📄 9. Sınıf Edebiyat: Metindeki dil ve anlatım özelliklerini belirler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir metinde gereksiz sözcük kullanılmaması duruluk ilkesiyle ilgilidir.
2. Yazarın olayları tamamen tarafsız bir gözle, adeta bir kamera sessizliğiyle aktardığı bakış açısına ilahi (hakim) bakış açısı denir.
3. Öyküleyici anlatımda amaç, okuyucuya bir konu hakkında bilgi vermek ve onu aydınlatmaktır.
4. Metinde dilin heyecana bağlı işlevde kullanılması, duyguların ve coşkuların ön plana çıktığını gösterir.
5. Metnin tek bir anlama gelecek şekilde net olması ve okuyucuda kafa karışıklığı yaratmaması açıklık ilkesiyle ilgilidir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Metinde gereksiz sözcüklerin kullanılması hangi anlatım ilkesine aykırıdır?
2. Yazarın düşüncelerini kanıtlamak amacıyla nesnel verilerden, anketlerden veya istatistiklerden yararlanmasına ne ad verilir?
3. Metinde 'gözlemci bakış açısı' kullanıldığında anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdakilerin hangisinde dilin şiirsel (sanatsal) işlevi ağır basmaktadır?
2. Bir yazarın kendi tarzını yaratması, başka hiçbir yazara benzememesi ve taklitçi olmaması hangi anlatım ilkesiyle doğrudan ilgilidir?
3. I. Anlatıcı olayların içinde yer almaz, sadece dışarıdan gözlemler.
II. Kahramanların zihninden geçenleri, geçmişlerini ve geleceklerini bilir.
III. Anlatım üçüncü kişi ağzından yapılır.
Yukarıda özellikleri verilen bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'karşılaştırma' düşünceyi geliştirme yoluna başvurulmuştur?
5. Bir metinde yazarın düşüncelerini daha somut hale getirmek ve anlaşılırlığı artırmak amacıyla konuyla ilgili örnekler vermesine ne ad verilir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Açıklayıcı anlatım biçimi ile tartışmacı anlatım biçimi arasındaki en temel farkları yazınız.
2. Duruluk ve yalınlık (sadelik) kavramlarını açıklayarak aralarındaki farkı belirtiniz.
3. İlahi (hakim) bakış açısı ile gözlemci bakış açısı arasındaki farkları anlatıcı ve bilgi düzeyi yönünden karşılaştırınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Metindeki dil ve anlatım özelliklerini belirler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir metinde gereksiz sözcük kullanılmaması duruluk ilkesiyle ilgilidir. |
| ( .... ) | Yazarın olayları tamamen tarafsız bir gözle, adeta bir kamera sessizliğiyle aktardığı bakış açısına ilahi (hakim) bakış açısı denir. |
| ( .... ) | Öyküleyici anlatımda amaç, okuyucuya bir konu hakkında bilgi vermek ve onu aydınlatmaktır. |
| ( .... ) | Metinde dilin heyecana bağlı işlevde kullanılması, duyguların ve coşkuların ön plana çıktığını gösterir. |
| ( .... ) | Metnin tek bir anlama gelecek şekilde net olması ve okuyucuda kafa karışıklığı yaratmaması açıklık ilkesiyle ilgilidir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Metinde anlatıcının olayları yaşayan kahramanlardan biri olduğu ve 'ben' ağzıyla konuştuğu bakış açısına .................... bakış açısı denir. |
| 2) | Bir yazıda düşünceyi inandırıcı kılmak için alanında uzman başkalarının görüşlerine yer vermeye .................... denir. |
| 3) | Kelimelerin ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanıldığı, bilgi vermeyi amaçlayan metinlerde dil genellikle .................... işlevinde kullanılır. |
| 4) | Kelimelerin, seslerin ve cümlelerin birbiriyle uyumlu olması, metnin okunurken kulağı tırmalamaması özelliğine .................... denir. |
| 5) | Bir metinde olayların, kişilerin, zaman ve mekân unsurlarına bağlı olarak bir akış içinde anlatılmasına .................... anlatım biçimi denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Metinde gereksiz sözcüklerin kullanılması hangi anlatım ilkesine aykırıdır? |
| 2) | Yazarın düşüncelerini kanıtlamak amacıyla nesnel verilerden, anketlerden veya istatistiklerden yararlanmasına ne ad verilir? |
| 3) | Metinde 'gözlemci bakış açısı' kullanıldığında anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdakilerin hangisinde dilin şiirsel (sanatsal) işlevi ağır basmaktadır?
A) Bu kitap toplamda iki yüz elli sayfadan oluşmaktadır.
B) Su, deniz seviyesinde yüz derecede kaynamaya başlar.
C) Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden, eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak.
D) Yarın sabah saat sekizde okul bahçesinde toplanacağız.
E) Zamirler, isimlerin yerini tutan sözcük gruplarıdır.
|
| 2) |
Bir yazarın kendi tarzını yaratması, başka hiçbir yazara benzememesi ve taklitçi olmaması hangi anlatım ilkesiyle doğrudan ilgilidir?
A) Duruluk
B) Açıklık
C) Akıcılık
D) Özgünlük
E) Yalınlık
|
| 3) |
I. Anlatıcı olayların içinde yer almaz, sadece dışarıdan gözlemler. II. Kahramanların zihninden geçenleri, geçmişlerini ve geleceklerini bilir. III. Anlatım üçüncü kişi ağzından yapılır. Yukarıda özellikleri verilen bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kahraman bakış açısı
B) İlahi (Hakim) bakış açısı
C) Gözlemci bakış açısı
D) Çoğulcu bakış açısı
E) Nesnel bakış açısı
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'karşılaştırma' düşünceyi geliştirme yoluna başvurulmuştur?
A) Bu yılki kış mevsimi, geçen yıla göre çok daha sert ve soğuk geçiyor.
B) Yazar, son kitabında Anadolu insanının yalnızlığını ele almış.
C) Yahya Kemal, şiir hakkında 'Şiir, kelimelerle kurulmuş bir melodidir.' der.
D) Kitap okumak insanın hayal dünyasını zenginleştirir.
E) Bahçedeki kırmızı güller mis gibi kokuyordu.
|
| 5) |
Bir metinde yazarın düşüncelerini daha somut hale getirmek ve anlaşılırlığı artırmak amacıyla konuyla ilgili örnekler vermesine ne ad verilir?
A) Tanımlama
B) Tanık gösterme
C) Örnekleme
D) Benzetme
E) Karşılaştırma
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Açıklayıcı anlatım biçimi ile tartışmacı anlatım biçimi arasındaki en temel farkları yazınız. |
| 2) | Duruluk ve yalınlık (sadelik) kavramlarını açıklayarak aralarındaki farkı belirtiniz. |
| 3) | İlahi (hakim) bakış açısı ile gözlemci bakış açısı arasındaki farkları anlatıcı ve bilgi düzeyi yönünden karşılaştırınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-metindeki-dil-ve-anlatim-ozelliklerini-belirler/etkinlikler