✅ 9. Sınıf Coğrafya: İşlevsel-şekilsel bölgeler Test Çöz

Aşağıdakilerden hangisi doğal şekilsel bölge sınıflandırması içerisinde yer alır?

İşlevsel (fonksiyonel) bölgeler, belirli bir merkezi odağa sahip olan ve bu odakla etkileşim halinde bulunan alanları kapsar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işlevsel bölge sınıflandırmasına bir örnektir?

Bölgelerin sınırları zamanla değişebilir. Ancak bazı bölgelerin sınırlarının değişmesi çok uzun zaman alırken, bazılarının sınırları çok kısa sürede değişebilir.

Buna göre, aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırlarının değişmesi diğerlerine göre daha uzun zaman alır?

İşlevsel yönetim bölgeleri, devletin ülkeyi kolayca yönetmesi, kamu hizmetlerini her yere ulaştırması ve denetlemesi amacıyla oluşturulan idari sınırlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bir "işlevsel yönetim bölgesi" sınırını ifade eder?

Siyasi ve askeri bölgelerin sınırları genellikle ülke sınırlarını takip ettiği için birbiriyle tam olarak çakışabilir.

Buna göre, aşağıdaki bölge çiftlerinden hangisinin sınırlarının birbiriyle en fazla çakışması (birebir örtüşmesi) beklenir?

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri (GAP, DAP, DOKAP, KOP vb.) işlevsel planlama bölgelerine örnektir.

Bu bölgelerin oluşturulmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgeler sınıflandırılırken şekilsel (formal) ve işlevsel (fonksiyonel) olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Buna göre yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Bazı bölgelerin sınırları zamanla işlevini tamamen yitirerek ortadan kalkabilir. Bu durum özellikle beşeri ve siyasi bölgelerde daha sık görülür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin sınırlarının tamamen ortadan kalkması veya değişmesi diğerlerine göre daha kısa sürede gerçekleşebilir?

İşlevsel hizmet bölgeleri, kamu ya da özel sektöre ait kurumların hizmetlerini ülke geneline daha verimli ulaştırabilmek amacıyla oluşturduğu bölgelerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işlevsel hizmet bölgelerine örnek olarak gösterilemez?

Doğal şekilsel bölgelerin sınırları genellikle kesin hatlarla birbirinden ayrılamaz, aralarında kademeli bir geçiş kuşağı bulunur. Buna karşın siyasi ve idari bölgelerin sınırları net çizgilerle belirlenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki bölge sınırlarından hangisinde kademeli bir geçiş kuşağının görülmesi beklenmez?

Bir bölgenin beşeri ve ekonomik özellikleri zamanla değişebilir. Örneğin, tarım bölgesi olan bir yer, sanayileşme ve hızlı nüfus artışıyla sanayi ya da yoğun nüfuslu bölgeye dönüşebilir.

Aşağıdaki yerlerden hangisinde bu tür bir bölge sınıflandırması değişiminin en belirgin şekilde yaşandığı söylenebilir?

Bir coğrafyacı, araştırma yaptığı bir ülkede şu tespitlerde bulunmuştur:

I. Ülkenin kuzeyindeki dağlık alanlar ile güneyindeki düzlük alanların sınırları binlerce yıldır değişmemiştir.
II. Ülke genelinde sağlık hizmetlerinin koordinasyonu için belirlenen $6$ farklı merkeze bağlı alt bölgeler oluşturulmuştur.
III. Ülkenin üye olduğu uluslararası ticaret birliğinin sınırları, yeni bir ülkenin katılımıyla genişlemiştir.

Bu tespitlere göre, coğrafyacının incelediği bölgelerin türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Coğrafya öğretmeni Ahmet Bey, tahtaya Türkiye'nin üç farklı bölge haritasını çizmeden şu şekilde betimlemiştir:

- 1. Harita: Türkiye'deki aktif fay hatları ve deprem risk bölgeleri.
- 2. Harita: Türkiye'deki sıcak su kaynakları (jeotermal alanlar) ve kaplıcalar.
- 3. Harita: Türkiye'deki volkanik kayaçların ve genç volkanik arazilerin dağılışı.

Ahmet Bey, öğrencilerine bu üç haritadaki bölge sınırlarının büyük oranda birbiriyle örtüştüğünü (çakıştığını) belirtmiştir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevsel (fonksiyonel) bölgeler, bir merkez ile bu merkeze bağlı olarak gelişen ve onunla etkileşim halinde olan alanları kapsar. Merkezden uzaklaşıldıkça işlevsel bölgenin etkisi ve merkezle olan bağları genellikle zayıflar.

Buna göre, bir il merkezinde yer alan büyük bir hastanenin oluşturduğu "işlevsel hizmet bölgesi" düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu bölgenin etki alanının sınırlarını ve gücünü belirleyen doğrudan bir faktör değildir?