📄 9. Sınıf Edebiyat: Metin dil özellikleri değerlendirme ölçütleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir metinde gereksiz sözcük kullanılmaması 'duruluk' ilkesiyle ilgilidir.
2. Metinde anlatımın süslü, sanatlı ve ağır olmaması durumuna 'açıklık' denir.
3. Metindeki cümlelerin birbiriyle çelişen düşünceler barındırmaması 'tutarlılık' ölçütüdür.
4. Anlatımın pürüzsüz olması, okuyucunun diline hiçbir engelin takılmaması 'akıcılık' olarak adlandırılır.
5. Metinde tek bir anlamın bulunması ve herkesin aynı şeyi anlaması 'özgünlük' ilkesidir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Bir metinde 'Eski dostlarımı çok özledim, onlarla hiç görüşmek istemiyorum.' cümlesindeki anlatım kusuru hangi anlatım ilkesine aykırıdır?
2. Yazıda gereksiz sıfatların, eş anlamlı kelimelerin bir arada kullanılması hangi anlatım ilkesini doğrudan zedeler?
3. Metinde telaffuzu zor, yabancı kelimelerin sıkça kullanılması hangi anlatım ilkesini olumsuz etkiler?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bir yazıda gereksiz sözcük kullanmak, anlatımın kalitesini düşürür. Sözcüklerden biri çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma veya bozulma olmuyorsa o sözcük gereksizdir. Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'duruluk' ilkesine aykırı bir kullanım vardır?
2. Metinde anlatılanların mantık kurallarına uygun olması, yazarın kendi içinde çelişkili ifadelere yer vermemesi gerekir. Bu cümle metin değerlendirme ölçütlerinden hangisinin tanımıdır?
3. I. Sanatlı ve süslü söyleyişlerden kaçınmak
II. Herkes tarafından aynı şekilde anlaşılabilmek
III. Söylenişi kolay sözcükleri tercih etmek
Yukarıda özellikleri verilen anlatım ilkeleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
4. Yazar, bu son romanında daha önce hiç kullanılmamış benzetmeler ve kendine has bir üslup tercih etmiştir. Bu cümlede sözü edilen yazarın metni, aşağıdaki değerlendirme ölçütlerinden hangisine en çok uymaktadır?
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'açıklık' ilkesine aykırılıktan kaynaklanan bir anlatım belirsizliği vardır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Metinlerde 'açıklık' ve 'yalınlık' kavramları arasındaki farkları kısaca açıklayınız.
2. Bir metnin 'akıcılık' özelliğini olumsuz etkileyen unsurlar nelerdir? İki örnek vererek açıklayınız.
3. Metin dil özelliklerini değerlendirirken 'bağlam' (context) kavramı neden önemlidir? Kısaca açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Metin dil özellikleri değerlendirme ölçütleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir metinde gereksiz sözcük kullanılmaması 'duruluk' ilkesiyle ilgilidir. |
| ( .... ) | Metinde anlatımın süslü, sanatlı ve ağır olmaması durumuna 'açıklık' denir. |
| ( .... ) | Metindeki cümlelerin birbiriyle çelişen düşünceler barındırmaması 'tutarlılık' ölçütüdür. |
| ( .... ) | Anlatımın pürüzsüz olması, okuyucunun diline hiçbir engelin takılmaması 'akıcılık' olarak adlandırılır. |
| ( .... ) | Metinde tek bir anlamın bulunması ve herkesin aynı şeyi anlaması 'özgünlük' ilkesidir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Metinde edebi sanatlara, ağır ve süslü ifadelere yer verilmemesine, anlatımın sade olmasına .................... denir. |
| 2) | Bir metinden her okuyucunun aynı anlamı çıkarması, anlam belirsizliğinin olmaması .................... ilkesidir. |
| 3) | Metinde az sözle çok şey anlatma sanatına, derin anlamlar barındırmaya .................... adı verilir. |
| 4) | Anlatımda gereksiz sözcüklerin bulunmaması, aynı anlama gelen kelimelerin bir arada kullanılmaması .................... kuralıdır. |
| 5) | Yazarın dil ve anlatım bakımından başka bir sanatçıya benzememesi, kendine has olmasına .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Bir metinde 'Eski dostlarımı çok özledim, onlarla hiç görüşmek istemiyorum.' cümlesindeki anlatım kusuru hangi anlatım ilkesine aykırıdır? |
| 2) | Yazıda gereksiz sıfatların, eş anlamlı kelimelerin bir arada kullanılması hangi anlatım ilkesini doğrudan zedeler? |
| 3) | Metinde telaffuzu zor, yabancı kelimelerin sıkça kullanılması hangi anlatım ilkesini olumsuz etkiler? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bir yazıda gereksiz sözcük kullanmak, anlatımın kalitesini düşürür. Sözcüklerden biri çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma veya bozulma olmuyorsa o sözcük gereksizdir. Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'duruluk' ilkesine aykırı bir kullanım vardır?
A) Kitap okumak insanın hayal dünyasını zenginleştirir.
B) Onunla ilk tanıştığımız günü dün gibi hatırlıyorum.
C) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
D) Soruları dikkatli bir şekilde okumalısınız.
E) Bu konuyu arkadaşımla uzun uzun tartıştık.
|
| 2) |
Metinde anlatılanların mantık kurallarına uygun olması, yazarın kendi içinde çelişkili ifadelere yer vermemesi gerekir. Bu cümle metin değerlendirme ölçütlerinden hangisinin tanımıdır?
A) Akıcılık
B) Yalınlık
C) Tutarlılık
D) Özgünlük
E) Duruluk
|
| 3) |
I. Sanatlı ve süslü söyleyişlerden kaçınmak II. Herkes tarafından aynı şekilde anlaşılabilmek III. Söylenişi kolay sözcükleri tercih etmek Yukarıda özellikleri verilen anlatım ilkeleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Yalınlık - Açıklık - Akıcılık
B) Duruluk - Özgünlük - Yalınlık
C) Açıklık - Duruluk - Akıcılık
D) Yalınlık - Duruluk - Özgünlük
E) Akıcılık - Açıklık - Yalınlık
|
| 4) |
Yazar, bu son romanında daha önce hiç kullanılmamış benzetmeler ve kendine has bir üslup tercih etmiştir. Bu cümlede sözü edilen yazarın metni, aşağıdaki değerlendirme ölçütlerinden hangisine en çok uymaktadır?
A) Duruluk
B) Açıklık
C) Özgünlük
D) Tutarlılık
E) Yalınlık
|
| 5) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'açıklık' ilkesine aykırılıktan kaynaklanan bir anlatım belirsizliği vardır?
A) Dün gece televizyondaki filmi çok beğendim.
B) Defterini sınıfta unuttuğunu bana söyledi.
C) Sınav soruları oldukça kolay görünüyordu.
D) Kitap okumayı her şeyden çok severdi.
E) Bahçedeki çiçekleri sabah erkenden suladı.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Metinlerde 'açıklık' ve 'yalınlık' kavramları arasındaki farkları kısaca açıklayınız. |
| 2) | Bir metnin 'akıcılık' özelliğini olumsuz etkileyen unsurlar nelerdir? İki örnek vererek açıklayınız. |
| 3) | Metin dil özelliklerini değerlendirirken 'bağlam' (context) kavramı neden önemlidir? Kısaca açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-metin-dil-ozellikleri-degerlendirme-olcutleri/etkinlikler