🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Coğrafya
💡 9. Sınıf Coğrafya: Ekonomik faaliyet Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Coğrafya: Ekonomik faaliyet Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
İnsanların yaşamlarını devam ettirebilmek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla yaptıkları her türlü çalışmaya ekonomik faaliyet denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan birincil ekonomik faaliyetler grubunda yer alır?
A) Otomobil fabrikasında işçilik yapmak
B) Bir lisede coğrafya öğretmenliği yapmak
C) Modern yöntemlerle besi hayvancılığı yapmak
D) Bir yazılım şirketinde kod yazmak
E) Bir bankada müşteri temsilcisi olarak çalışmak
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan birincil ekonomik faaliyetler grubunda yer alır?
A) Otomobil fabrikasında işçilik yapmak
B) Bir lisede coğrafya öğretmenliği yapmak
C) Modern yöntemlerle besi hayvancılığı yapmak
D) Bir yazılım şirketinde kod yazmak
E) Bir bankada müşteri temsilcisi olarak çalışmak
Çözüm:
Ekonomik faaliyetler üretim süreçlerine göre gruplandırılır:
- Birincil Ekonomik Faaliyetler: Temel maddelerin doğrudan doğadan elde edilmesidir. Tarım, hayvancılık, balıkçılık, madencilik ve ormancılık bu gruptadır. ✅
- İkincil Ekonomik Faaliyetler: Hammaddenin işlenip yeni ürünlere dönüştürülmesidir (Sanayi).
- Üçüncül Ekonomik Faaliyetler: Hizmet sektörüdür (Eğitim, sağlık, bankacılık).
Seçenekleri incelediğimizde; hayvancılık doğrudan doğaya dayalı bir üretim olduğu için birincil faaliyettir.
Cevap: C
Örnek 2:
Aşağıda verilen meslek dalları ve ait oldukları ekonomik faaliyet grubu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
I. Çiftçi \( \rightarrow \) Birincil
II. Mobilya Ustası \( \rightarrow \) İkincil
III. Doktor \( \rightarrow \) Üçüncül
IV. Yazılım Uzmanı \( \rightarrow \) Dördüncül
V. Balıkçı \( \rightarrow \) İkincil
I. Çiftçi \( \rightarrow \) Birincil
II. Mobilya Ustası \( \rightarrow \) İkincil
III. Doktor \( \rightarrow \) Üçüncül
IV. Yazılım Uzmanı \( \rightarrow \) Dördüncül
V. Balıkçı \( \rightarrow \) İkincil
Çözüm:
Mesleklerin faaliyet gruplarını analiz edelim:
- I. Çiftçi: Topraktan üretim yaptığı için birincil faaliyettir. (Doğru)
- II. Mobilya Ustası: Hammaddeyi (odun/kereste) işleyip ürün yaptığı için sanayi/imalat yani ikincil faaliyettir. (Doğru)
- III. Doktor: Sağlık hizmeti sunduğu için hizmet sektörü yani üçüncül faaliyettir. (Doğru)
- IV. Yazılım Uzmanı: Bilgi işlem ve veri işleme süreçleri dördüncül faaliyettir. (Doğru)
- V. Balıkçı: Doğadan doğrudan ürün topladığı için birincil faaliyet olmalıdır. İkincil faaliyet sanayidir. (Yanlış) ❌
Cevap: V
Örnek 3:
Sabah kahvaltısında yediğiniz bir dilim ekmeğin sofranıza gelene kadar geçtiği aşamalar farklı ekonomik faaliyet gruplarını temsil eder.
Buna göre;
1. Buğdayın tarladan hasat edilmesi
2. Buğdayın fabrikada una dönüştürülmesi
3. Ekmeğin fırından markete taşınması
süreçlerinin ait olduğu faaliyet grupları sırasıyla hangileridir?
Buna göre;
1. Buğdayın tarladan hasat edilmesi
2. Buğdayın fabrikada una dönüştürülmesi
3. Ekmeğin fırından markete taşınması
süreçlerinin ait olduğu faaliyet grupları sırasıyla hangileridir?
Çözüm:
Günlük hayattaki bu süreci aşama aşama inceleyelim: 💡
- 1. Aşama: Buğdayın tarladan elde edilmesi doğrudan doğaya dayalıdır. Bu nedenle Birincil faaliyettir.
- 2. Aşama: Buğdayın fabrikada işlenerek un haline getirilmesi bir imalat sürecidir. Bu nedenle İkincil (Sanayi) faaliyettir.
- 3. Aşama: Ürünün taşınması (ulaşım) bir hizmettir. Bu nedenle Üçüncül faaliyettir.
Sıralama: Birincil - İkincil - Üçüncül
Örnek 4:
Bir ülkenin çalışan nüfusunun ekonomik faaliyet kollarına dağılımı, o ülkenin gelişmişlik düzeyi hakkında bilgi verir.
A Ülkesi: Çalışanların % 65'i birincil, % 15'i ikincil, % 20'si üçüncül faaliyetlerdedir.
B Ülkesi: Çalışanların % 4'ü birincil, % 26'sı ikincil, % 70'i üçüncül faaliyetlerdedir.
Buna göre, sadece bu verilere bakılarak aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
A) A ülkesinde sanayi üretimi B ülkesinden fazladır.
B) B ülkesi, A ülkesine göre daha gelişmiş bir yapıya sahiptir.
C) A ülkesinin toplam nüfusu B ülkesinden daha azdır.
D) B ülkesinde tarımsal verim çok düşüktür.
E) A ülkesinde eğitim seviyesi çok yüksektir.
A Ülkesi: Çalışanların % 65'i birincil, % 15'i ikincil, % 20'si üçüncül faaliyetlerdedir.
B Ülkesi: Çalışanların % 4'ü birincil, % 26'sı ikincil, % 70'i üçüncül faaliyetlerdedir.
Buna göre, sadece bu verilere bakılarak aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
A) A ülkesinde sanayi üretimi B ülkesinden fazladır.
B) B ülkesi, A ülkesine göre daha gelişmiş bir yapıya sahiptir.
C) A ülkesinin toplam nüfusu B ülkesinden daha azdır.
D) B ülkesinde tarımsal verim çok düşüktür.
E) A ülkesinde eğitim seviyesi çok yüksektir.
Çözüm:
Verileri analiz edelim: 📊
- A Ülkesi: Nüfusun büyük çoğunluğu (% 65) tarım ve hayvancılık (birincil) gibi alanlarda çalışmaktadır. Bu, gelişmekte olan veya gelişmemiş bir ülkenin özelliğidir.
- B Ülkesi: Nüfusun büyük çoğunluğu (% 70) hizmet (üçüncül) sektöründe çalışmaktadır. Bu, gelişmiş bir ülkenin en belirgin özelliğidir.
Gelişmiş ülkelerde hizmet ve sanayi sektöründe çalışanların oranı yüksek, tarım sektöründe çalışanların oranı ise düşüktür. Bu nedenle B ülkesi daha gelişmiştir. ✅
Cevap: B
Örnek 5:
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte geleneksel ekonomik faaliyetlere yenileri eklenmiştir. Günümüzde Dördüncül ve Beşincil ekonomik faaliyetler büyük önem kazanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi beşincil ekonomik faaliyet grubuna giren bir meslektir?
A) Veri analisti
B) Yazılım mühendisi
C) Büyük bir şirketin CEO'su (Üst düzey yönetici)
D) Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) uzmanı
E) Araştırma ve geliştirme (AR-GE) personeli
Aşağıdakilerden hangisi beşincil ekonomik faaliyet grubuna giren bir meslektir?
A) Veri analisti
B) Yazılım mühendisi
C) Büyük bir şirketin CEO'su (Üst düzey yönetici)
D) Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) uzmanı
E) Araştırma ve geliştirme (AR-GE) personeli
Çözüm:
Modern ekonomik faaliyetleri ayıralım: 🚀
- Dördüncül Faaliyetler: Bilgi toplama, işleme ve yayma işidir. Yazılımcılar, veri analistleri, AR-GE çalışanları bu gruptadır.
- Beşincil Faaliyetler: Karar verme makamında olan, üst düzey yönetici grubudur. Şirket CEO'ları ve devlet başkanları bu gruba girer.
Seçeneklerdeki CEO (Üst düzey yönetici) beşincil faaliyet grubundadır.
Cevap: C
Örnek 6:
Bir bölgede ekonomik faaliyetlerin türünü belirleyen temel faktörlerden biri de doğal çevre koşullarıdır.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde doğal çevrenin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi diğerlerinden farklı bir gruptadır?
A) Gür otlakların bulunduğu Erzurum-Kars çevresinde büyükbaş hayvancılık yapılması
B) Yer şekillerinin engebeli olduğu Doğu Karadeniz'de tarım alanlarının dar olması
C) Zengin kömür yataklarına sahip Zonguldak'ta madenciliğin gelişmesi
D) Akdeniz kıyılarında güneşli gün sayısının fazla olması nedeniyle deniz turizminin gelişmesi
E) İstanbul'da ulaşım ağlarının gelişmiş olması nedeniyle ticaretin yoğun olması
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde doğal çevrenin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi diğerlerinden farklı bir gruptadır?
A) Gür otlakların bulunduğu Erzurum-Kars çevresinde büyükbaş hayvancılık yapılması
B) Yer şekillerinin engebeli olduğu Doğu Karadeniz'de tarım alanlarının dar olması
C) Zengin kömür yataklarına sahip Zonguldak'ta madenciliğin gelişmesi
D) Akdeniz kıyılarında güneşli gün sayısının fazla olması nedeniyle deniz turizminin gelişmesi
E) İstanbul'da ulaşım ağlarının gelişmiş olması nedeniyle ticaretin yoğun olması
Çözüm:
Doğal çevre ve ekonomi ilişkisini inceleyelim: 🌍
- A, B, C ve D seçeneklerinde iklim, yer şekilleri ve yer altı kaynakları gibi doğal faktörler ekonomik faaliyeti doğrudan belirlemiştir.
- E seçeneğinde ise ulaşım ve ticaretin gelişmesi beşeri (insan yapımı) faktörlerle ilgilidir. İstanbul'un ticaret merkezi olması sadece doğal yapısıyla değil, insan eliyle kurulan köprüler, limanlar ve yollarla yani beşeri sermaye ile ilgilidir.
Cevap: E
Örnek 7:
Ekonomik faaliyetlerin tarihsel gelişimi düşünüldüğünde, insanların yerleşik hayata geçmesiyle birlikte önem kazanan ilk faaliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sanayi
B) Ticaret
C) Tarım
D) Turizm
E) Bankacılık
A) Sanayi
B) Ticaret
C) Tarım
D) Turizm
E) Bankacılık
Çözüm:
İnsanlık tarihinin ekonomik gelişim evreleri şöyledir: ⏳
- Paleolitik Dönem: Avcılık ve toplayıcılık (Doğadan hazır alma).
- Neolitik Dönem: İnsanların yerleşik hayata geçmesi ve toprağı işlemeye başlaması yani Tarım faaliyetinin başlaması.
- Sanayi Devrimi: İkincil faaliyetlerin (sanayi) hızla gelişmesi.
- Günümüz: Hizmet ve bilgi sektörlerinin baskın hale gelmesi.
Yerleşik hayatın başlamasını sağlayan temel unsur tarımdır.
Cevap: C
Örnek 8:
Bir turizm acentesinde çalışan Ali Bey, müşterilerine tatil paketleri satmakta ve otel rezervasyonlarını yönetmektedir.
Ali Bey'in yaptığı bu iş, hangi ekonomik faaliyet grubuna girmektedir?
A) Birincil
B) İkincil
C) Üçüncül
D) Dördüncül
E) Beşincil
Ali Bey'in yaptığı bu iş, hangi ekonomik faaliyet grubuna girmektedir?
A) Birincil
B) İkincil
C) Üçüncül
D) Dördüncül
E) Beşincil
Çözüm:
Ali Bey'in işini analiz edelim: 🏨
- Ali Bey bir ürün üretmiyor (sanayi değil).
- Doğadan bir hammadde toplamıyor (tarım/maden değil).
- Ali Bey bir hizmet sunuyor. Turizm, ticaret, ulaşım ve eğitim gibi alanlar hizmet sektörü kapsamındadır.
Hizmet sektörü Üçüncül Ekonomik Faaliyetler olarak adlandırılır. 📌
Cevap: C
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-ekonomik-faaliyet/sorular