📄 9. Sınıf Edebiyat: Açık ve örtük ileti Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Açık iletilerde kelimeler genellikle ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanılır.
2. Örtük ileti, okuyucunun yorumuna ve sezgisine ihtiyaç duymayan, tek bir kesin anlamı olan iletidir.
3. Şiir, tiyatro ve roman gibi edebi türlerde örtük iletilere sıklıkla yer verilir.
4. Bilimsel makaleler ve kullanma kılavuzları, yanlış anlaşılmaları önlemek için örtük iletiyle yazılır.
5. Örtük iletilerde bağlam, kültür ve okuyucunun hazırbulunuşluğu anlamlandırma sürecinde önemli rol oynar.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. 'Hava bugün çok soğuk.' cümlesi ne tür bir iletiye örnektir? Nedenini kısaca yazınız.
2. 'İçimdeki nehirler denizine kavuşmak için can atıyor.' cümlesindeki ileti türü nedir?
3. Örtük iletilerin en çok tercih edildiği edebi tür hangisidir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde örtük bir ileti vardır?
2. Açık ileti ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
3. I. Sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanılır.
II. Sanatsal metinlerin temelini oluşturur.
III. Tek bir kesin yargı bildirir, kişiye göre değişmez.
IV. İmge ve çağrışımlarla yüklüdür.
Yukarıda numaralanmış özelliklerden hangisi 'örtük ileti' ile ilişkilendirilemez?
4. Bir anne, odasını toplamayan çocuğuna 'Odan yine saray yavrusu gibi görünüyor.' demiştir. Annenin bu cümlesindeki ileti türü ve asıl anlatmak istediği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
5. Aşağıdaki metin türlerinin hangisinde örtük iletinin kullanılması metnin yazılış amacına aykırıdır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Açık ileti ile örtük ileti arasındaki temel farkları üç madde halinde açıklayınız.
2. 'Yaprak dökümü başladı ömrümün sonbaharında.' dizesini örtük ileti kavramı açısından tahlil ederek dizedeki asıl mesajı açıklayınız.
3. Günlük hayatta kullandığımız 'Buralar eskiden hep yeşillikti.' cümlesi, söylendiği bağlama göre nasıl hem açık hem de örtük ileti taşıyabilir? Örneklerle açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Açık ve örtük ileti Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Açık iletilerde kelimeler genellikle ilk ve gerçek anlamlarıyla kullanılır. |
| ( .... ) | Örtük ileti, okuyucunun yorumuna ve sezgisine ihtiyaç duymayan, tek bir kesin anlamı olan iletidir. |
| ( .... ) | Şiir, tiyatro ve roman gibi edebi türlerde örtük iletilere sıklıkla yer verilir. |
| ( .... ) | Bilimsel makaleler ve kullanma kılavuzları, yanlış anlaşılmaları önlemek için örtük iletiyle yazılır. |
| ( .... ) | Örtük iletilerde bağlam, kültür ve okuyucunun hazırbulunuşluğu anlamlandırma sürecinde önemli rol oynar. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Sözcüklerin mecaz ve yan anlamlarından yararlanılarak oluşturulan, doğrudan söylenmeyip hissettirilen iletilere .................... ileti denir. |
| 2) | Herkes tarafından aynı şekilde anlaşılan, yoruma açık olmayan net iletilere .................... ileti adı verilir. |
| 3) | Öğretici metinlerde bilgi vermek amaçlandığı için çoğunlukla .................... iletiler tercih edilir. |
| 4) | Edebi eserlerde çok anlamlılığı sağlayan ve metne derinlik katan unsur .................... iletidir. |
| 5) | Bir iletinin açık ya da örtük olmasında, sözcüklerin kullanıldığı .................... (ortam/çevre) büyük önem taşır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | 'Hava bugün çok soğuk.' cümlesi ne tür bir iletiye örnektir? Nedenini kısaca yazınız. |
| 2) | 'İçimdeki nehirler denizine kavuşmak için can atıyor.' cümlesindeki ileti türü nedir? |
| 3) | Örtük iletilerin en çok tercih edildiği edebi tür hangisidir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde örtük bir ileti vardır?
A) Kütüphane hafta içi her gün saat sekizde açılıyor.
B) Yazar, son romanında çocukluk yıllarını anlatmış.
C) Gözlerindeki bulutlar, yaklaşan fırtınanın habercisiydi.
D) Türkiye'nin başkenti Ankara, İç Anadolu Bölgesi'ndedir.
E) Öğretmenimiz sınav tarihlerini tahtaya yazdı.
|
| 2) |
Açık ileti ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Sözcükler genellikle ilk ve gerçek anlamlarında kullanılır.
B) İletilmek istenen mesaj doğrudan ve net bir şekilde verilir.
C) Okuyucunun kişisel yorumlarına göre yeni anlamlar kazanır.
D) Bilimsel metinlerde ve haber yazılarında sıklıkla tercih edilir.
E) Anlam tek boyuttur ve herkes için aynıdır.
|
| 3) |
I. Sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanılır. II. Sanatsal metinlerin temelini oluşturur. III. Tek bir kesin yargı bildirir, kişiye göre değişmez. IV. İmge ve çağrışımlarla yüklüdür. Yukarıda numaralanmış özelliklerden hangisi 'örtük ileti' ile ilişkilendirilemez?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve IV
E) III ve IV
|
| 4) |
Bir anne, odasını toplamayan çocuğuna 'Odan yine saray yavrusu gibi görünüyor.' demiştir. Annenin bu cümlesindeki ileti türü ve asıl anlatmak istediği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Açık ileti - Odanın çok geniş ve lüks olduğu
B) Örtük ileti - Odanın çok dağınık ve düzensiz olduğu
C) Açık ileti - Odanın temizlendiği
D) Örtük ileti - Odanın çok temiz ve düzenli olduğu
E) Açık ileti - Odanın yeniden dekore edilmesi gerektiği
|
| 5) |
Aşağıdaki metin türlerinin hangisinde örtük iletinin kullanılması metnin yazılış amacına aykırıdır?
A) Lirik Şiir
B) Psikolojik Roman
C) İlaç Prospektüsü
D) Tiyatro Oyunu
E) Deneme
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Açık ileti ile örtük ileti arasındaki temel farkları üç madde halinde açıklayınız. |
| 2) | 'Yaprak dökümü başladı ömrümün sonbaharında.' dizesini örtük ileti kavramı açısından tahlil ederek dizedeki asıl mesajı açıklayınız. |
| 3) | Günlük hayatta kullandığımız 'Buralar eskiden hep yeşillikti.' cümlesi, söylendiği bağlama göre nasıl hem açık hem de örtük ileti taşıyabilir? Örneklerle açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-acik-ve-ortuk-ileti/etkinlikler