🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Edebiyat

📄 9. Sınıf Edebiyat: Dilin zenginliği ve metin türleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Edebî metinlerde dil, çoğunlukla sanatsal (şiirsel) işlevde kullanılır.

2. Öğretici metinlerde kelimeler genellikle mecaz anlamlarıyla kullanılır.

3. Dilin zenginliği, bir milletin kültür dünyasının genişliğini ve derinliğini gösterir.

4. Göstermeye bağlı metinler (tiyatro), olay çevresinde gelişen edebî metinler arasında yer almaz.

5. Deyimler ve atasözleri, bir dilin söz varlığını ve zenginliğini gösteren en önemli unsurlardandır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Dilin bilinen tarihi seyri içinde ayrılmış olan ve büyük ses ve şekil farklılıkları gösteren kollarına denir.
2. Bilgi vermek, öğretmek amacıyla yazılan, nesnel anlatımın ön planda olduğu metinlere metinler denir.
3. Dilin sanatsal bir amaçla, estetik zevk uyandırmak üzere kullanıldığı metin türlerine metinler denir.
4. Bir dilin yazılı metinlerle takip edilebilen tarihi dönemlerinde ayrılmış kollarına denir.
5. Aynı meslek veya topluluktaki insanların ortak dilden ayrı olarak kullandıkları özel dile denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Bir dilin tarihi gelişimi içinde yazılı metinlerle takip edilemeyen karanlık dönemlerinde ayrılmış kollarıdır (Örn: Yakutça).
« Bir dilin yazılı metinlerle takip edilebilen tarihi dönemlerinde ayrılmış kollarıdır (Örn: Azerbaycan Türkçesi).
« Bir ülke sınırları içinde bölgesel ve yöresel söyleyiş farklılıklarıdır (Örn: Karadeniz ağzı).
« Toplumun belirli bir kesimi tarafından kullanılan, ortak dilden ayrı, kendine özgü sözcük ve deyimlerden oluşan yapay dil.
« Bir ülkenin kanunlarında, eğitiminde ve yazılı basınında kullanılan, kuralları belirlenmiş ortak yazı dili.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Dilin zenginliğini gösteren, genellikle mecaz anlam taşıyan ve kalıplaşmış söz öbeklerine ne ad verilir?

2. Edebî metinler ile öğretici metinleri gerçekliği ele alış biçimi bakımından karşılaştırınız.

3. Metinlerin sınıflandırılmasında kullanılan temel ölçütlerden iki tanesini yazınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi edebî metinlerin özelliklerinden biri değildir?

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dilin zenginliğini sağlayan unsurlardan biri olan 'deyim' kullanılmıştır?

3. Bir dilin tarihi süreç içinde yazılı belgelerle izlenemeyen dönemlerinde ayrılmış kollarına ne ad verilir?

4. Aşağıdaki metin türlerinden hangisi 'sanatsal (edebî) metinler' grubu içerisinde yer almaz?

5. I. Dil göndergesel işlevde kullanılır.
II. Nesnellik ön plandadır.
III. Kelimeler mecaz anlam ağırlıklıdır.
IV. Bilgi vermek amaçlanır.

Yukarıda verilen özelliklerden hangisi veya hangileri öğretici metinlere ait olamaz?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Dilin zenginliği kavramı neyi ifade eder? Bir dilin zenginliğini gösteren unsurlardan üç tanesini yazarak kısaca açıklayınız.

2. Edebî metinler ile öğretici metinleri 'dilin işlevi', 'gerçeklik' ve 'amaç' yönünden karşılaştırarak açıklayınız.

3. Bir milletin dili ile kültürü arasındaki ilişkiyi 'Dilin Zenginliği' bağlamında değerlendiriniz.