Redif Kafiyeler Ders Notu

Şiirde ahengi sağlamak amacıyla kullanılan önemli unsurlardan biri olan redif, dize sonlarında belirli bir düzen içinde tekrar eden ses benzerlikleridir. Ancak redif, sadece ses benzerliği olmaktan öte, aynı görev ve anlamı taşıyan eklerin veya kelimelerin tekrarı demektir. Redifi doğru anlamak için öncelikle kafiye ile farkını iyi kavramak gerekir.

Redif Nedir? 🤔

Redif, şiirde dize sonlarında yer alan, görevleri ve anlamları aynı olan ek veya sözcüklerin tekrar etmesidir. Şiire hem musiki hem de anlam derinliği katan redifler, dize sonu uyaklarından (kafiye) sonra gelir.

Redifin Temel Özellikleri:

• Dize sonlarında bulunur.
• Tekrar eden ek veya sözcüklerin görevi ve anlamı aynıdır.
• Kafiyeden sonra gelir; yani önce kafiye aranır, sonra redif.
• Şiire ahenk ve ritim katar.

Redif ve Kafiye Farkı 🤝

Redif ve kafiye, şiirde ses benzerliği sağlayan unsurlar olsalar da aralarında önemli bir fark vardır:

• Kafiye (Uyak): Dize sonlarındaki ses veya hece benzerliğidir. Görev veya anlam benzerliği aranmaz, sadece seslerin uyumu önemlidir.
• Redif: Dize sonlarındaki kelimelerde bulunan, aynı görevdeki eklerin veya aynı anlamdaki sözcüklerin tekrar etmesidir.

Örnek:

Güller açtı bahçe-de

Kuşlar öter gece-de

Bu dizelerde;

• "bahçe" ve "gece" kelimelerinin sonundaki "-ce" sesleri kafiye oluşturur (tam kafiye).
• "-de" ekleri ise her iki kelimede de "bulunma hal eki" görevinde olduğu için rediftir.

Redif Çeşitleri 📚

Redifler, tekrar eden unsurların niteliğine göre iki ana başlık altında incelenir:

1. Ek Halinde Redifler ✨

Dize sonlarındaki kelimelerin kök veya gövdesinden sonra gelen, aynı görevdeki yapım veya çekim eklerinin tekrar etmesidir.

• Çekim Ekleri Halinde Redif:
  • Şahıs Ekleri:

    Gel-irim

    Gid-erim

    (Her ikisi de 1. tekil şahıs eki olan "-im" rediftir.)

  • Zaman Ekleri:

    Oku-du

    Yaz-dı

    (Her ikisi de görülen geçmiş zaman eki olan "-du/-dı" rediftir.)

  • Hal Ekleri:

    Ev-e

    Yol-a

    (Her ikisi de yönelme hal eki olan "-e/-a" rediftir.)

  • Çoğul Ekleri:

    Kalemler-imiz

    Defterler-imiz

    ("-imiz" hem çoğul hem iyelik eki olarak aynı görevde rediftir.)

• Yapım Ekleri Halinde Redif:

  • Dost-luk

    Yalnız-lık

    (Her ikisi de isimden isim yapan "-luk/-lık" eki rediftir.)

2. Sözcük Halinde Redifler 📝

Dize sonlarında, anlamı ve görevi tamamen aynı olan bir veya birden fazla sözcüğün aynen tekrar etmesidir. Bu sözcükler, ek almamış veya aynı ekleri almış olabilirler.

Örnek:

Akşam oldu, yıldızlar çıktı yine

Gönlüm seni arar durur yine

(Her iki dizede de "yine" sözcüğü, aynı anlam ve görevde tekrar ettiği için sözcük halinde rediftir.)

Yüreğimde bir sızı var

Gözlerimde yaşlar var

(Her iki dizede de "var" sözcüğü, aynı anlam ve görevde tekrar ettiği için sözcük halinde rediftir.)