✅ 9. Sınıf Coğrafya: İkinci dönem ikinci yazılı konuları Test Çöz

Atmosferin en alt katmanı olan troposfer, canlı yaşamı için hayati öneme sahiptir.

Aşağıdakilerden hangisi troposferin özelliklerinden biri değildir?
A) Atmosferdeki gazların yaklaşık %75'ini barındırması
B) Su buharının tamamına yakınının bu katmanda bulunması
C) Hem yatay hem de dikey hava hareketlerinin görülmesi
D) Yerden yükseldikçe sıcaklığın her 200 metrede yaklaşık 1 °C azalması
E) Güneşten gelen zararlı ultraviyole (UV) ışınlarını süzmesi

Yeryüzündeki sürekli basınç merkezleri arasında yıl boyunca yön değiştirmeden esen rüzgarlara "sürekli rüzgarlar" denir.

Aşağıdakilerden hangisi bu rüzgar grubunda yer alır?
A) Meltem rüzgarları
B) Fön rüzgarları
C) Batı rüzgarları
D) Muson rüzgarları
E) Samyeli rüzgarları

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen, doğal bitki örtüsü bodur ağaç ve çalılardan oluşan maki topluluğu olan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tundra iklimi
B) Akdeniz iklimi
C) Muson iklimi
D) Savan iklimi
E) Karasal iklim

Kırsal yerleşmelerde konut yapımında kullanılan malzemeler büyük oranda yakın çevredeki doğal çevre koşullarına bağlıdır.

Yağışın az, kuraklığın fazla ve ağaç varlığının yetersiz olduğu karasal iklim bölgelerinde kırsal konut yapımında en çok hangi malzeme tercih edilir?
A) Ahşap
B) Taş
C) Kerpiç
D) Betonarme
E) Tuğla

Dünya ocak ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, Kuzey Yarım Küre'de izoterm eğrilerinin karalar üzerinde güneye (ekvatora doğru), denizler üzerinde ise kuzeye (kutba doğru) saptığı görülür.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karaların denizlere göre ocak ayında daha soğuk olması
B) Dünya'nın eksen eğikliğinin açısı
C) Yükseltinin batıdan doğuya doğru artması
D) Sürekli rüzgarların esiş yönleri
E) Okyanus akıntılarının sıcaklığı düşürmesi

Dünya üzerindeki basınç merkezleri oluşum nedenlerine göre termik ve dinamik kökenli olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre, Dünya'nın günlük (eksen) hareketine bağlı olarak $ 30^{\circ} $ ve $ 60^{\circ} $ enlemleri çevresinde oluşan basınç kuşakları aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) $ 30^{\circ} $ enlemi: Termik Yüksek Basınç / $ 60^{\circ} $ enlemi: Termik Alçak Basınç
B) $ 30^{\circ} $ enlemi: Dinamik Yüksek Basınç / $ 60^{\circ} $ enlemi: Dinamik Alçak Basınç
C) $ 30^{\circ} $ enlemi: Dinamik Alçak Basınç / $ 60^{\circ} $ enlemi: Dinamik Yüksek Basınç
D) $ 30^{\circ} $ enlemi: Termik Alçak Basınç / $ 60^{\circ} $ enlemi: Dinamik Yüksek Basınç
E) $ 30^{\circ} $ enlemi: Dinamik Yüksek Basınç / $ 60^{\circ} $ enlemi: Termik Yüksek Basınç

Bir hava kütlesinin sıcaklığı arttıkça havada bulunabilecek maksimum nem miktarı artar. Eğer havadaki mutlak nem miktarı sabit kalırsa, sıcaklığın artmasıyla birlikte bağıl nem oranı azalır; sıcaklığın azalmasıyla ise bağıl nem oranı artar.

Buna göre, mutlak nem miktarları eşit olan beş farklı hava kütlesinin sıcaklık değerleri aşağıda verilmiştir:

I. $ 5 $ °C
II. $ 15 $ °C
III. $ 25 $ °C
IV. $ 35 $ °C
V. $ 45 $ °C

Bu hava kütlelerinden hangisinin bağıl nem oranı en yüksektir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

Savan iklimi ile Muson ikliminin en belirgin ortak özelliği, her iki iklim tipinde de yağışların büyük bir kısmının yaz aylarında düşmesidir.

Buna karşın, bu iki iklim tipini birbirinden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yıllık sıcaklık ortalamalarının çok farklı olması
B) Muson ikliminde kış kuraklığının belirgin olmaması
C) Muson iklimindeki yıllık toplam yağış miktarının çok daha fazla olması ve bitki örtülerinin farklılığı
D) Savan ikliminin sadece Kuzey Yarım Küre'de görülmesi
E) Muson ikliminde rüzgarların yıl boyunca hiç yön değiştirmemesi

Kırsal yerleşmelerde evlerin birbirine uzak ya da yakın kurulmasında yer şekilleri ve su kaynaklarının dağılışı belirleyici rol oynar.

Türkiye'de Doğu Karadeniz Bölümü'nde dağınık yerleşmeler yaygınken, İç Anadolu Bölgesi'nde toplu yerleşmelerin yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarım alanlarının genişliği ve nüfus yoğunluğu
B) Yer şekillerinin engebeliği ve su kaynaklarının bolluğu/kıtlığı
C) İklim tipi ve toprak yapısının farklı olması
D) Ulaşım olanakları ve sanayileşme düzeyi
E) Hayvancılık faaliyetlerinin türü ve bitki örtüsü

Bölge sınırları oluşturulurken kullanılan kriterlere göre sınırların değişme hızı farklılık gösterir. Doğal özelliklere göre oluşturulan bölgelerin sınırları çok uzun sürede değişirken, beşeri ve ekonomik özelliklere göre oluşturulan bölgelerin sınırları kısa sürede değişebilir.

Buna göre, aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırlarının diğerlerine göre daha kısa sürede değişmesi beklenir?
A) Akdeniz iklim bölgesi
B) Kuzey Anadolu deprem bölgesi
C) Doğu Karadeniz dağlık bölgesi
D) Avrupa Birliği siyasi bölgesi
E) İç Anadolu karasal iklim bölgesi

Heyelan, kütle hareketlerinin en yaygın olanlarından biridir ve Türkiye'de özellikle Karadeniz Bölgesi'nde sıkça görülür.

Aşağıdakilerden hangisi bir yörede heyelan oluşma riskini artıran doğrudan faktörlerden biri değildir?
A) Eğimin fazla olması
B) Killi toprak yapısının varlığı
C) Tabakaların eğim yönüne dik uzanması
D) Aşırı yağış ve kar erimeleri
E) Yamaç dengesini bozan yol yapım çalışmaları

Bir yamaç boyunca yükselen hava kütlesi her $ 200 $ metrede yaklaşık $ 1 $ °C soğurken, zirveyi aşıp diğer yamaçtan aşağıya doğru inen hava kütlesi (fön etkisiyle) sürtünmenin de etkisiyle her $ 100 $ metrede $ 1 $ °C ısınır.

Deniz seviyesinden ($ 0 $ metre) sıcaklığı $ 16 $ °C olarak harekete başlayan bir hava kütlesi, $ 2600 $ metre yüksekliğindeki bir dağın yamacını tırmanarak zirveye ulaşıyor. Zirveyi aştıktan sonra diğer yamaçtan aşağıya doğru inerek $ 600 $ metre yükseklikteki bir vadi tabanına ulaşıyor.

Buna göre, bu hava kütlesinin vadi tabanına ($ 600 $ metreye) ulaştığındaki sıcaklığı kaç °C olur?
A) $ 13 $
B) $ 17 $
C) $ 20 $
D) $ 23 $
E) $ 26 $

Aşağıda aynı enlem üzerinde yer alan beş farklı merkezin aynı andaki sıcaklıkları ve mutlak nem miktarları verilmiştir:

- K merkezinde sıcaklık $ 10 $ °C, mutlak nem $ 8 $ g/m³
- L merkezinde sıcaklık $ 20 $ °C, mutlak nem $ 8 $ g/m³
- M merkezinde sıcaklık $ 30 $ °C, mutlak nem $ 8 $ g/m³
- N merkezinde sıcaklık $ 20 $ °C, mutlak nem $ 12 $ g/m³
- P merkezinde sıcaklık $ 10 $ °C, mutlak nem $ 5 $ g/m³

Sıcaklık arttıkça havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) arttığı bilindiğine göre, bu merkezlerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
A) K merkezinin bağıl nem oranı, L merkezinin bağıl nem oranından daha yüksektir.
B) L ve N merkezlerinin maksimum nem kapasiteleri birbirine eşittir.
C) Sıcaklığı en yüksek olan M merkezinin bağıl nem oranı en düşüktür.
D) N merkezinin yağış oluşturma ihtimali, L merkezine göre daha fazladır.
E) P merkezinin bağıl nem oranı, K merkezinin bağıl nem oranından daha yüksektir.

Coğrafi özelliklerin dağılışına göre oluşturulan bölge sınırları bazen birbiriyle tam olarak örtüşürken, bazen de sadece kısmen benzerlik gösterir. Özellikle fiziki (doğal) coğrafya kriterlerine göre belirlenen bölgeler arasında çok güçlü bir ilişki ve sınır çakışması bulunur.

Buna göre;
I. Akdeniz iklim bölgesi,
II. Maki bitki örtüsü bölgesi,
III. Terra rossa toprak bölgesi,
IV. Yoğun nüfuslu sanayi bölgesi

gibi bölge türlerinden hangilerinin sınırlarının birbiriyle en yüksek oranda çakışması (örtüşmesi) beklenir?
A) I ve II
B) II ve IV
C) I, II ve III
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV