✅ 9. Sınıf Coğrafya: İnsan ve yer Test Çöz

Doğal çevre ile insan arasında sürekli bir etkileşim vardır. Bu etkileşimde bazen doğa insanı yönlendirirken, bazen de insan doğayı kendi ihtiyaçları doğrultusunda değiştirir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi insanın doğaya olan etkisine örnek gösterilebilir?

Coğrafya bilimi, inceleme konularına göre fiziki ve beşeri coğrafya olmak üzere iki ana bölüme ayrılır. Fiziki coğrafya ise kendi içinde çeşitli alt dallara ayrılmaktadır.

Buna göre; okyanuslar, denizler, göller, akarsular ve yeraltı suları gibi yeryüzündeki su kaynaklarını inceleyen coğrafyanın alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya biliminin araştırma ve incelemelerinde kullandığı üç temel ilke vardır. Bunlar; nedensellik, karşılıklı ilgi (bağlantı) ve dağılış ilkeleridir. Bu ilkelerden biri, coğrafyayı diğer bilimlerden ayıran en önemli ve en temel ilke olarak kabul edilir.

Sözü edilen ve olayların yeryüzündeki yayılış alanlarını inceleyen bu en temel coğrafya ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ'da coğrafya, daha çok gezginlerin gördükleri yerleri tasvir etmesi ve basit harita çizimleriyle başlamıştır. Bu dönemde yaşamış bir bilim insanı, "Geographika" adlı eserinde coğrafya terimini ilk kez kullanmış ve dünyanın çevresini gerçeğe çok yakın bir biçimde hesaplamayı başarmıştır.

Bahsedilen bu İlk Çağ coğrafyacısı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanlar, yaşamlarını sürdürebilmek ve refah seviyelerini artırmak amacıyla doğal çevre üzerinde çeşitli değişiklikler yaparlar. Ancak bu müdahaleler bazen doğal dengenin bozulmasına ve öngörülemeyen çevre sorunlarına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi insanın doğaya müdahalesi sonucunda ortaya çıkan olumsuz bir durumdur?

Coğrafya, geniş bir inceleme alanına sahip olduğu için fiziki ve beşeri süreçleri incelerken birçok farklı bilim dalından yardım alır.

Aşağıdaki coğrafyanın alt dalı ve yararlandığı yardımcı bilim dalı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

"Doğu Karadeniz Bölümü'nde her mevsim yağışlı geçen iklim koşulları $I$ gür ormanların yetişmesine $II$ neden olmuştur. Bu durum bölgedeki kırsal konutlarda ahşap malzeme kullanımını yaygınlaştırmıştır. Ahşap konutlar özellikle Rize ve Artvin kırsalında yoğunlaşmıştır $III$."

Yukarıdaki metinde numaralandırılmış bölümlerde coğrafyanın hangi ilkeleri sırasıyla vurgulanmıştır?

Orta Çağ'da Avrupa'da kilise baskısı nedeniyle bilimsel çalışmalar durma noktasına gelmişken, İslam dünyasında coğrafya altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde yaşamış, dünyanın yarıçapını, çevresini ve eksen eğikliğini üstün bir matematiksel doğrulukla hesaplamış, astronomi ve coğrafya alanındaki çalışmalarını "Kanun el-Maksudi" adlı eserinde toplamış ünlü Türk-İslam bilgini kimdir?

Beşeri coğrafya; yeryüzünde insan faaliyetlerini, nüfusu, yerleşmeleri ve insanların ekonomik etkinliklerini inceleyen coğrafya ana dalıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi beşeri coğrafyanın doğrudan inceleme alanına girmez?

Doğal çevre; litosfer (taş küre), atmosfer (hava küre), hidrosfer (su küre) ve biyosfer (canlılar küresi) olmak üzere dört temel ortamdan oluşur. Bu ortamlarda doğal süreçlerle meydana gelen unsurlara doğal unsur denirken, insan eliyle yapılanlara beşeri unsur denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hidrosfer içerisinde yer alan doğal bir unsur değildir?

Coğrafya biliminin modern bir kimlik kazanmasında ve metodolojisinin belirlenmesinde Yakın Çağ'da yaşamış Alman bilim insanlarının katkısı büyüktür. Fiziki coğrafyanın kurucusu kabul edilen, "Kosmos" adlı eseriyle bilinen ve coğrafya araştırmalarında "nedensellik" ilkesini ilk kez sistemli bir şekilde kullanan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan, yaşamını kolaylaştırmak için doğa ile sürekli bir mücadele ve etkileşim halindedir. Teknolojik gelişmeler insanın doğaya olan bağımlılığını azaltsa da tamamen ortadan kaldıramamıştır. Ancak bazı gelişmiş ülkelerde, yüksek teknoloji ve mühendislik sayesinde zorlu coğrafi koşulların insan yaşamı üzerindeki sınırlayıcı etkisi en aza indirilmiştir.

Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisinde insanın doğaya olan bağımlılığının en az olduğu ve beşeri sistemlerin doğal çevreye üstünlük sağladığı söylenebilir?

Bir coğrafyacı, araştırma yaptığı bir bölgede şu gözlemleri kaydetmiştir:
- Bölgedeki yıllık sıcaklık farkı az, yağış rejimi düzenlidir.
- Akarsuların debisi yıl boyunca yüksek ve rejimleri düzenlidir.
- Kimyasal çözünme şiddetli olduğu için toprak oluşumu hızlıdır.
- Bu bölgede yaşayan insanlar, her mevsim yağışlı geçen iklim şartları nedeniyle tarımda sulamaya pek ihtiyaç duymazlar.

Buna göre coğrafyacının yaptığı bu araştırmada sırasıyla coğrafyanın hangi alt dallarından yararlandığı söylenebilir?

Günümüzde insan dışı çevre (doğal çevre) ile insan arasındaki denge, hızlı nüfus artışı, sanayileşme ve plansız kaynak tüketimi nedeniyle ciddi şekilde bozulmaktadır. Sürdürülebilir bir çevre yönetimi için insanın doğayla mücadele etmek yerine, doğanın işleyişine uyumlu projeler geliştirmesi gerekmektedir.

Buna göre, aşağıdaki projelerden hangisi "sürdürülebilir çevre ve doğayla uyumlu insan" ilkesine en uygun örnektir?