✅ 9. Sınıf Edebiyat: İmge, sembol ve çağrışım Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: İmge, sembol ve çağrışım Testi
Şairin dış dünyadan aldığı izlenimleri, gözlemleri kendi hayal dünyasında yeniden şekillendirerek, kelimeler aracılığıyla zihninde oluşturduğu özgün ve sanatsal tasarımlara ne ad verilir?
A) TemaB) İmge
C) Sembol
D) Ahenk
E) Kafiye
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde imgesel (hayal gücüne dayalı, sanatsal) bir anlatım tercih edilmiştir?
A) Akşam saatlerinde başlayan kar yağışı tüm şehri beyaza bürüdü.B) Kitaplığındaki eski romanları özenle temizleyip raflara dizdi.
C) Yalnızlığın soğuk elleri, gecenin karanlığında kalbime dokunuyordu.
D) Okul bahçesindeki çınar ağacının altında arkadaşlarıyla sohbet etti.
E) Sabah erkenden uyanıp taze demlenmiş çay eşliğinde gazetesini okudu.
Edebiyatta ve sanatta, somut bir nesnenin, varlığın ya da işaretin, toplumsal veya kültürel bir uzlaşma sonucunda soyut bir kavramı, fikri ya da duyguyu temsil etmesine ne ad verilir?
A) İmgeB) Çağrışım
C) Sembol
D) Aliterasyon
E) Redif
Edebiyatta bazı somut varlıklar evrensel veya kültürel olarak soyut kavramlarla özdeşleşmiştir.
Buna göre, edebiyatta ve genel kültürde "barış" kavramını temsil eden en yaygın sembol aşağıdakilerden hangisidir?
B) Güvercin
C) Tilki
D) Sonbahar
E) Zincir
"Sessizce süzülür içime bir hüzün,
Gözlerinde erir zamanın buzu."
Bu dizelerdeki "zamanın buzu" ifadesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Şairin özgün hayal gücüyle oluşturduğu, zamanın soğukluğunu ve durağanlığını hissettiren bir imgedir.
C) Toplumun tamamı tarafından kabul görmüş, sözlük anlamı kesin olan bir semboldür.
D) Sadece doğa olaylarını nesnel bir şekilde tasvir etmek amacıyla kullanılmıştır.
E) Şiirde ahengi sağlamak amacıyla yazılmış, anlamsal hiçbir çağrışımı olmayan bir kelime grubudur.
Kelimelerin sözlük anlamlarının dışında, okuyucunun zihninde uyandırdığı duygu, düşünce ve hayallere "çağrışım" denir. Türk şiirinde bazı temalar ve kelimeler belirli ortak çağrışımlara sahiptir.
Buna göre "sonbahar" kelimesinin Türk şiirinde aşağıdakilerden hangisini çağrıştırması beklenmez?
B) Ayrılık ve yalnızlık
C) Yaşlılık ve ömrün sonu
D) Yeniden doğuş ve coşku
E) Geçmişe duyulan özlem
Aşağıdaki dizelerin/cümlelerin hangilerinde imge ve çağrışım gücü yüksek, sanatsal bir anlatım tercih edilmiştir?
I. Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
II. Tren penceresinden el sallayan insanlar vardı.
III. Sınıftaki öğrenciler sessizce öğretmenlerini bekliyordu.
IV. Gökyüzünün mavi atlasında yüzen beyaz bulutlar...
V. Kitap okumak insanın ufkunu açar.
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve V
E) IV ve V
Edebiyatta bazı somut varlıklar ve kavramlar, tarihsel süreç içerisinde belirli soyut durumların sembolü haline gelmiştir.
Aşağıdaki sembol ve temsil ettiği kavram eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Tilki $ \rightarrow $ Kurnazlık ve zekâ
C) Zincir $ \rightarrow $ Esaret ve tutsaklık
D) Güvercin $ \rightarrow $ Savaş ve yıkım
E) Beyaz renk $ \rightarrow $ Saflık ve masumiyet
"Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden,
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,"
Ahmet Haşim'in bu ünlü dizelerindeki "merdiven" ve "güneş rengi bir yığın yaprak" ifadeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) "Merdiven" hayat yolunu, "yapraklar" ise yaşanmış yılları ve hüzünlü anıları çağrıştıran sembolik imgelerdir.
C) Dizelerde hiçbir edebi sanata yer verilmemiş, tamamen didaktik (öğretici) bir amaç güdülmüştür.
D) "Güneş rengi yaprak" ifadesi, sadece fiziksel bir doğa olayını açıklayan bilimsel bir terimdir.
E) Okuyucuda hiçbir çağrışım uyandırmayan, sadece ölçü ve kafiyeyi tutturmak için seçilmiş kelimelerdir.
Edebiyat dersinde "imge" ve "sembol" kavramlarını öğrenen bir öğrencinin, bu iki kavram arasındaki farka dair yaptığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
A) İmge tamamen nesnel ve herkesçe aynı anlaşılan bir kavramken sembol kişiye göre değişen öznel bir yapıya sahiptir.B) Semboller sadece düz yazıda (nesir) kullanılırken imgeler yalnızca şiirde (nazım) karşımıza çıkar.
C) İmge, şairin özgün hayal gücüyle oluşturduğu kişisel ve yeni tasarımlardır; sembol ise genellikle kültürel veya evrensel olarak ortak bir anlama kavuşmuş somut göstergelerdir.
D) Her imge zamanla mutlaka bir sembole dönüşmek zorundadır ancak semboller asla imgeye dönüşemez.
E) İmge kelimelerin sözlük anlamıyla sınırlıyken sembol kelimelerin tamamen uydurma anlamlar kazanmasıdır.
"Karanlık sokakta tek bir lamba,
Rüzgâr fısıldar boş duvarlara.
Bir gölge uzar, kaybolur sonra..."
Bu dizelerde kullanılan sözcüklerin ve oluşturulan imgelerin okuyucunun zihninde uyandırdığı ortak çağrışım aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yalnızlık ve hüzün
C) Öfke ve kararlılık
D) Vatan sevgisi ve kahramanlık
E) Neşe ve dostluk
"Zaman bir yetim gibi ağlar köşede,
Kırık aynalarda dağılır yüzüm.
Sessiz bir gemi kalkar içimdeki limandan,
Mavi düşlerimi siyaha boyayarak."
Bu dizelerin imge, sembol ve çağrışım dünyasıyla ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) "Kırık aynalar" ifadesi, bireyin ruhsal parçalanmışlığını, hüzünlü iç dünyasını ve kimlik sorgulamasını çağrıştıran bir imgedir.
C) "Sessiz bir gemi" ve "liman" ifadeleri, edebiyatımızda sıklıkla karşılaşılan ayrılık, gidiş veya ölüm gibi soyut durumları çağrıştıran sembolik unsurlardır.
D) "Mavi düşlerin siyaha boyanması" imgesi, umutların ve hayallerin yerini karamsarlığa, çaresizliğe bıraktığını simgelemektedir.
E) Şiirde yer alan tüm sözcükler yalnızca ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanıldığından, okuyucunun hayal dünyasını sınırlayan didaktik bir yapı kurulmuştur.
I. Parça:
"Sarı saçlarına deli gönlümü
Bağlamışım, çözülmüyor Mihriban"
II. Parça:
"Gökyüzü bir sonsuz yeşil rüyadır
Bulutlar gümüşten yelkenlilerdir"
Bu iki şiir parçası imge ve çağrışım yönünden karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) II. parçadaki imgeler ("yeşil rüya", "gümüşten yelkenliler") doğaya özgün ve alışılmamış bağdaştırmalarla yepyeni anlamlar yüklemiştir.
C) Her iki parçada da sadece toplum tarafından kalıplaştırılmış, geleneksel semboller tercih edilmiştir.
D) I. parçadaki çağrışım gücü II. parçaya göre çok zayıftır çünkü içinde somut hiçbir öge barındırmaz.
E) II. parçada çağrışım tamamen engellenmiş, gökyüzü ve bulutlar bilimsel gerçekliğe uygun olarak tasvir edilmiştir.
Bir edebiyat öğretmeni tahtaya şu dizeleri yazar:
"Gözlerin bir çığlık gibi yankılanır içimde,
Sessizliğin duvarlarını yıkarak geçer."
Öğretmen, öğrencilerden bu dizelerdeki imge ve çağrışım dünyasını açıklamalarını ister.
Buna göre aşağıdaki öğrencilerden hangisi dizelerdeki sanatsal yapıyı en doğru ve kapsamlı şekilde analiz etmiştir?
B) Burcu: "Burada şair, sevgilisinin yüksek sesle bağırdığını ve bu sesin odadaki duvarlara çarparak yankılandığını gerçekçi bir dille anlatmak istemiştir."
C) Cenk: "Dizelerdeki 'sessizliğin duvarları' ifadesi, mimari bir yapıyı temsil eden somut ve geleneksel bir semboldür; soyut bir anlam taşımamaktadır."
D) Deniz: "Şair, gözlerin rengini ve şeklini 'çığlık' kelimesiyle betimleyerek okuyucuya nesnel ve bilimsel bir gözlem sunmuştur."
E) Elif: "Bu dizelerde çağrışım gücü çok zayıftır çünkü 'göz' ve 'duvar' kelimeleri günlük hayatta çok sık kullanıldığından sanatsal değer taşımamaktadır."
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-imge-sembol-ve-cagrisim/testler