📄 9. Sınıf Edebiyat: İletileri açık ve örtük biçimde ifade eder Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bilimsel ve öğretici metinlerde genellikle örtük iletilere yer verilir.
2. Açık ileti, metinde doğrudan ifade edilen, yoruma açık olmayan net mesajlardır.
3. Edebî eserlerde (şiir, hikâye vb.) okuyucunun kendi dünyasına göre yorumlayabileceği örtük iletiler ağırlıktadır.
4. Örtük iletiler, kelimelerin sadece ilk ve gerçek anlamlarıyla kurulur.
5. Bir iletinin açık veya örtük olması, metnin yazılış amacı ve türüyle doğrudan ilişkilidir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. "Hava bugün çok soğuk, sıkı giyinmelisin." cümlesindeki ileti türü hangisidir?
2. "Yaprak dökümü başladı ömrümün sonbaharında." dizesindeki "yaprak dökümü" ifadesi nasıl bir ileti taşımaktadır?
3. Sanatsal (edebî) metinlerin çok anlamlı olmasını sağlayan temel ileti türü hangisidir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. "Gözlerindeki bulutlar gitmek bilmiyordu." cümlesindeki iletiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "açık ileti" söz konusudur?
3. Edebî metinlerde örtük iletilerin sıkça kullanılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
4. I. "Sınav yarın saat dokuzda başlayacak."
II. "Gönül bahçemde açan güller seninle soldu."
III. "Su, deniz seviyesinde yüz derecede kaynar."
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin ileti türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
5. Bir şairin "Gece, siyah bir pelerin gibi örttü şehrin üstünü." dizesinde kullandığı ileti türü ve bunun gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Açık ileti ile örtük ileti arasındaki temel farkları üç madde halinde açıklayınız.
2. "Rüzgâr, ağaçların kulaklarına bir şeyler fısıldıyordu." cümlesini açık ve örtük ileti kavramları açısından değerlendirerek cümledeki temel mesajı yorumlayınız.
3. İletişimde "bağlam" kavramının, bir iletinin açık veya örtük olarak anlaşılmasındaki rolünü bir örnekle açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
İletileri açık ve örtük biçimde ifade eder Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bilimsel ve öğretici metinlerde genellikle örtük iletilere yer verilir. |
| ( .... ) | Açık ileti, metinde doğrudan ifade edilen, yoruma açık olmayan net mesajlardır. |
| ( .... ) | Edebî eserlerde (şiir, hikâye vb.) okuyucunun kendi dünyasına göre yorumlayabileceği örtük iletiler ağırlıktadır. |
| ( .... ) | Örtük iletiler, kelimelerin sadece ilk ve gerçek anlamlarıyla kurulur. |
| ( .... ) | Bir iletinin açık veya örtük olması, metnin yazılış amacı ve türüyle doğrudan ilişkilidir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Metinde doğrudan söylenmeyen, okuyucunun seziş, yorum ve çıkarımlarıyla bulduğu mesaja .................... ileti denir. |
| 2) | Kelimelerin gerçek ve ilk anlamlarıyla kullanıldığı, herkes tarafından aynı şekilde anlaşılan mesajlara .................... ileti adı verilir. |
| 3) | Sanatsal metinlerde dil daha çok heyecana bağlı ve .................... işlevlerde kullanılarak örtük iletiler oluşturulur. |
| 4) | Bir metindeki iletinin doğru anlaşılması için okuyucunun metnin yazıldığı .................... yani ortam ve şartları da dikkate alması gerekir. |
| 5) | Makale, deneme ve haber yazısı gibi öğretici metinlerde bilgi vermek amaçlandığı için daha çok .................... iletiler tercih edilir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | "Hava bugün çok soğuk, sıkı giyinmelisin." cümlesindeki ileti türü hangisidir? |
| 2) | "Yaprak dökümü başladı ömrümün sonbaharında." dizesindeki "yaprak dökümü" ifadesi nasıl bir ileti taşımaktadır? |
| 3) | Sanatsal (edebî) metinlerin çok anlamlı olmasını sağlayan temel ileti türü hangisidir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
"Gözlerindeki bulutlar gitmek bilmiyordu." cümlesindeki iletiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tamamen açık bir iletiye sahiptir.
B) Kelimeler sadece gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.
C) Üzüntü veya keder durumu örtük bir iletiyle ifade edilmiştir.
D) Bilimsel bir metinden alınmış öğretici bir iletidir.
E) Alıcıya doğrudan bir bilgi veya talimat vermektedir.
|
| 2) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "açık ileti" söz konusudur?
A) Yüreğime karlar yağdı senin bu gidişinle.
B) Kütüphane haftası her yıl mart ayının son pazartesi günü başlar.
C) Gökyüzü bugün bize kırgın gibi bakıyor.
D) İçimdeki fırtınaları dindirecek bir liman arıyorum.
E) Zaman, avuçlarımızdan kayıp giden bir kum tanesidir.
|
| 3) |
Edebî metinlerde örtük iletilerin sıkça kullanılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Okuyucuya kesin ve değişmez bilimsel bilgiler sunmak.
B) Dilin göndergesel işlevini en üst düzeyde kullanmak.
C) Metne estetik değer kazandırmak ve okuyucunun hayal gücünü harekete geçirmek.
D) İletişimdeki gürültüyü ve engelleri tamamen ortadan kaldırmak.
E) Kelimelerin sözlükteki ilk anlamlarıyla sınırlı kalmasını sağlamak.
|
| 4) |
I. "Sınav yarın saat dokuzda başlayacak." II. "Gönül bahçemde açan güller seninle soldu." III. "Su, deniz seviyesinde yüz derecede kaynar." Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin ileti türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Açık İleti - Örtük İleti - Açık İleti
B) Örtük İleti - Açık İleti - Örtük İleti
C) Açık İleti - Açık İleti - Örtük İleti
D) Örtük İleti - Örtük İleti - Açık İleti
E) Açık İleti - Örtük İleti - Örtük İleti
|
| 5) |
Bir şairin "Gece, siyah bir pelerin gibi örttü şehrin üstünü." dizesinde kullandığı ileti türü ve bunun gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?
A) Açık ileti; çünkü gece vaktinin geldiğini doğrudan haber vermektedir.
B) Örtük ileti; çünkü benzetme ve mecazlar yoluyla imgesel bir anlatım tercih edilmiştir.
C) Açık ileti; çünkü kelimeler tamamen ilk ve gerçek anlamlarında kullanılmıştır.
D) Örtük ileti; çünkü bilimsel bir gerçeği nesnel verilerle kanıtlamaya çalışmaktadır.
E) Açık ileti; çünkü okuyucunun yorumuna ihtiyaç duymayan kesin bir yargıdır.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Açık ileti ile örtük ileti arasındaki temel farkları üç madde halinde açıklayınız. |
| 2) | "Rüzgâr, ağaçların kulaklarına bir şeyler fısıldıyordu." cümlesini açık ve örtük ileti kavramları açısından değerlendirerek cümledeki temel mesajı yorumlayınız. |
| 3) | İletişimde "bağlam" kavramının, bir iletinin açık veya örtük olarak anlaşılmasındaki rolünü bir örnekle açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-iletileri-acik-ve-ortuk-bicimde-ifade-eder/etkinlikler