📄 9. Sınıf Edebiyat: Anlam oluşturabilme 1 tahmin eder metindeki söz varlığının anlamını bağlamdan hareketle belirler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir sözcüğün içinde bulunduğu cümleye veya metne göre kazandığı anlama bağlam denir.
2. Metindeki bilinmeyen bir kelimenin anlamını tahmin ederken sadece sözlüğe bakılmalı, cümlenin diğer ögeleri dikkate alınmamalıdır.
3. Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
4. Bağlam, kelimelerin sadece sözlükteki ilk anlamlarıyla kullanılmasını zorunlu kılar.
5. Bir kelimenin bilim, sanat, spor ya da meslek alanına ait özel kavramları karşılayan anlamına terim anlam denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. 'Ağır' sözcüğünü mecaz anlamda bir cümle içinde kullanarak yazınız.
2. Metindeki yabancı veya bilinmeyen kelimelerin anlamını tahmin ederken hangi unsurlardan yararlanırız?
3. 'Perde' sözcüğünü terim anlamda bir cümle içinde kullanınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. 'Sıcak' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
2. 'Karanlık işlerin peşinde koşmaktan vazgeçmelisin.' cümlesindeki 'karanlık' sözcüğünün bağlamdan hareketle kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
3. Bir metni okurken karşılaştığımız bilinmeyen bir kelimenin anlamını doğru tahmin edebilmek için aşağıdakilerden hangisini yapmamız en uygundur?
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'açmak' sözcüğü 'bir şeyi görünür kılmak, engeli kaldırmak' anlamında kullanılmıştır?
5. 'Kuru' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'heyecanı, tadı olmayan, tekdüze' anlamında (bağlamında) kullanılmıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. 'Bağlam' kavramının metindeki söz varlığının anlamını belirlemedeki rolünü ve önemini açıklayınız.
2. Aşağıdaki metinde tırnak içindeki kelimelerin anlamlarını bağlamdan hareketle tahmin edip yazınız: 'Yazarın son kitabındaki "akıcı" üslup, okuyucuyu sıkmadan sarıp sarmalıyor. Ancak bazı bölümlerdeki "ağdalı" dil, eserin genel havasına gölge düşürüyor.'
3. Bir metni okurken bilmediğiniz bir kelimeyle karşılaştığınızda, sözlüğe bakmadan önce bu kelimenin anlamını tahmin etmek için uygulayabileceğiniz üç adımı yazınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Anlam oluşturabilme 1 tahmin eder metindeki söz varlığının anlamını bağlamdan hareketle belirler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir sözcüğün içinde bulunduğu cümleye veya metne göre kazandığı anlama bağlam denir. |
| ( .... ) | Metindeki bilinmeyen bir kelimenin anlamını tahmin ederken sadece sözlüğe bakılmalı, cümlenin diğer ögeleri dikkate alınmamalıdır. |
| ( .... ) | Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. |
| ( .... ) | Bağlam, kelimelerin sadece sözlükteki ilk anlamlarıyla kullanılmasını zorunlu kılar. |
| ( .... ) | Bir kelimenin bilim, sanat, spor ya da meslek alanına ait özel kavramları karşılayan anlamına terim anlam denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama .................... anlam denir. |
| 2) | Kelimelerin içinde yer aldığı dilsel çevreye, yani cümlenin veya paragrafın bütününe .................... adı verilir. |
| 3) | Sözlükte kelimelerin ilk sırasında yer alan ve zihnimizde uyanan ilk anlama .................... anlam denir. |
| 4) | Bilinmeyen bir kelimenin anlamını tahmin ederken metindeki ipuçlarından ve .................... ilişkilerinden yararlanılır. |
| 5) | Bir kelimenin bilim, sanat ya da meslek dallarıyla ilgili kazandığı özel anlama .................... anlam denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | 'Ağır' sözcüğünü mecaz anlamda bir cümle içinde kullanarak yazınız. |
| 2) | Metindeki yabancı veya bilinmeyen kelimelerin anlamını tahmin ederken hangi unsurlardan yararlanırız? |
| 3) | 'Perde' sözcüğünü terim anlamda bir cümle içinde kullanınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
'Sıcak' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Bugün hava oldukça sıcak olacakmış.
B) Sıcak çorba içince biraz kendime geldim.
C) Bizi kapıda çok sıcak bir gülümsemeyle karşıladı.
D) Sıcak su torbasını ağrıyan yerine koydu.
E) Fırından yeni çıkmış sıcak ekmekleri aldık.
|
| 2) |
'Karanlık işlerin peşinde koşmaktan vazgeçmelisin.' cümlesindeki 'karanlık' sözcüğünün bağlamdan hareketle kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Işık almayan, loş yer
B) Yasal olmayan, gizli ve şüpheli
C) Gecenin ilerleyen saatleri
D) Üzüntülü ve sıkıntılı zaman
E) Anlaşılması güç, karmaşık durum
|
| 3) |
Bir metni okurken karşılaştığımız bilinmeyen bir kelimenin anlamını doğru tahmin edebilmek için aşağıdakilerden hangisini yapmamız en uygundur?
A) Kelimenin geçtiği cümleyi ve paragrafı dikkatle okuyarak bağlamı incelemek
B) Kelimenin sadece ilk harfine bakarak tahmin yürütmek
C) Metni okumayı bırakıp başka bir kitaba geçmek
D) Kelimenin yerine rastgele bir kelime uydurmak
E) Sadece kendi hayal gücümüze güvenerek anlam biçmek
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'açmak' sözcüğü 'bir şeyi görünür kılmak, engeli kaldırmak' anlamında kullanılmıştır?
A) Bu renk seni çok açmış, çok yakışmış.
B) Sabahtan beri kapalı olan hava nihayet açtı.
C) Yolcular için yolu açmak adına kar küreme araçları çalışıyor.
D) Konuyu biraz daha açarsan ne demek istediğini anlayacağım.
E) Yeni bir dükkan açmak için hazırlıklara başladı.
|
| 5) |
'Kuru' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'heyecanı, tadı olmayan, tekdüze' anlamında (bağlamında) kullanılmıştır?
A) Kuru dalları bahçeden temizledik.
B) Kuru bir anlatımla yazılmış bu romanı bitiremedim.
C) Çamaşırlar balkonda iyice kuru hale gelmiş.
D) Kuru ekmekle karnını doyurmaya çalışıyordu.
E) Bu bölgede kuru tarım yapıldığı için verim azdır.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | 'Bağlam' kavramının metindeki söz varlığının anlamını belirlemedeki rolünü ve önemini açıklayınız. |
| 2) | Aşağıdaki metinde tırnak içindeki kelimelerin anlamlarını bağlamdan hareketle tahmin edip yazınız: 'Yazarın son kitabındaki "akıcı" üslup, okuyucuyu sıkmadan sarıp sarmalıyor. Ancak bazı bölümlerdeki "ağdalı" dil, eserin genel havasına gölge düşürüyor.' |
| 3) | Bir metni okurken bilmediğiniz bir kelimeyle karşılaştığınızda, sözlüğe bakmadan önce bu kelimenin anlamını tahmin etmek için uygulayabileceğiniz üç adımı yazınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-anlam-olusturabilme-1-tahmin-eder-metindeki-soz-varliginin-anlamini-baglamdan-hareketle-belirler/etkinlikler