✅ 9. Sınıf Edebiyat: Çatışma Test Çöz

Edebi metinlerde (hikâye, roman, tiyatro vb.) olay örgüsünün gelişmesini sağlayan, farklı düşünce, duygu, istek veya güçlerin karşı karşıya gelmesiyle ortaya çıkan karşıtlığa ne ad verilir?

"İçimden bir ses 'Hemen buradan uzaklaş, seni anlamayacaklar.' diyordu. Fakat vicdanım, arkadaşımı bu zor durumda tek başına bırakmamam gerektiğini haykırıyordu. Dakikalarca kapının önünde durup ne yapacağımı bilemeden kendi kendimle savaştım."

Bu parçada belirgin olan çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?

"Aniden bastıran tipi, patikayı tamamen kapatmıştı. Rüzgâr yüzünü bir kamçı gibi döverken Ahmet, dondurucu soğuğa karşı direnmeye çalışıyordu. Her adımında kar biraz daha derinleşiyor, doğa âdeta onu yutmak istiyordu."

Bu metindeki temel çatışma aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Köyün yüzyıllardır süregelen katı kurallarına ve mantıksız geleneklerine karşı çıkan genç mimar, kasaba halkının dışlamalarına ve tepkilerine rağmen projesini uygulamakta kararlıydı.

Bu cümlede anlatılan durum aşağıdaki çatışma türlerinden hangisine örnektir?

Selim ile Murat, miras kalan tarlanın sınırları konusunda bir türlü uzlaşamıyorlardı. Selim, tarlanın kendi hakkı olduğunu savunurken Murat, babalarının ölmeden önce sözlü olarak bu yeri kendisine bıraktığını iddia ediyordu. İki kardeş arasındaki bu sert tartışma, mahkemeye kadar taşındı.

Bu parçadaki temel çatışma unsuru ve bu çatışmayı doğuran neden aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Genç şair, hayalinde hep sanata değer verilen, herkesin kitap okuduğu, nezaket dolu bir şehir canlandırırdı. Ancak taşındığı metropolde insanların sadece paraya değer verdiğini, gürültü ve kabalık içinde koşturduğunu görünce derin bir hayal kırıklığına uğradı.

Bu parçada işlenen temel çatışma teması aşağıdakilerden hangisidir?

Anlatmaya ve göstermeye dayalı edebi metinlerdeki "çatışma" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

"Eski ile yeninin savaşıydı bu. Babası geleneksel ahşap konağın dokusunu korumak isterken, oğlu binayı yıkıp yerine modern bir rezidans dikmek niyetindeydi. Biri geçmişin hatıralarına sığınıyor, diğeri geleceğin konforuna ve parasına odaklanıyordu."

Bu parçadaki çatışmayı en iyi ifade eden kavram ikilisi aşağıdakilerden hangisidir?

I. Metin: Fırtına teknenin direğini devirdiğinde kaptan, dev dalgalarla boğuşarak karaya ulaşmaya çalışıyordu. Deniz adeta tekneyi yutmak için yemin etmişti.

II. Metin: Öğretmenlik görevini kabul ederse ailesinden uzaklaşacaktı, kabul etmezse yıllardır kurduğu hayallerine veda edecekti. Gece boyunca odasında bir o yana bir bu yana yürüyüp kendi kararıyla hesaplaştı.

Bu iki metindeki çatışma türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kasabaya yeni atanan genç kaymakam, yıllardır kasabayı haraca bağlayan ve halkı sömüren muhtar ile tüccarların kurduğu rüşvet çarkını bozmak için harekete geçti. Ancak kasabanın nüfuzlu kişileri kaymakamı istifaya zorlamak için her türlü idari ve sosyal baskıyı kurmaya başladılar.

Bu parçada anlatılan olay örgüsündeki çatışmayı başlatan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Edebi metinlerde çatışmalar taraflardan birinin galibiyetiyle, trajik bir kayıpla ya da tarafların anlaşmasıyla (uzlaşma) sonlanabilir.

Buna göre aşağıdaki durumların hangisinde çatışma "uzlaşma" yoluyla çözüme kavuşmuştur?

"Doktor Suat Bey, tıp fakültesini birincilikle bitirdiğinde tek amacı dar gelirli insanlara karşılıksız hizmet etmekti. Ancak işe başladığı lüks özel hastanede patronun 'Sadece yüksek ücret ödeyebilen hastaları kabul edeceğiz, burası bir hayır kurumu değil.' talimatıyla sarsıldı. Suat Bey, bir yandan patronun işten çıkarma tehditlerine direnmeye çalışıyor; diğer yandan odasında yalnız kaldığında 'İstifa edip işsiz kalma pahasına ilkelerimi mi korumalıyım, yoksa ailemin geleceği için bu haksız sisteme boyun mu eğmeliyim?' sorusuyla zihninde amansız bir savaş veriyordu."

Bu metindeki çatışma yapısıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yıllar boyu kasabanın en bağnaz düşüncelerini savunan İbrahim Efendi, kızı ağır bir hastalığa yakalandığında kasabaya yeni atanan kadın doktoru eve çağırmayı kesinlikle reddetti. "Bir kadının tabipliği mi olurmuş!" diyerek günlerce direndi. Ancak kızının durumu her geçen saat kötüleştikçe, zihnindeki kemikleşmiş ön yargılar ile evlat sevgisi arasında şiddetli bir savaş başladı. Sonunda gururunu ezip ağlayarak doktorun kapısını çaldı. Kadın doktorun özverili tedavisiyle kızı kurtulunca, İbrahim Efendi'nin dünyası yıkılıp yeniden kuruldu. O günden sonra kasabada kız çocuklarının okutulması ve meslek sahibi olması için en ön safta mücadele eden birine dönüştü.

Bu parçadaki olay örgüsü ve çatışma analiziyle ilgili aşağıda verilen yargılardan hangisine ulaşılamaz?

"Sanatçı eserini kurgularken kahramanını pürüzsüz, hiç hata yapmayan, hiçbir tereddüt yaşamayan mükemmel bir varlık olarak tasarlarsa o metinde gerçekçi ve derinlikli bir çatışma doğmaz. Okuyucu; kahramanın iç ikilemlerine, zaaflarına, vicdani hesaplaşmalarına ve dış dünyayla olan çelişkilerine şahit olmadıkça metinle duygusal bağ kuramaz. Çatışma, karakterin insanileştiği ve metnin edebi değer kazandığı ana damardır."

Bu parçada savunulan düşünceye göre, aşağıda kurgusu özetlenen hikâyelerden hangisi "çatışma derinliği en yüksek ve edebi açıdan en gerçekçi" metne örnektir?