📄 9. Sınıf Edebiyat: Metin yapısı, söz sanatları ve metin türleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Teşbih (benzetme) sanatında kendisine benzetilen ve benzeyen olmak üzere iki temel öge bulunmak zorundadır.
2. Fabllar, öğretici metinler sınıfına giren ve tamamen gerçek olayları anlatan metin türleridir.
3. Metnin yapısını oluşturan birimler arasındaki anlam ve biçim ilişkisine bağlam denir.
4. Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her yerde aynı zamanda intak (konuşturma) sanatı da vardır.
5. Öyküleyici metinlerde olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekân yapı unsurlarını oluşturur.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Kişileştirme (teşhis) ve konuşturma (intak) sanatları arasındaki temel fark nedir?
2. Bir metnin yapı unsurları denildiğinde akla gelen dört temel ögeyi yazınız.
3. Söz sanatlarından 'teşbih-i beliğ' (güzel benzetme) hangi iki temel ögeyle yapılır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki dizelerin hangisinde tezat (karşıtlık) sanatı kullanılmıştır?
2. Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin özelliklerinden biri değildir?
3. I. Olayların kronolojik veya mantıksal sırayla dizilmesi
II. Olayın geçtiği çevre veya ortam
III. Olayı yaşayan kurmaca varlıklar
IV. Olayın gerçekleştiği süre veya an
Yukarıda numaralanmış açıklamalar sırasıyla hangi yapı unsurlarına aittir?
4. 'Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım; / Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.' dizelerinde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri belirgin olarak kullanılmıştır?
5. Aşağıdaki metin türlerinden hangisi 'olay çevresinde gelişen edebi metinler' grubunda yer almaz?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Sanatsal (edebi) metinler ile öğretici metinleri; amaç, dilin işlevi ve gerçeklik yönünden karşılaştırarak açıklayınız.
2. 'Sarı tamburam sen ne için inlersin? / Derdim vardır onun için inlerim.' dizelerinde kullanılan söz sanatlarını tespit ederek bu sanatların dizelerde nasıl gerçekleştirildiğini açıklayınız.
3. Bir metinde 'tema' ile 'konu' arasındaki farkı 9. sınıf edebiyat dersinde öğrendiğiniz bilgiler doğrultusunda açıklayınız. Birer örnekle somutlaştırınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Metin yapısı, söz sanatları ve metin türleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Teşbih (benzetme) sanatında kendisine benzetilen ve benzeyen olmak üzere iki temel öge bulunmak zorundadır. |
| ( .... ) | Fabllar, öğretici metinler sınıfına giren ve tamamen gerçek olayları anlatan metin türleridir. |
| ( .... ) | Metnin yapısını oluşturan birimler arasındaki anlam ve biçim ilişkisine bağlam denir. |
| ( .... ) | Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her yerde aynı zamanda intak (konuşturma) sanatı da vardır. |
| ( .... ) | Öyküleyici metinlerde olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekân yapı unsurlarını oluşturur. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insan özelliği kazandırma sanatına .................... denir. |
| 2) | Yazılışları aynı, anlamları farklı olan kelimelerin bir arada kullanılmasıyla yapılan söz sanatına .................... denir. |
| 3) | Edebi metinlerde yazarın okuyucuya iletmek istediği en temel, soyut ve genel düşünceye .................... denir. |
| 4) | Bilgi vermek, öğretmek veya kanıları değiştirmek amacıyla yazılan metinlere .................... metinler denir. |
| 5) | Aralarında ortak nitelik bulunan iki şeyden zayıf olanın güçlü olana benzetilmesiyle yapılan sanata .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Kişileştirme (teşhis) ve konuşturma (intak) sanatları arasındaki temel fark nedir? |
| 2) | Bir metnin yapı unsurları denildiğinde akla gelen dört temel ögeyi yazınız. |
| 3) | Söz sanatlarından 'teşbih-i beliğ' (güzel benzetme) hangi iki temel ögeyle yapılır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde tezat (karşıtlık) sanatı kullanılmıştır?
A) Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz / O şen şakrak günler, o tatlı geceler
B) Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü / Sessizce esen rüzgâr içimi ürpertti
C) Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor / Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker
D) Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi sızlar
E) Yollarda kalan gözlerime yaşlar doldu / Dönmeyecek o sevgili, ömür son buldu
|
| 2) |
Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin özelliklerinden biri değildir?
A) Dil genellikle göndergesel işlevde kullanılır.
B) Kelimeler çoğunlukla ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanılır.
C) Okuyucuda estetik zevk uyandırmak ve heyecan yaratmak temel amaçtır.
D) Nesnel bir anlatım benimsenir ve kanıtlanabilir bilgilere yer verilir.
E) Açıklama, tartışma ve kanıtlama gibi anlatım biçimlerinden yararlanılır.
|
| 3) |
I. Olayların kronolojik veya mantıksal sırayla dizilmesi II. Olayın geçtiği çevre veya ortam III. Olayı yaşayan kurmaca varlıklar IV. Olayın gerçekleştiği süre veya an Yukarıda numaralanmış açıklamalar sırasıyla hangi yapı unsurlarına aittir?
A) Olay örgüsü - Zaman - Şahıs kadrosu - Mekân
B) Olay örgüsü - Mekân - Şahıs kadrosu - Zaman
C) Tema - Mekân - Şahıs kadrosu - Zaman
D) Konu - Mekân - Yazar - Zaman
E) Olay örgüsü - Mekân - Anlatıcı - Zaman
|
| 4) |
'Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım; / Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.' dizelerinde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri belirgin olarak kullanılmıştır?
A) Teşbih - Mübalağa
B) Teşhis - Tezat
C) Cinas - Teşbih
D) İntak - Mübalağa
E) Tezat - Teşhis
|
| 5) |
Aşağıdaki metin türlerinden hangisi 'olay çevresinde gelişen edebi metinler' grubunda yer almaz?
A) Roman
B) Hikâye
C) Masal
D) Makale
E) Tiyatro
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Sanatsal (edebi) metinler ile öğretici metinleri; amaç, dilin işlevi ve gerçeklik yönünden karşılaştırarak açıklayınız. |
| 2) | 'Sarı tamburam sen ne için inlersin? / Derdim vardır onun için inlerim.' dizelerinde kullanılan söz sanatlarını tespit ederek bu sanatların dizelerde nasıl gerçekleştirildiğini açıklayınız. |
| 3) | Bir metinde 'tema' ile 'konu' arasındaki farkı 9. sınıf edebiyat dersinde öğrendiğiniz bilgiler doğrultusunda açıklayınız. Birer örnekle somutlaştırınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-metin-yapisi-soz-sanatlari-ve-metin-turleri/etkinlikler