🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Edebiyat
💡 9. Sınıf Edebiyat: Kafiye Redif Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Edebiyat: Kafiye Redif Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki dizelerde yer alan kafiye türünü ve redifi bulunuz.💡
Gönlüm bir kuş gibi kanat çırpıyor,
Uçmak ister uzaklara, çırpıyor.
Gönlüm bir kuş gibi kanat çırpıyor,
Uçmak ister uzaklara, çırpıyor.
Çözüm:
Bu dizelerde kafiye ve redifi adım adım inceleyelim: 📌
- 👉 Öncelikle mısraların sonlarına odaklanalım: "çırpıyor" ve "çırpıyor".
- 👉 Görüldüğü üzere, her iki mısranın sonunda da aynı kelime, aynı görev ve anlamda tekrar etmiştir.
- ✅ Bu durumda, "çırpıyor" kelimesi redif görevindedir. Çünkü hem yazılışları, hem okunuşları, hem de anlam ve görevleri aynıdır.
- Kafiye ise rediften sonra gelen ses benzerliğidir. Ancak bu örnekte kelimenin tamamı redif olduğu için, ayrıca bir kafiye bulunmamaktadır.
Örnek 2:
Verilen dizelerdeki yarım kafiyeyi ve varsa redifi tespit ediniz.🔍
Bir deniz kenarında yalnız bir,
Umutsuz bekleyişim biter bir.
Bir deniz kenarında yalnız bir,
Umutsuz bekleyişim biter bir.
Çözüm:
Şiirdeki kafiye ve redifi bulmak için mısra sonlarına bakalım:
- 👉 Mısra sonlarındaki kelimeler: "bir" ve "bir".
- 👉 Bu iki kelime de aynıdır ve aynı görevde kullanılmıştır. Dolayısıyla "bir" kelimesi rediftir.
- 👉 Rediften önce kalan seslere baktığımızda ise başka bir benzerlik olmadığı için, bu örnekte sadece redif bulunmaktadır. Eğer redif olmasaydı veya rediften sonra tek bir ses benzerliği olsaydı yarım kafiye olurdu.
- ✅ Bu örnekte sadece "bir" kelimesi rediftir.
Örnek 3:
Aşağıdaki dörtlükte kullanılan kafiye türünü ve redifi belirleyiniz.✍️
Gözlerin deniz mavisi, derin mi derin,
Bakarım kaybolurum o gözlerinde mi.
Aşkınla yanan kalbimdeki her ferim,
Sensiz geçen her anım, bil ki yerim.
Gözlerin deniz mavisi, derin mi derin,
Bakarım kaybolurum o gözlerinde mi.
Aşkınla yanan kalbimdeki her ferim,
Sensiz geçen her anım, bil ki yerim.
Çözüm:
Dörtlüğün son iki mısrasındaki kafiye ve redifi inceleyelim:
- 👉 Mısra sonları: "ferim" ve "yerim".
- 👉 Öncelikle kelimelerin köklerini ve eklerini ayıralım: "fer-im" ve "yer-im".
- 👉 Her iki kelimede de "-im" eki, "benim" anlamını veren iyelik eki olarak kullanılmıştır. Görevleri ve yazılışları aynı olduğu için "-im"ler rediftir.
- 👉 Rediften sonra kalan seslere bakalım: "fer" kelimesinden "r" sesi ve "yer" kelimesinden "r" sesi.
- 👉 Yalnızca tek bir ses olan "r"ler benzerdir.
- ✅ Bu durumda, "r"ler yarım kafiye, "-im"ler ise rediftir.
Örnek 4:
Verilen dizelerde hangi kafiye türü ve redif kullanılmıştır? 🤔
Yine akşam oldu, güneş battı,
Gönlüm hüzünle bir ağıt yattı.
Yine akşam oldu, güneş battı,
Gönlüm hüzünle bir ağıt yattı.
Çözüm:
Mısra sonlarındaki kelimeler üzerinden gidelim:
- 👉 Mısra sonları: "battı" ve "yattı".
- 👉 Kelimelerin kökleri "bat-" ve "yat-" fiilleridir.
- 👉 Her iki kelimede de "-tı" eki, geçmiş zaman ekidir. Görevleri ve yazılışları aynı olduğu için "-tı"lar rediftir.
- 👉 Rediften sonra kalan seslere bakalım: "bat" kelimesinden "t" sesi ve "yat" kelimesinden "t" sesi.
- 👉 Burada sadece "t" sesi benzerliği bulunmaktadır.
- ✅ Bu durumda, "t" sesi yarım kafiye, "-tı" eki ise rediftir.
Örnek 5:
Aşağıdaki şiir parçasında geçen kafiye ve redifleri bularak türlerini açıklayınız. 🎯
Uçsuz bucaksız denizler, engin,
Gönlümde sensiz bir boşluk, engin.
Hayat bir rüya gibi, çok zengin,
Yaşarım seni her an, engin.
Uçsuz bucaksız denizler, engin,
Gönlümde sensiz bir boşluk, engin.
Hayat bir rüya gibi, çok zengin,
Yaşarım seni her an, engin.
Çözüm:
Bu dörtlükteki kafiye ve redifleri satır satır inceleyelim:
- 👉 İlk üç mısranın son kelimeleri: "engin", "engin", "zengin". Dördüncü mısra da "engin" ile bitiyor.
- 👉 İlk, ikinci ve dördüncü mısralardaki "engin" kelimeleri rediftir. Çünkü kelimeler aynı anlam ve görevde tekrar etmiştir.
- 👉 Üçüncü mısradaki "zengin" kelimesi ile diğer "engin" kelimeleri arasındaki ilişkiye bakalım.
- 👉 "engin" ve "zengin" kelimelerinin sonundaki "-engin" sesleri üç sesten oluşur ve benzerdir.
- ✅ Bu durumda, "engin" ve "zengin" kelimeleri arasında "-engin" sesleri zengin kafiyeyi oluşturur. İlk, ikinci ve dördüncü mısralardaki "engin" kelimelerinin tekrarı ise rediftir.
Örnek 6:
Aşağıdaki şiir parçasını okuyunuz ve verilen seçeneklerden hangisinin yanlış olduğunu bulunuz. 🧐
I. Gözlerimden yaşlar akar, bir sel,
II. Hasretinle yanar içim, gel gel.
III. Zaman geçer, anılar kalır bir el,
IV. Umutsuz bekleyişim, bitmez bir yel.
A) I. ve III. mısralarda yarım kafiye vardır.
B) II. mısrada "gel" kelimesi rediftir.
C) I. ve IV. mısralarda tam kafiye vardır.
D) Tüm mısralarda kafiye ve redif bir arada kullanılmıştır.
I. Gözlerimden yaşlar akar, bir sel,
II. Hasretinle yanar içim, gel gel.
III. Zaman geçer, anılar kalır bir el,
IV. Umutsuz bekleyişim, bitmez bir yel.
A) I. ve III. mısralarda yarım kafiye vardır.
B) II. mısrada "gel" kelimesi rediftir.
C) I. ve IV. mısralarda tam kafiye vardır.
D) Tüm mısralarda kafiye ve redif bir arada kullanılmıştır.
Çözüm:
Şiir parçasını ve seçenekleri tek tek inceleyelim:
- 👉 A) I. ve III. mısralarda yarım kafiye vardır:
I. "sel"
III. "el"
Bu kelimelerde sadece "l" sesi benzerdir. Dolayısıyla "l" yarım kafiyedir. Bu ifade doğrudur. - 👉 B) II. mısrada "gel" kelimesi rediftir:
II. "gel gel". Aynı kelime tekrar ettiği için "gel" rediftir. Bu ifade doğrudur. - 👉 C) I. ve IV. mısralarda tam kafiye vardır:
I. "sel"
IV. "yel"
Bu kelimelerde "e" ve "l" olmak üzere iki ses benzerdir. Yani "-el" tam kafiyedir. Bu ifade doğrudur. - 👉 D) Tüm mısralarda kafiye ve redif bir arada kullanılmıştır:
I. "sel" - "el" (yarım kafiye)
II. "gel gel" (redif)
III. "el" - "yel" (tam kafiye)
IV. "yel" - "sel" (tam kafiye)
Görüldüğü gibi, II. mısrada sadece redif vardır, kafiye yoktur. Diğer mısralarda kafiye varken redif yoktur (sadece tek kelime tekrarı hariç). Bu ifade yanlıştır. - ✅ Doğru cevap D seçeneğidir.
Örnek 7:
Aşağıdaki iki farklı dörtlükte kullanılan kafiye türleri hakkında hangi yorum yapılamaz? 🧐
Dörtlük 1:
Gecenin karanlığında yıldızlar parlar,
Uzak diyarlardan gelen sesler çağlar,
Yalnızlık kalbimi yine dağlar,
Hüzünlü bir şarkı dudaklardan ağlar.
Dörtlük 2:
Bir masalın içinde kaybolmuş gibiyim,
Gerçekle düş arasında bir yerdeyim,
Sonsuzluğa uzanan bir nehirim,
Kendi içimde kaybolan bir denizim.
A) Dörtlük 1'de zengin kafiye kullanılmıştır.
B) Dörtlük 2'de redif kullanılmıştır.
C) Dörtlük 1'de "-lar" sesleri tam kafiyedir.
D) Dörtlük 2'de "-im" sesleri rediftir.
Dörtlük 1:
Gecenin karanlığında yıldızlar parlar,
Uzak diyarlardan gelen sesler çağlar,
Yalnızlık kalbimi yine dağlar,
Hüzünlü bir şarkı dudaklardan ağlar.
Dörtlük 2:
Bir masalın içinde kaybolmuş gibiyim,
Gerçekle düş arasında bir yerdeyim,
Sonsuzluğa uzanan bir nehirim,
Kendi içimde kaybolan bir denizim.
A) Dörtlük 1'de zengin kafiye kullanılmıştır.
B) Dörtlük 2'de redif kullanılmıştır.
C) Dörtlük 1'de "-lar" sesleri tam kafiyedir.
D) Dörtlük 2'de "-im" sesleri rediftir.
Çözüm:
İki dörtlüğü ayrı ayrı analiz edip seçenekleri değerlendirelim:
- Dörtlük 1 analizi:
Mısra sonları: "parlar", "çağlar", "dağlar", "ağlar".
Kelimelerin kökleri: "par", "çağ", "dağ", "ağ".
Tüm mısralarda "-lar" eki aynı görevde kullanılmıştır (geniş zaman eki). Bu nedenle "-lar" rediftir.
Rediften önce kalan seslere bakalım: "par", "çağ", "dağ", "ağ".
Burada birbiriyle uyumlu birden fazla ses benzerliği yoktur. Örneğin "par" ile "çağ" arasında kafiye yoktur. - Dörtlük 2 analizi:
Mısra sonları: "gibiyim", "yerdeyim", "nehirim", "denizim".
Kelimelerin kökleri: "gibi", "yerde", "nehir", "deniz".
Tüm mısralarda "-im" eki, "ben" anlamını veren iyelik ekidir. Görevleri ve yazılışları aynı olduğu için "-im"ler rediftir.
Rediften önce kalan seslere bakalım: "gibi", "yerde", "nehir", "deniz".
Burada da birbiriyle uyumlu bir kafiye bulunmamaktadır. - Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- 👉 A) Dörtlük 1'de zengin kafiye kullanılmıştır: Dörtlük 1'de sadece "-lar" rediftir. Rediften önce zengin kafiye oluşturacak bir benzerlik yoktur. Bu ifade yanlıştır.
- 👉 B) Dörtlük 2'de redif kullanılmıştır: Evet, "-im" ekleri rediftir. Bu ifade doğrudur.
- 👉 C) Dörtlük 1'de "-lar" sesleri tam kafiyedir: Hayır, "-lar" sesleri aynı görev ve anlamda olduğu için rediftir, tam kafiye değildir. Bu ifade yanlıştır.
- 👉 D) Dörtlük 2'de "-im" sesleri rediftir: Evet, "-im" ekleri rediftir. Bu ifade doğrudur.
- Soruda "hangi yorum yapılamaz" deniyor. A ve C seçenekleri yanlış yorumlardır. Ancak C seçeneği, "-lar" seslerinin tam kafiye olduğunu iddia ederek temel bir kavram yanılgısı sunmaktadır. Redif, görev ve anlamca aynı olan ek veya kelimelerdir. Kafiye ise farklı anlamdaki ses benzerliğidir. "-lar" burada açıkça rediftir.
- ✅ En kesin olarak yapılamayacak yorum C seçeneğidir çünkü "-lar" açıkça rediftir, kafiye değildir.
Örnek 8:
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız sloganlar ve şarkı sözleri de kafiye ve redif barındırabilir. Aşağıdaki reklam sloganında bu edebi sanatları bularak açıklayınız. 🗣️
"Hayatına lezzet kat,
Her öğün taptaze tat!"
"Hayatına lezzet kat,
Her öğün taptaze tat!"
Çözüm:
Bu reklam sloganındaki edebi unsurları inceleyelim:
- 👉 Sloganımızdaki mısra sonları: "kat" ve "tat".
- 👉 Kelimelerin anlamlarına baktığımızda "katmak" ve "tatmak" fiilleri olduğunu görüyoruz. Bu kelimelerin kökleri "kat" ve "tat"tır.
- 👉 "kat" ve "tat" kelimelerinin sonundaki "-at" sesleri, iki farklı sesten oluşur (a ve t). Bu sesler benzerdir.
- 👉 Kelimelerin anlamları farklı olduğu için (bir şey eklemek ve lezzet almak), burada bir redif değil, bir kafiye söz konusudur.
- ✅ İki sesten oluşan benzerlik olduğu için, "-at" sesleri tam kafiyeyi oluşturmaktadır. Bu tam kafiye, sloganı akılda kalıcı ve kulağa hoş gelen bir hale getirmiştir. Günlük hayatta reklam ve şarkılarda bu tür ses benzerlikleri, mesajın daha kolay hatırlanmasını sağlar.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-kafiye-redif/sorular