliyor" sözcüğünde ünlü daralması gerçekleşmiştir.
E) "sessizce" sözcüğünde herhangi bir ses olayı yoktur.
"Karac'oğlan der ki kondum göçemedim,
Ecel şerbetini doya içemedim."
Bu dizelerin ölçüsü ve durağı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) 11'li hece ölçüsü - $ 4 + 4 + 3 $ duraklı
C) 8'li hece ölçüsü - $ 4 + 4 $ duraklı
D) 11'li hece ölçüsü - Duraksız
E) 14'lü hece ölçüsü - $ 7 + 7 $ duraklı
I. Bir olayın gerçek sebebini bir yana bırakıp onu hayalî ve güzel bir sebebe bağlama (Hüsnütalil).
II. İnsan dışındaki varlıklara insani özellikler yükleme (Teşhis).
III. Aralarında benzerlik ilgisi kurulan iki şeyden zayıf olanı güçlü olana benzetme (Teşbih).
"Sen gittin diye bahçemizde güller açmadı bu bahar,
Bulutlar ağladı arkandan, gökyüzü giydi siyah elbisesini."
Bu dizelerle ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yukarıda verilen tanımlarla tam olarak uyuşmaktadır?
B) Dizelerin tamamında sadece II numaralı açıklamanın örneği bulunmakta, I ve III numaralı sanatlara yer verilmemektedir.
C) Birinci dizede sevgilinin gidişi güle benzetilerek III numaralı açıklama; ikinci dizede ise bulutların ağlamasıyla I numaralı açıklama örneklendirilmiştir.
D) Hem birinci hem de ikinci dizede sadece I ve III numaralı açıklamaların ortak örnekleri bulunmaktadır.
E) Dizelerde sadece doğa olayları anlatılmış olup yukarıdaki tanımların hiçbirine uygun bir kullanım yoktur.
"Alnına dökülen saçlarını yavaşça geriye doğru tararken göğsündeki sızıyı dindiren küçücük bir umut hissetti."
Bu cümledeki ses olaylarıyla ilgili yapılan aşağıdaki tespitlerden hangisi yanlıştır?
B) Hem ünsüz düşmesine hem de ünsüz türemesine örnek vardır.
C) "yavaşça" ve "hissetti" sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) görülmektedir.
D) Cümlede ünsüz yumuşamasına (değişimine) uğramış herhangi bir sözcük bulunmamaktadır.
E) "sızıyı" sözcüğünde ünlü daralması gerçekleşmiştir.
Aşağıda iki farklı şiirden alınmış dizeler verilmiştir:
I. Şiir:
"Geçti istemem gelmeni,
Yokluğunda buldum seni;"
II. Şiir:
"Siyah saçın yanlarına tarama,
Açıp yüreğimi merhem arama."
Bu iki şiir parçasının yapısal özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilebilir?
B) Her iki şiirde de hem kafiye (uyak) hem de redif kullanılmıştır.
C) Her iki şiirde de zengin kafiyeye yer verilmiştir.
D) Her iki şiirin de kafiye şeması "çapraz kafiye" düzenindedir.
E) Her iki şiirde de durak kullanılmamıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-siirde-yapi-soz-sanatlari-ses-bilgisi/testler