🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 9. Sınıf / 9. Sınıf Edebiyat / Şiirde yapı, söz sanatları, ses bilgisi / Çalışma Kağıdı
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Edebiyat

📄 9. Sınıf Edebiyat: Şiirde yapı, söz sanatları, ses bilgisi Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Şiirde aynı ünsüz harflerin tekrarlanmasıyla sağlanan ses uyumuna aliterasyon denir.

2. Divan edebiyatında en çok kullanılan nazım birimi dörtlüktür.

3. Yarım kafiye, dize sonlarındaki tek ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.

4. Şiirde ölçüyü ve kafiyeyi reddederek serbest tarzda yazılan şiirlere serbest nazım denir.

5. Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her yerde aynı zamanda intak (konuşturma) sanatı da kesinlikle vardır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Şiirde dize sonlarında yazılışları ve görevleri aynı olan eklerin veya kelimelerin tekrarlanmasına denir.
2. İki dize sonundaki ikişer ses benzerliğine dayanan kafiye türüne kafiye adı verilir.
3. İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insan özelliği kazandırma sanatına denir.
4. Şiirde dizelerin hece sayılarının eşitliğine dayanan, Türk edebiyatının milli ölçüsüne ölçüsü denir.
5. Şiirdeki seslerin tekrarlanmasıyla elde edilen iç ahenge, uyuma ve ritme denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Şiirde ahenk sağlamak amacıyla aynı ünlü harflerin sıkça tekrarlanmasıdır.
« Dize sonlarında üç veya daha fazla ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.
« Aralarında ortak nitelik bulunan iki şeyden zayıf olanın güçlü olana benzetilmesi sanatıdır.
« Şiiri oluşturan dize gruplarıdır (dize, beyit, dörtlük, bent).
« Birbirine karşıt iki düşünce, kavram veya duygunun bir arada kullanılması sanatıdır.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. "Sarı saçlım, mavi gözlüm / Neredesin sen?" dizelerinde geçen "Sarı saçlım, mavi gözlüm" ifadesiyle Atatürk kastedilmiştir. Kendisi açıkça söylenmeyip sadece özellikleri verilerek yapılan bu söz sanatının adı nedir?

2. "Karadutum, çatal karam, çingenem / Nar tanem, nur tanem, bir tanem" dizelerinde hangi sesin tekrarlanmasıyla asonans yapılmıştır?

3. Dize sonlarındaki kafiye düzeninin "a-a-b-b" veya "a-a-a-b" şeklinde olmasına ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. "Kandilli yüzerken uykularda / Mehtabı sürükledik sularda"

Bu dizelerin kafiye ve redif özellikleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

2. "Ağaçlar sonbahara hazırlanıyor, / Yapraklar usulca vedalaşıyor dallarla."

Bu dizelerde görülen en belirgin söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

3. I. Hece ölçüsü, Türk edebiyatının milli ölçüsüdür.
II. Serbest şiirde hece veya aruz ölçüsü aranmaz.
III. Aruz ölçüsü, hecelerin açık ve kapalı olmasına dayanır.
IV. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü aruz ölçüsüdür.
V. Hece ölçüsünde dizelerin durak yerlerinde kelimeler bölünebilir.

Yukarıdaki numaralanmış bilgilerden hangileri yanlıştır?

4. "Yüce dağların başında salkım salkım olan bulut / Saçın çözüp benim için yaşın yaşın ağlar mısın"

Bu dizelerde "bulutun ağlaması" ve "saçını çözmesi" ifadelerinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

5. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "aliterasyon" yapılmıştır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. "Ruhumun senden, İlahi, şudur ancak emeli: / Değmesin mabedimin göğsüne namahrem eli."



Yukarıdaki beyitte yer alan kafiye ve redifleri bularak çeşitlerini belirtiniz.

2. "Teşbih (Benzetme)" sanatının dört temel ögesini yazarak kısaca açıklayınız.

3. Şiirde "Ahenk Unsurları" nelerdir? 9. sınıf müfredatı kapsamında öğrendiğiniz en az 5 ahenk unsurunu yazarak açıklayınız.