🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 9. Sınıf / 9. Sınıf Edebiyat / Çıkarım yapar. Metnin konu ve/veya temasını belirler. Karakterlerin duygu ve düşüncelerine yönelik çıkarımlar yapar. / Çalışma Kağıdı
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Edebiyat

📄 9. Sınıf Edebiyat: Çıkarım yapar. Metnin konu ve/veya temasını belirler. Karakterlerin duygu ve düşüncelerine yönelik çıkarımlar yapar. Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Metnin konusu, metinde ele alınan somut durum, olay veya olgudur.

2. Tema, metnin bütününe hakim olan soyut ve genel düşünce veya duygudur.

3. Karakterlerin duygu ve düşüncelerine yönelik çıkarımlar yaparken sadece doğrudan söylenen ifadelere bakılır, satır araları okunmaz.

4. Çıkarım yapmak, metindeki açıkça belirtilmeyen gizli anlamları ve ipuçlarını birleştirerek yeni bir sonuca ulaşmaktır.

5. Bir metnin konusu her zaman soyut bir kavramı ifade ederken, teması bu kavramın somutlaşmış halidir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Metinde üzerinde durulan, hakkında konuşulan somut durum ya da olaya denir.
2. Bir metnin bütününe sinmiş olan, soyut ve genel anlam birimine adı verilir.
3. Metindeki ipuçlarından hareketle doğrudan söylenmeyen yeni anlamlar üretmeye yapmak denir.
4. Bir metinde anlatılanların 'ne' olduğu sorusuna verilen cevap bize metnin verir.
5. Karakterin jest, mimik ve diyaloglarından yola çıkarak onun iç dünyasını anlamaya çalışmak, karakterin durumuna yönelik bir tahlildir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Metne hakim olan soyut, genel ve evrensel düşünce veya duygu.
« Metinde ele alınan, sınırlandırılmış somut olay, durum veya olgu.
« Metindeki ipuçlarından yola çıkarak doğrudan belirtilmeyen bir sonuca ulaşma.
« Edebi metinlerde kendine özgü ayırt edici özellikleriyle ön plana çıkan şahıs kadrosu unsuru.
« Karakterin duygu ve düşüncelerini kendi kendine konuşuyormuş gibi doğrudan aktaran teknik.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Bir metnin konusunu bulmak için metne hangi soru sorulmalıdır?

2. Tema ile konu arasındaki en temel fark nedir?

3. Bir hikayede kahramanın sürekli yere bakması, ellerinin titremesi ve kekelemesi onun hangi duygusal durumu içinde olduğunu gösterir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Gece yarısı sokakta tek başına yürüyen Ahmet, arkasından gelen ayak seslerini duyunca adımlarını hızlandırdı. Kalbi göğsünden fırlayacak gibi çarpıyordu. Sık sık arkasına bakıyor, elleriyle ceplerini yokluyordu.

Bu metinden hareketle Ahmet'in içinde bulunduğu duygu durumu aşağıdakilerden hangisidir?

2. Sanatçı bu eserinde, Anadolu'nun ücra bir köyünde öğretmenlik yapan genç bir kadının karşılaştığı zorlukları ve halkla kurduğu sıcak bağları gözler önüne seriyor.

Bu cümlede sözü edilen eserin 'konusu' aşağıdakilerden hangisidir?

3. Sevgi, insanı hayata bağlayan en güçlü bağdır. Bir çiçeği sularken, bir kediye mama verirken ya da bir insanın yüzünü güldürürken hissettiğimiz o sıcaklık, dünyayı güzelleştiren yegane güçtür.

Bu metnin 'teması' aşağıdakilerden hangisidir?

4. I. Metindeki ipuçlarını değerlendirmek
II. Karakterlerin davranışlarının arkasındaki nedenleri sorgulamak
III. Sadece yazarın doğrudan söylediği cümleleri kabul etmek
IV. Karakterlerin diyaloglarındaki alt metinleri okumak

Yukarıdakilerden hangileri edebi bir metinde 'çıkarım yaparken' başvurulan yöntemler arasında yer almaz?

5. İhtiyar adam, pencerenin kenarına oturmuş, sokağın köşesinden geçecek olan postacıyı bekliyordu. Her ayak sesinde irkiliyor, gözlerini yola dikiyordu. Günler geçmişti ama ne gelen vardı ne giden. Masanın üzerindeki sararmış mektuplara bakıp derin bir iç çekti.

Bu metinden hareketle ihtiyar adam hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle çıkarılamaz?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Aşağıdaki kısa metni okuyarak metnin konusunu ve temasını belirleyiniz. Aralarındaki farkı açıklayınız.



Metin: 'Savaşın yıktığı kentte, küçük bir çocuk yıkıntılar arasında bulduğu solmuş oyuncağına sarılmış ağlıyordu. Etraftaki barut kokusu ve sessizlik, çocukluğun elinden alınışının resmi gibiydi.'

2. 'Ali, müdürün odasına girmeden önce derin bir nefes aldı. Ceketinin düğmelerini ilikledi, saçını eliyle düzeltti. Kapıyı çalarken parmaklarının titrediğini fark etti. İçinden 'Sakin olmalısın, her şey yolunda gidecek' diye mırıldandı.'



Bu metinden yola çıkarak Ali'nin psikolojik durumu ve hissettiği duygular hakkında nasıl bir çıkarım yapabilirsiniz? Metindeki ipuçlarıyla açıklayınız.

3. Edebi bir metni okurken 'çıkarım yapmak' okuyucuya ne kazandırır? Metni sadece yüzeysel olarak okumak ile çıkarım yaparak okumak arasındaki farkı açıklayınız.