💡 9. Sınıf Edebiyat: Öznel nesnel Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki cümleyi inceleyerek anlatım özelliğini (öznel/nesnel) belirleyiniz:
"Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük ili Konya'dır."
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için cümlenin kanıtlanabilir olup olmadığına bakmalıyız:
Cümlede belirtilen bilgi, resmi verilere ve harita bilgilerine dayanmaktadır. 🗺️
Kişiden kişiye değişen bir beğeni, yorum veya duygu içermez. ⚖️
Doğruluğu veya yanlışlığı bilimsel olarak ispatlanabilir. ✅
Bu nedenlerle bu cümle Nesnel Anlatımlı bir cümledir.
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki cümleyi inceleyerek anlatım özelliğini belirleyiniz:
"Yeşil renk, doğanın huzurunu yansıtan en dinlendirici renktir."
Çözüm ve Açıklama
Cümledeki ifadeleri analiz edelim:
"En dinlendirici" ve "Huzurunu yansıtan" ifadeleri kişisel bir yorumdur. 🎨
Bir başkasına göre mavi veya beyaz renk daha dinlendirici olabilir. 🤔
Bu yargı, kişisel bir beğeniye dayandığı için kanıtlanamaz. ❌
Bu nedenle bu cümle Öznel Anlatımlı bir cümledir. ✨
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümlede hangi anlatım türü ağır basmaktadır?
"Yazarın son yayımlanan romanı \( 340 \) sayfadan oluşmaktadır ve eser beş bölümden meydana gelmiştir."
Çözüm ve Açıklama
Cümleyi ögelerine ayırarak inceleyelim:
Sayfa sayısı olan \( 340 \) rakamı, fiziksel bir gerçektir ve sayılabilir. 📖
Eserin beş bölümden oluşması, kitabın içindekiler kısmına bakılarak ispatlanabilir. 🔍
Yazarın üslubu veya kitabın kalitesi hakkında hiçbir kişisel yorum yapılmamıştır. 📋
Bu bilgiler ışığında cümle Nesnel Anlatımlı bir cümledir.
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Aşağıdaki cümleyi öznel yapan ifadeyi bulunuz:
"Şairin şiirlerinde kullandığı akıcı dil, okuyucunun ruhunda derin izler bırakıyor."
Çözüm ve Açıklama
Cümledeki kelimeleri değerlendirelim:
"Akıcı dil" ifadesi görecelidir; birine akıcı gelen dil başkasına ağır gelebilir. ✍️
"Ruhunda derin izler bırakmak" tamamen kişisel bir duygulanımdır ve ölçülemez. ❤️
Cümle, şairin sanatı üzerine bir beğeni ve yorum içermektedir. 🌟
Bu cümledeki "akıcı" ve "derin izler bırakıyor" ifadeleri cümleyi Öznel Anlatımlı yapmaktadır.
5
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Aşağıdaki iki cümleyi karşılaştırarak hangisinin nesnel olduğunu bulunuz:
I. "Romanın kahramanı, olaylar karşısında oldukça kararsız bir tutum sergiliyor." II. "Romanın kahramanı, hikaye boyunca toplam \( 4 \) farklı şehir geziyor."
Çözüm ve Açıklama
Cümleleri tek tek analiz edelim:
I. Cümle: "Kararsız bir tutum" ifadesi bir yorumdur. Bir okuyucuya göre kahraman kararsızken, diğerine göre temkinli olabilir. Bu yüzden Özneldir. 🧐
II. Cümle: Kahramanın gezdiği şehir sayısı \( 4 \) olarak belirtilmiştir. Bu durum metin üzerinden sayılabilir ve ispatlanabilir bir veridir. 📍
Sonuç olarak II. cümle Nesnel Anlatımlıdır. ✅
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir eleştirmen, yeni çıkan bir kitap hakkında şu notu düşmüştür:
"Eserin kapağında canlı renkler kullanılmış; ancak bu renkler kitabın hüzünlü içeriğiyle hiç bağdaşmamış."
Bu eleştirmenin cümlesi hakkında ne söylenebilir?
Çözüm ve Açıklama
Eleştirmenin cümlesini parçalara ayıralım:
"Kapakta canlı renkler kullanılmış" kısmı, kapağa bakılarak doğrulanabileceği için nesnel bir gözlemdir. 🎨
"İçeriğiyle hiç bağdaşmamış" kısmı ise eleştirmenin kendi estetik anlayışıdır. Başka bir okuyucu zıtlığın uyumunu beğenebilir. 🎭
Cümle içerisinde bir yorum ve değerlendirme barındırdığı için genel toplamda Öznel Anlatım kategorisine girer. 💡
Cümle, nesnel bir veriden yola çıkarak öznel bir sonuca ulaşmıştır.
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Günlük hayatta karşılaştığımız aşağıdaki iki durumdan hangisi "Nesnel" bir bildirimdir?
A) "Bugün hava çok kasvetli ve sıkıcı." B) "Termometre bugün hava sıcaklığını \( 25 \) derece gösteriyor."
Çözüm ve Açıklama
Günlük yaşamdaki bu ifadeleri değerlendirelim:
A Durumu: "Kasvetli" ve "sıkıcı" kelimeleri kişinin o anki ruh halini yansıtır. Güneşli havayı sevmeyen biri için yağmurlu hava sıkıcı olmayabilir. Bu yüzden Özneldir. ☁️
B Durumu: Termometrenin gösterdiği \( 25 \) derece değeri, bir ölçüm sonucudur. Herkes termometreye baktığında aynı rakamı görür. 🌡️
Bu nedenle B seçeneği Nesnel Anlatımlıdır. ✅
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Aşağıdaki paragrafta numaralandırılmış cümlelerin hangisinde öznellik söz konusudur?
(1) Yazar, bu kitabında çocukluk anılarını anlatıyor. (2) Kitap toplam \( 150 \) sayfadan oluşuyor. (3) Anlatılan olaylar \( 1950 \)'li yılların Anadolu'sunda geçiyor. (4) Yazarın samimi dili, okuru adeta o yıllara götürüyor.
Çözüm ve Açıklama
Cümleleri tek tek inceleyelim:
(1) Numaralı Cümle: Konu tespiti yapılmıştır, nesneldir. 📝
(2) Numaralı Cümle: Sayfa sayısı belirtilmiştir, nesneldir. 🔢
(3) Numaralı Cümle: Zaman ve mekan bilgisi verilmiştir, nesneldir. 📅
(4) Numaralı Cümle: "Samimi dil" ve "okuru adeta o yıllara götürmek" ifadeleri kişisel bir beğenidir. Her okur aynı samimiyeti hissetmeyebilir. 💖
Bu yüzden (4) numaralı cümle Öznel Anlatımlıdır. 🎯
9. Sınıf Edebiyat: Öznel nesnel Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümleyi inceleyerek anlatım özelliğini (öznel/nesnel) belirleyiniz:
"Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük ili Konya'dır."
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için cümlenin kanıtlanabilir olup olmadığına bakmalıyız:
Cümlede belirtilen bilgi, resmi verilere ve harita bilgilerine dayanmaktadır. 🗺️
Kişiden kişiye değişen bir beğeni, yorum veya duygu içermez. ⚖️
Doğruluğu veya yanlışlığı bilimsel olarak ispatlanabilir. ✅
Bu nedenlerle bu cümle Nesnel Anlatımlı bir cümledir.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümleyi inceleyerek anlatım özelliğini belirleyiniz:
"Yeşil renk, doğanın huzurunu yansıtan en dinlendirici renktir."
Çözüm:
Cümledeki ifadeleri analiz edelim:
"En dinlendirici" ve "Huzurunu yansıtan" ifadeleri kişisel bir yorumdur. 🎨
Bir başkasına göre mavi veya beyaz renk daha dinlendirici olabilir. 🤔
Bu yargı, kişisel bir beğeniye dayandığı için kanıtlanamaz. ❌
Bu nedenle bu cümle Öznel Anlatımlı bir cümledir. ✨
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlede hangi anlatım türü ağır basmaktadır?
"Yazarın son yayımlanan romanı \( 340 \) sayfadan oluşmaktadır ve eser beş bölümden meydana gelmiştir."
Çözüm:
Cümleyi ögelerine ayırarak inceleyelim:
Sayfa sayısı olan \( 340 \) rakamı, fiziksel bir gerçektir ve sayılabilir. 📖
Eserin beş bölümden oluşması, kitabın içindekiler kısmına bakılarak ispatlanabilir. 🔍
Yazarın üslubu veya kitabın kalitesi hakkında hiçbir kişisel yorum yapılmamıştır. 📋
Bu bilgiler ışığında cümle Nesnel Anlatımlı bir cümledir.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümleyi öznel yapan ifadeyi bulunuz:
"Şairin şiirlerinde kullandığı akıcı dil, okuyucunun ruhunda derin izler bırakıyor."
Çözüm:
Cümledeki kelimeleri değerlendirelim:
"Akıcı dil" ifadesi görecelidir; birine akıcı gelen dil başkasına ağır gelebilir. ✍️
"Ruhunda derin izler bırakmak" tamamen kişisel bir duygulanımdır ve ölçülemez. ❤️
Cümle, şairin sanatı üzerine bir beğeni ve yorum içermektedir. 🌟
Bu cümledeki "akıcı" ve "derin izler bırakıyor" ifadeleri cümleyi Öznel Anlatımlı yapmaktadır.
Örnek 5:
Aşağıdaki iki cümleyi karşılaştırarak hangisinin nesnel olduğunu bulunuz:
I. "Romanın kahramanı, olaylar karşısında oldukça kararsız bir tutum sergiliyor." II. "Romanın kahramanı, hikaye boyunca toplam \( 4 \) farklı şehir geziyor."
Çözüm:
Cümleleri tek tek analiz edelim:
I. Cümle: "Kararsız bir tutum" ifadesi bir yorumdur. Bir okuyucuya göre kahraman kararsızken, diğerine göre temkinli olabilir. Bu yüzden Özneldir. 🧐
II. Cümle: Kahramanın gezdiği şehir sayısı \( 4 \) olarak belirtilmiştir. Bu durum metin üzerinden sayılabilir ve ispatlanabilir bir veridir. 📍
Sonuç olarak II. cümle Nesnel Anlatımlıdır. ✅
Örnek 6:
Bir eleştirmen, yeni çıkan bir kitap hakkında şu notu düşmüştür:
"Eserin kapağında canlı renkler kullanılmış; ancak bu renkler kitabın hüzünlü içeriğiyle hiç bağdaşmamış."
Bu eleştirmenin cümlesi hakkında ne söylenebilir?
Çözüm:
Eleştirmenin cümlesini parçalara ayıralım:
"Kapakta canlı renkler kullanılmış" kısmı, kapağa bakılarak doğrulanabileceği için nesnel bir gözlemdir. 🎨
"İçeriğiyle hiç bağdaşmamış" kısmı ise eleştirmenin kendi estetik anlayışıdır. Başka bir okuyucu zıtlığın uyumunu beğenebilir. 🎭
Cümle içerisinde bir yorum ve değerlendirme barındırdığı için genel toplamda Öznel Anlatım kategorisine girer. 💡
Cümle, nesnel bir veriden yola çıkarak öznel bir sonuca ulaşmıştır.
Örnek 7:
Günlük hayatta karşılaştığımız aşağıdaki iki durumdan hangisi "Nesnel" bir bildirimdir?
A) "Bugün hava çok kasvetli ve sıkıcı." B) "Termometre bugün hava sıcaklığını \( 25 \) derece gösteriyor."
Çözüm:
Günlük yaşamdaki bu ifadeleri değerlendirelim:
A Durumu: "Kasvetli" ve "sıkıcı" kelimeleri kişinin o anki ruh halini yansıtır. Güneşli havayı sevmeyen biri için yağmurlu hava sıkıcı olmayabilir. Bu yüzden Özneldir. ☁️
B Durumu: Termometrenin gösterdiği \( 25 \) derece değeri, bir ölçüm sonucudur. Herkes termometreye baktığında aynı rakamı görür. 🌡️
Bu nedenle B seçeneği Nesnel Anlatımlıdır. ✅
Örnek 8:
Aşağıdaki paragrafta numaralandırılmış cümlelerin hangisinde öznellik söz konusudur?
(1) Yazar, bu kitabında çocukluk anılarını anlatıyor. (2) Kitap toplam \( 150 \) sayfadan oluşuyor. (3) Anlatılan olaylar \( 1950 \)'li yılların Anadolu'sunda geçiyor. (4) Yazarın samimi dili, okuru adeta o yıllara götürüyor.
Çözüm:
Cümleleri tek tek inceleyelim:
(1) Numaralı Cümle: Konu tespiti yapılmıştır, nesneldir. 📝
(2) Numaralı Cümle: Sayfa sayısı belirtilmiştir, nesneldir. 🔢
(3) Numaralı Cümle: Zaman ve mekan bilgisi verilmiştir, nesneldir. 📅
(4) Numaralı Cümle: "Samimi dil" ve "okuru adeta o yıllara götürmek" ifadeleri kişisel bir beğenidir. Her okur aynı samimiyeti hissetmeyebilir. 💖
Bu yüzden (4) numaralı cümle Öznel Anlatımlıdır. 🎯