✅ 9. Sınıf Coğrafya: Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisi; doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkisi; tehlike, risk ve afet kavramları; afetlerin sınıflandırılması ve bütüncül afet yöne Test Çöz

Can ve mal kaybına yol açan, toplumun normal düzenini ve faaliyetlerini kesintiye uğratan, yerel imkânlarla baş edilemeyen doğa veya insan kaynaklı olaylara ne ad verilir?

Doğu Anadolu Bölgesi'nde engebeli ve yüksek arazi şartlarının bulunması, aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin yapılmasını diğerlerine göre daha fazla zorlaştırmıştır?

Nüfus artış hızı çok düşük olan ve yaşlı nüfus oranı hızla artan bir ülke, gelecekte iş gücü sıkıntısı yaşamamak ve dinamik nüfus yapısını korumak için aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulamalıdır?

Afetler oluştukları kökenlere göre jeolojik, meteorolojik, hidrolojik ve teknolojik gibi sınıflara ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki afetlerden hangisi kökeni bakımından "jeolojik ve jeomorfolojik afetler" grubunda yer alır?

Türkiye'de son yıllarda nüfus artış hızının düşmesiyle birlikte çocuk nüfus oranı azalırken, çalışma çağındaki nüfus (aktif nüfus) oranı artış göstermektedir. Bu durum demografik açıdan bir ülkenin yakalayabileceği en önemli fırsatlardan biri olup "demografik fırsat penceresi" olarak adlandırılır.

Buna göre, Türkiye'nin bu fırsatı ekonomik kalkınmaya dönüştürebilmesi için öncelikle hangi alana yatırım yapması gerekir?

Sanayi tesislerinin ve bazı ekonomik faaliyetlerin kuruluş yerinin belirlenmesinde hammaddeye yakınlık, ulaşım kolaylığı ve tüketici nüfusa (pazara) yakınlık gibi faktörler etkilidir.

Buna göre, kümes hayvancılığı ve unlu mamuller sanayisinin Türkiye'de özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerin çevresinde yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bütüncül afet yönetimi; zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme olmak üzere dört temel aşamadan oluşur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi afet öncesinde yapılması gereken "zarar azaltma ve hazırlık" çalışmalarına örnek gösterilemez?

Gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızının çok düşük olması yaşlanan nüfusun artmasına ve dinamizmin kaybedilmesine yol açarken; gelişmekte olan ülkelerde nüfus artış hızının çok yüksek olması demografik yatırımların artmasına ve kalkınma hızının yavaşlamasına neden olur.

Buna göre, aşağıda verilen ülke çiftlerinden hangisinin nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulaması beklenir?

Akdeniz iklim bölgesinde yaz kuraklığının belirgin olması, sulama imkanlarının yetersiz olduğu alanlarda tarımsal üretimi sınırlandırmaktadır. Ancak sulama projelerinin (örneğin GAP veya Konya Ovası Projesi gibi) hayata geçirilmesiyle bu alanlarda tarımsal ürün çeşitliliği ve verim hızla artmıştır.

Bu durum, beşerî faktörlerin doğal çevre üzerindeki etkisi düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?

Bir bölgede can ve mal kaybına yol açabilecek doğa olayının gerçekleşme olasılığına "tehlike", bu tehlikenin insan yaşamı, binalar ve çevre üzerinde yaratabileceği olumsuz sonuçların büyüklüğüne ise "risk" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir bölgedeki deprem riskini artıran beşerî faktörlerden biridir?

Bazı afetler doğrudan atmosferik kökenliyken (meteorolojik), bazıları ise su döngüsü ve hidrolojik süreçlerle (hidrolojik) doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, aşağıda verilen afet çiftlerinden hangisi sırasıyla "Meteorolojik" ve "Hidrolojik" kökenli afetlere örnek oluşturur?

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilk yıllarından (1923) 1965 yılına kadar nüfus artış hızını artırıcı politikalar uygulanmıştır. Bu dönemde çok çocuklu ailelere madalya verilmesi, yol vergisinden muafiyet sağlanması ve doğum evlerinin kurulması gibi teşvikler uygulanmıştır. Ancak 1965 yılından sonra bu politikadan vazgeçilerek nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan "Nüfus Planlaması Kanunu" yürürlüğe konulmuştur.

Türkiye'deki bu köklü nüfus politikası değişikliğinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik faaliyetler; üretim, dağıtım ve tüketim olmak üzere üç temel aşamadan oluşur. Bu aşamalar üzerinde hem doğal hem de beşerî faktörler etkilidir. Örneğin, günümüzde küresel ölçekte bir ürünün üretim yeri ile tüketim yeri arasındaki mesafenin çok uzak olması, dağıtım sektörünün önemini artırmıştır.

Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi "dağıtım" faaliyetlerini doğrudan etkileyen doğal bir faktörün olumsuz sonucuna örnek gösterilebilir?

Afetlerin birbirini tetikleme özelliğine "zincirleme (domino) etkisi" denir. Örneğin, büyük bir deprem sonrasında heyelan, tsunami veya yangınlar meydana gelebilir. Bütüncül afet yönetimi planlaması yapılırken bu zincirleme etkilerin de hesaba katılması gerekir.

Buna göre, coğrafi özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki afet zincirlerinden hangisinin Türkiye'nin kuzey kesimlerinde (Karadeniz kıyı kuşağında) yaşanma olasılığı en yüksektir?