9. Sınıf Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisi; doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkisi; tehlike, risk ve afet kavramları; afetlerin sınıflandırılması ve bütüncül afet yöne Çözümlü Sorular ve Örnekler

Çözümlü Örnek

Orta Seviye

Türkiye'de son yıllarda nüfus artış hızının düşmesi üzerine devlet, nüfusun niteliğini ve niceliğini artırmaya yönelik politikalar izlemeye başlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin uyguladığı bu nüfus politikalarının temel gerekçelerinden biri değildir?
A) Genç nüfus oranının korunmak istenmesi
B) Yaşlı nüfus oranının hızla artmasının ekonomik yük oluşturması
C) İş gücü potansiyelinin devamlılığının sağlanması
D) Doğal kaynakların hızla tükenmesini engellemek
E) Dinamik nüfus yapısının kaybedilmemesi

Çözümlü Örnek

Kolay Seviye

Gelişmiş ülkelerde (örneğin Japonya veya Almanya) nüfus artış hızının çok düşük olması, bu ülkeleri nüfus artırıcı politikalar izlemeye zorlamaktadır.

Bu durumun söz konusu ülkelerde gelecekte yaratabileceği en büyük sorun aşağıdakilerden hangisidir?
A) Eğitim hizmetlerinin kalitesinin düşmesi
B) İş gücü yetersizliği ve yaşlı nüfusun bakımı
C) Şehirleşme oranının azalması
D) Kişi başına düşen milli gelirin artması
E) Konut ihtiyacının aşırı artması

Çözümlü Örnek

Orta Seviye

Ekonomik faaliyetler üzerinde doğal faktörlerin etkisi oldukça büyüktür. Özellikle tarım ve hayvancılık faaliyetleri iklim ve yer şekillerinden doğrudan etkilenir.

Buna göre, Erzurum-Kars Platosu'nda büyükbaş hayvancılığın yaygın olmasının temel doğal sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ulaşım imkanlarının gelişmiş olması
B) Yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırların varlığı
C) Nüfus yoğunluğunun az olması
D) Sanayi tesislerinin yetersizliği
E) Modern pazarlama tekniklerinin kullanılması

Çözümlü Örnek

Yeni Nesil Soru

Bir yatırımcı, yeni bir kağıt fabrikası kurmak istemektedir. Bu yatırımcı için ham maddeye yakınlık, su kaynaklarının bolluğu ve ulaşım kolaylığı öncelikli kriterlerdir.

Bu yatırımcının Türkiye haritası üzerinde aşağıdaki yerlerden hangisini seçmesi en mantıklı olur?
A) Güneydoğu Anadolu'nun güneyi
B) İç Anadolu'nun merkezi (Konya çevresi)
C) Batı Karadeniz kıyıları
D) Doğu Anadolu'nun yüksek dağlık alanları
E) Marmara Denizi'nin güney kıyıları

Çözümlü Örnek

Kolay Seviye

Afet yönetimi terminolojisinde kullanılan bazı temel kavramlar vardır.

"Doğal veya beşerî kaynaklı olan, can ve mal kaybına yol açma potansiyeli bulunan olay" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) Risk
B) Afet
C) Tehlike
D) Müdahale
E) İyileştirme

Çözümlü Örnek

Orta Seviye

Afetler oluşum kökenlerine göre sınıflandırılırlar.

Aşağıdaki afetlerden hangisi jeolojik/jeomorfolojik kökenli afetler grubunda yer almaz?
A) Deprem
B) Tsunami
C) Heyelan
D) Volkanizma
E) Fırtına

Çözümlü Örnek

Günlük Hayattan Örnek

Bir şehirde aşırı yağışlar sonrası meydana gelen sel felaketinde, dere yataklarına yapılan binaların yıkıldığı ve altyapının çöktüğü gözlemlenmiştir.

Bu durum, afetlerin etkisi üzerinde aşağıdakilerden hangisinin önemini kanıtlar?
A) Doğal olayların engellenemez olduğunu
B) İnsan faaliyetlerinin (beşerî faktörlerin) afetlerin zararını artırdığını
C) İklim değişikliğinin tek suçlu olduğunu
D) Teknolojinin afetleri önlemede yetersiz kaldığını
E) Sadece gelişmemiş ülkelerde afet yaşandığını

Çözümlü Örnek

Yeni Nesil Soru

Bütünleşik Afet Yönetimi döngüsü dört aşamadan oluşur: 1. Zarar Azaltma
2. Hazırlık
3. Müdahale
4. İyileştirme

Buna göre, bir bölgede "erken uyarı sistemlerinin kurulması" ve "halkın afet eğitimi alması" hangi aşama kapsamında değerlendirilir?
A) Zarar Azaltma
B) Hazırlık
C) Müdahale
D) İyileştirme
E) Yeniden Yapılanma

9. Sınıf Coğrafya: Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisi; doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkisi; tehlike, risk ve afet kavramları; afetlerin sınıflandırılması ve bütüncül afet yöne Çözümlü Örnekler

Örnek 1:

Çözüm:

Türkiye'nin güncel nüfus politikalarını incelediğimizde şu adımları görürüz:

✅ Genç nüfus: Türkiye, sahip olduğu dinamik yapıyı korumak için doğum oranlarını teşvik etmektedir.
✅ İş gücü: Gelecekte yaşanabilecek iş gücü açığını kapatmak hedeflenmektedir.
❌ Doğal Kaynaklar: Nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalar, doğal kaynakların tükenmesini engellemek için değil, tam tersi nüfusun azalmasının yaratacağı ekonomik durağanlığı önlemek içindir. Doğal kaynakların korunması daha çok nüfus artış hızını azaltmak isteyen ülkelerin (Örn: Nijerya) gerekçesidir.

👉 Cevap: D

Örnek 2:

Çözüm:

Gelişmiş ülkelerin nüfus yapısı incelendiğinde:

💡 Düşük Doğum Oranı: Yeni nesil gelmediği için nüfus yaşlanmaktadır.
💡 Yaşlı Nüfus: Emekli nüfusun artması, çalışan nüfusun (aktif nüfus) azalmasına neden olur.
💡 Ekonomik Etki: Fabrikalarda ve hizmet sektöründe çalışacak genç bulunamaz, bu da dış göç alımına veya ekonomik küçülmeye yol açar.

✅ Bu nedenle en büyük sorun iş gücü yetersizliği ve yaşlı nüfusun sosyal güvenlik sistemine getirdiği yüktür.
👉 Cevap: B

Örnek 3:

Çözüm:

Ekonomik faaliyetleri etkileyen faktörleri analiz edelim:

📌 İklim Faktörü: Erzurum-Kars çevresinde sert karasal iklim görülür ve en fazla yağış yaz mevsiminde düşer.
📌 Bitki Örtüsü: Yaz yağışları sayesinde bölgede bozkırlar yerine daha uzun boylu ve gür olan çayırlar yetişir.
📌 Ekonomik Sonuç: Bu gür çayırlar, büyükbaş hayvancılık (mera hayvancılığı) için en uygun doğal ortamı sağlar.

✅ A, C, D ve E seçenekleri beşerî veya dolaylı faktörlerdir. Temel doğal sebep çayırlardır.
👉 Cevap: B

Örnek 4:

Çözüm:

Kağıt sanayisi için gerekli şartları değerlendirelim:

🌲 Ham Madde: Kağıdın ana ham maddesi ağaçtır (orman). Türkiye'de orman varlığının en zengin olduğu bölge Karadeniz'dir.
💧 Su Kaynakları: Kağıt üretimi aşırı miktarda su tüketir. Karadeniz bölgesi su kaynakları bakımından zengindir.
🚢 Ulaşım: Kıyı şeridi, ürünlerin limanlar aracılığıyla taşınmasını kolaylaştırır.

✅ Batı Karadeniz (Zonguldak, Bartın, Kastamonu çevresi) hem orman varlığı hem de su imkanlarıyla bu yatırım için en uygun bölgedir.
👉 Cevap: C

Örnek 5:

Çözüm:

Afet yönetimindeki temel kavramları ayıralım:

🔸 Tehlike: Henüz gerçekleşmemiş ama zarar verme potansiyeli olan olaydır (Örn: Fay hattının varlığı).
🔸 Risk: Tehlikenin gerçekleşme ihtimali ve yaratacağı tahmini zarardır.
🔸 Afet: Tehlikenin gerçekleşmesi sonucu toplumun yaşamını durduran, büyük can ve mal kaybına yol açan olaydır.

✅ Tanımda belirtilen "potansiyel" vurgusu bizi Tehlike kavramına götürür.
👉 Cevap: C

Örnek 6:

Çözüm:

Afetlerin sınıflandırmasını yapalım:

🌍 Jeolojik/Jeomorfolojik: Yer kabuğu ve yer şekilleriyle ilgili olanlar. (Deprem, Tsunami, Volkanizma, Heyelan, Kaya Düşmesi).
☁️ Hidrometeorolojik: Hava olayları ve su döngüsüyle ilgili olanlar. (Fırtına, Sel, Kuraklık, Çığ, Hortum).

✅ Fırtına, atmosferik kökenli (meteorolojik) bir afettir. Yer yapısıyla bir ilgisi yoktur.
👉 Cevap: E

Örnek 7:

Çözüm:

Günlük hayattan bu örneği analiz ettiğimizde:

🌧️ Doğal Olay: Aşırı yağış (Sel tehlikesi).
🏗️ Beşerî Hata: Dere yatağına bina yapmak, yanlış yerleşme.
⚠️ Sonuç: Doğal bir olay olan yağış, insan hatası nedeniyle bir afete dönüşmüştür.

✅ İnsanların doğaya müdahale biçimi, bir doğa olayının riskini ve vereceği zararı doğrudan belirler.
👉 Cevap: B

Örnek 8:

Çözüm:

Afet yönetim aşamalarını inceleyelim:

🛡️ Zarar Azaltma: Yapısal önlemler (Sağlam bina yapmak).
📢 Hazırlık: Afet gerçekleşmeden hemen önce yapılan operasyonel hazırlıklar. Erken uyarı sistemleri, tahliye planları ve eğitimler bu aşamadadır.
🚑 Müdahale: Afet anında yapılan kurtarma ve yardım çalışmaları.
🛠️ İyileştirme: Afet sonrası hayatın normale döndürülmesi.

✅ Erken uyarı ve eğitim, afete karşı hazırlık aşamasının temel taşlarıdır.
👉 Cevap: B

Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun

https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-turkiye-ve-farkli-ulkelerdeki-nufusla-ilgili-firsat-ve-sorunlarin-nufus-politikalarinin-belirlenmesindeki-etkisi-dogal-ve-beser-faktorlerin-ekonomik-faaliyetlere-etkisi-tehlike-risk-ve-afet-kavramlari-afetlerin-siniflandirilmasi-ve-butunc/sorular

İçerik Hazırlanıyor...

Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.