📄 9. Sınıf Edebiyat: Eleştiri türü ve edebi dil Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Eleştiri (tenkit), bir sanat eserinin hem güçlü hem de zayıf yönlerini ortaya koyan öğretici bir yazı türüdür.
2. Edebi dilde kelimeler sadece ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanılır, mecazlara ve çağrışımlara yer verilmez.
3. Eleştiri yazıları sadece nesnel (objektif) olmak zorundadır; edebiyat dünyasında öznel eleştiri diye bir tür yoktur.
4. Edebi dil, okuyucuda estetik bir zevk ve heyecan uyandırmayı amaçlayan sanatsal bir dildir.
5. Eleştirmenin görevi sadece eserin kusurlarını bulup yazarı yermekle sınırlıdır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Edebi dil ile günlük konuşma dili arasındaki en temel fark nedir?
2. Eleştiri türünün eski edebiyatımızdaki (Divan edebiyatı) karşılığı olan ve kişileri yermek amacıyla yazılan şiir türüne ne ad verilir?
3. Bilimsel ve nesnel bir eleştiride eleştirmenin uyması gereken en önemli kural nedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Eleştiri türü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
2. Edebi dilin özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi edebi dilin bir özelliği olamaz?
3. I. Eleştiri, edebiyatımıza Tanzimat Dönemi'nde Batı'dan geçmiştir.
II. İlk eleştiri örnekleri bu dönemde gazetelerde yayımlanmıştır.
III. Eleştiri yazılarında dil daima sadece göndergesel işlevde kullanılır.
IV. Eleştirmen, eseri incelerken kendi yöntemlerini belirleyebilir.
V. Başarılı bir eleştiri, eserin anlaşılmasını kolaylaştırır.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edebi dilin sanatsal ve çağrışımsal yönü en belirgindir?
5. Bir eleştirmenin, bir romanı değerlendirirken 'Yazarın bu eserinde kullandığı dil son derece akıcı, karakter analizleri ise çok başarılıdır.' demesi ne tür bir eleştiriye örnektir ve eleştirmenin hangi yönünü gösterir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Edebi dilin oluşturulmasında 'imge' ve 'çağrışım' kavramlarının önemini kısaca açıklayınız.
2. Nesnel (objektif) eleştiri ile öznel (subjektif) eleştiri arasındaki farkları, eleştirmenin tutumu açısından değerlendirerek yazınız.
3. 'Eleştiri, yıkıcı değil yapıcı olmalıdır.' sözünden ne anlıyorsunuz? Eleştirinin sanat dünyasına katkısını da göz önünde bulundurarak açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Eleştiri türü ve edebi dil Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Eleştiri (tenkit), bir sanat eserinin hem güçlü hem de zayıf yönlerini ortaya koyan öğretici bir yazı türüdür. |
| ( .... ) | Edebi dilde kelimeler sadece ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanılır, mecazlara ve çağrışımlara yer verilmez. |
| ( .... ) | Eleştiri yazıları sadece nesnel (objektif) olmak zorundadır; edebiyat dünyasında öznel eleştiri diye bir tür yoktur. |
| ( .... ) | Edebi dil, okuyucuda estetik bir zevk ve heyecan uyandırmayı amaçlayan sanatsal bir dildir. |
| ( .... ) | Eleştirmenin görevi sadece eserin kusurlarını bulup yazarı yermekle sınırlıdır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Edebi metinlerde dil genellikle heyecana bağlı veya .................... işlevinde kullanılır. |
| 2) | Bir eserin, sanatçının ya da düşüncenin değerini belirlemek amacıyla yapılan inceleme ve değerlendirme yazısına .................... denir. |
| 3) | Eleştirmenin kendi kişisel görüş, beğeni ve duygularını ön plana çıkararak yaptığı değerlendirmelere .................... eleştiri denir. |
| 4) | Edebi dilde kelimelerin yan ve .................... anlamlarına sıkça başvurularak anlatım zenginleştirilir. |
| 5) | Cumhuriyet Dönemi öncesinde eleştiri terimi yerine Arapça kökenli .................... sözcüğü kullanılmaktaydı. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Edebi dil ile günlük konuşma dili arasındaki en temel fark nedir? |
| 2) | Eleştiri türünün eski edebiyatımızdaki (Divan edebiyatı) karşılığı olan ve kişileri yermek amacıyla yazılan şiir türüne ne ad verilir? |
| 3) | Bilimsel ve nesnel bir eleştiride eleştirmenin uyması gereken en önemli kural nedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Eleştiri türü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Hem eserin olumlu hem de olumsuz yönlerini ele alır.
B) Sadece tiyatro ve roman gibi olay çevresinde gelişen türler için yazılır.
C) Eleştirmenin nesnel veya öznel yaklaşımları olabilir.
D) Amaç, okuyucuya ve sanatçıya yol göstermektir.
E) Edebi bir eserin değerini ortaya koymayı hedefler.
|
| 2) |
Edebi dilin özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi edebi dilin bir özelliği olamaz?
A) Kelimelerin mecaz ve yan anlamlarına sıkça yer verilmesi
B) Söz sanatları ve imgelerle anlatımın zenginleştirilmesi
C) Dilin göndergesel işlevinin ağırlıklı olarak kullanılması
D) Okuyucuda estetik bir heyecan ve zevk uyandırmayı amaçlaması
E) Özgün ve çağrışım gücü yüksek ifadelerin tercih edilmesi
|
| 3) |
I. Eleştiri, edebiyatımıza Tanzimat Dönemi'nde Batı'dan geçmiştir. II. İlk eleştiri örnekleri bu dönemde gazetelerde yayımlanmıştır. III. Eleştiri yazılarında dil daima sadece göndergesel işlevde kullanılır. IV. Eleştirmen, eseri incelerken kendi yöntemlerini belirleyebilir. V. Başarılı bir eleştiri, eserin anlaşılmasını kolaylaştırır. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edebi dilin sanatsal ve çağrışımsal yönü en belirgindir?
A) Su, sıfır derecede donar ve buz haline gelir.
B) Yazar, son romanında Anadolu'nun bir köyünü anlatıyor.
C) Hüzünlü bir sonbahar rüzgarı, yaprakları sessizce fısıldatarak savuruyordu.
D) Toplantı yarın saat on ikide okul salonunda yapılacak.
E) Kitap toplam iki yüz elli sayfadan oluşmaktadır.
|
| 5) |
Bir eleştirmenin, bir romanı değerlendirirken 'Yazarın bu eserinde kullandığı dil son derece akıcı, karakter analizleri ise çok başarılıdır.' demesi ne tür bir eleştiriye örnektir ve eleştirmenin hangi yönünü gösterir?
A) Nesnel eleştiri - Bilimsel yaklaşımını
B) Öznel eleştiri - Kişisel beğenisini
C) Tarihsel eleştiri - Dönemsel analizini
D) Toplumsal eleştiri - Sosyolojik bakışını
E) Biçimsel eleştiri - Yapısal incelemesini
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Edebi dilin oluşturulmasında 'imge' ve 'çağrışım' kavramlarının önemini kısaca açıklayınız. |
| 2) | Nesnel (objektif) eleştiri ile öznel (subjektif) eleştiri arasındaki farkları, eleştirmenin tutumu açısından değerlendirerek yazınız. |
| 3) | 'Eleştiri, yıkıcı değil yapıcı olmalıdır.' sözünden ne anlıyorsunuz? Eleştirinin sanat dünyasına katkısını da göz önünde bulundurarak açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-elestiri-turu-ve-edebi-dil/etkinlikler