✅ 9. Sınıf Edebiyat: Metindeki dil ve anlatım özelliklerini belirler Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Metindeki dil ve anlatım özelliklerini belirler Testi
"Sabah erkenden kalktım. Pencereyi açıp dışarıya baktım. Sokakta kimsecikler yoktu. Çantamı alıp sessizce evden çıktım."
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki bakış açılarından hangisi kullanılmıştır?
B) Gözlemci bakış açısı
C) Kahraman bakış açısı
D) Çoğulcu bakış açısı
E) Nesnel bakış açısı
"Küçük, şirin bir kasabaydı burası. Yolun iki yanında yükselen ikişer katlı ahşap evlerin pencerelerinden kırmızı sardunyalar sarkıyordu. Sokaklar arnavut kaldırımıyla kaplıydı."
Bu parçanın anlatımında ağır basan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Betimleme
C) Açıklama
D) Tartışma
E) Örneklendirme
"Su, iki hidrojen ve bir oksijen atomunun birleşmesiyle oluşan, oda sıcaklığında sıvı hâlde bulunan renksiz ve kokusuz bir bileşiktir."
Bu parçada dil, hangi işlevinde kullanılmıştır?
B) Alıcıyı harekete geçirme işlevi
C) Kanalı kontrol işlevi
D) Göndergesel işlev
E) Dil ötesi işlev
"Roman, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları geniş bir çerçevede ele alır. Hikâye ise romana göre daha dar bir zaman dilimini ve sınırlı sayıdaki karakteri konu edinir."
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur?
B) Karşılaştırma
C) Tanık gösterme
D) Sayısal verilerden yararlanma
E) Benzetme
"Ahmet, otobüs durağına doğru hızlı adımlarla yürüyordu. İçinde tarifsiz bir korku vardı; geç kalırsa işini kaybedeceğini çok iyi biliyordu. Kafasından geçen kötü senaryoları susturmaya çalışarak derin bir nefes aldı."
Bu parçanın anlatıcısı ve bakış açısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Üçüncü kişili anlatıcı - Gözlemci bakış açısı
C) Üçüncü kişili anlatıcı - İlahi (hakim) bakış açısı
D) Birinci kişili anlatıcı - İlahi (hakim) bakış açısı
E) Üçüncü kişili anlatıcı - Kahraman bakış açısı
"Güneşin altın sarısı saçları, mavi denizin dalgalı göğsünde adeta bir raks eyliyor; rüzgârın fısıltısı, ruhumun derinliklerindeki hicranı coşturuyordu."
Bu parçanın dil ve anlatım özellikleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Söz sanatlarına ve benzetmelere yer verilmiştir.
C) Yalın ve sade bir anlatım tercih edilmiştir.
D) Mecazlı söyleyişler barındırmaktadır.
E) Öznel bir anlatım hâkimdir.
"Güneş batarken köyün dar sokaklarında bir gölge belirdi. Sırtında eski, yırtık bir palto olan bu adam, yavaş adımlarla kahvehaneye doğru ilerledi. Kapıyı hafifçe aralayıp içeri süzüldü."
Bu parçanın dil ve anlatım özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
B) Öyküleyici ve betimleyici ögeler bir arada kullanılmıştır.
C) Tartışmacı bir üslupla nesnel bilgiler aktarılmıştır.
D) Birinci kişili anlatıcının gözlemlerine yer verilmiştir.
E) Dil, tamamen dil ötesi işlevinde kullanılmıştır.
"Sanat, insanın duygu ve düşüncelerini estetik bir biçimde ifade etme çabasıdır. Tolstoy da bu konuda, 'Sanat; insanın bir zamanlar yaşamış olduğu bir duyguyu, kendinde canlandırdıktan sonra, aynı duyguyu başkalarının da hissedebilmesi için hareket, çizgi, renk, ses ya da sözcüklerle aktarmasıdır.' diyerek sanatın paylaşım yönünü vurgular."
Bu parçada düşünceyi geliştirmek amacıyla aşağıdakilerin hangisine başvurulmuştur?
B) Benzetme
C) Tanık gösterme
D) Somutlaştırma
E) Kişileştirme
"Kitap okumak, zihni dinlendiren en etkili eylemlerden biridir. (I) Her kitap, okuyucuya yepyeni dünyaların kapılarını aralar. (II) Ancak televizyon izlemek de bir o kadar popüler bir aktivitedir. (III) Bu kapılardan geçen insan, hayal gücünün sınırlarını zorlar. (IV) Böylece kelime dağarcığı zenginleşir ve olaylara farklı açılardan bakmayı öğrenir."
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
B) II
C) III
D) IV
E) Hiçbiri
"Türkçede isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onlara sahiplik anlamı katan eklere iyelik ekleri denir. Örneğin 'kitabım' kelimesindeki '-ım' eki birinci tekil kişi iyelik ekidir."
Bu parçada dil, hangi işlevinde kullanılmıştır?
B) Dil ötesi işlev
C) Alıcıyı harekete geçirme işlevi
D) Kanalı kontrol işlevi
E) Şiirsel (sanatsal) işlev
"Yazar, eserlerinde gereksiz sözcüklere asla yer vermez. Onun cümlelerinde tek bir kelimeyi bile çıkarsanız cümlenin anlamı bozulur veya daralır."
Bu parçada sözü edilen yazarın anlatımında öne çıkan nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
B) Özgünlük
C) Duruluk
D) Yalınlık
E) Tutarlılık
"Zaman, avuçlarımızın arasından süzülüp giden bir kum tanesi gibi akıp gidiyordu. Biz ise bu amansız akışın ortasında, geçmişin küllerini üfleyerek ısınmaya çalışan çaresiz çocuklardık. Ne rüzgâr dindi ne de içimizdeki o eski, kırık dökük ezgiler sustu."
Bu parçanın dil ve anlatım özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Anlatıcı, olayların içinde yer alan kahramanlardan biridir.
C) Lirik ve hüzünlü bir tonlama hâkimdir.
D) Somutlaştırmaya başvurularak soyut kavramlar görünür kılınmıştır.
E) Tamamen nesnel verilere dayalı, açıklayıcı bir üslup benimsenmiştir.
"İçeri girdiğinde herkes ona bakıyordu. Yüzü kızardı, elleri titremeye başladı. 'Acaba üstümde bir gariplik mi var?' diye düşündü. Oysa kimsenin onunla ilgilendiği yoktu; herkes sadece kapının açılma sesine yönelmişti. Ama o, bu durumu kendi yetersizliğine yordu ve sessizce köşesine çekildi."
Bu parçanın anlatım özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
B) Olaylar, kahramanın kendi ağzından (birinci kişiyle) anlatılmıştır.
C) İlahi bakış açısı kullanılarak kahramanın iç dünyası ve başkalarının gerçek niyetleri karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
D) Bilgi verme amacı güdüldüğü için dil göndergesel işlevde kullanılmıştır.
E) Zaman akışında geriye dönüş (flashback) tekniğinden yararlanılmıştır.
"Edebiyat, dille gerçekleştirilen bir güzel sanatlar etkinliğidir. Ancak onu sadece kelimelerin yan yana getirilmesi olarak görmek, bir resmi sadece boya piksellerinden ibaret saymak gibidir. Nasıl ki ressam tuvale ruhunu üflerse, yazar da kelimelere can verir. Bu yüzden her edebi eser, yazarının parmak izini taşır."
Bu parçanın dil ve anlatım özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Benzetme yoluyla soyut bir durum somut bir örnekle açıklanmıştır.
C) "Parmak izi" ifadesiyle edebi eserlerin "özgünlük" niteliğine vurgu yapılmıştır.
D) Yazar, kendi düşüncelerini kanıtlamak için tanık gösterme yoluna başvurmuştur.
E) Dil, sanatsal (şiirsel) ve göndergesel işlevlerin harmanlandığı bir yapıda kullanılmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-metindeki-dil-ve-anlatim-ozelliklerini-belirler/testler